GRY
 
 

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczu

To, że witaminy muszą znaleźć się na talerzu, wie każda mama. Jednak czy każda wie, że niektóre potrzebują towarzystwa, by mogły zadziałać?

papryka, warzywa, kuchnia
fot. Panthermedia
Organizm sam nie potrafi ich wytworzyć, dlatego witaminy powinny być dostarczane z jedzeniem. Zwykła dieta, która zawiera warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, w pełni pokrywa zapotrzebowanie na nie. Pod jednym warunkiem – nie zabraknie w niej tłuszczu. Cztery witaminy potrzebują go (nawet niewielkiej ilości), by się rozpuścić – inaczej organizm ich nie przyswoi. Dzisiaj na talerz zapraszamy witaminy: A, D, E, K. Za miesiąc opowiemy o tych innych, czyli „wodnych”.

WITAMINA A
W produktach zwierzęcych zwana retinolem, w roślinnych – prowitaminą A (to np. beta-karoten), które organizm zamienia na witaminę A. Odpowiada za rozwój organizmu, tworzenie kości, produkcję hormonów, widzenie. Zapobiega wysychaniu skóry. Jest wrażliwa na wysoką temperaturę.
→ Dobre źródła: ryby morskie, tran, wątróbka, żółtko jaj, masło, szpinak, morele, sałata, groszek zielony, marchew, sery żółte.
→ Objawy niedoboru: kruche paznokcie, łamliwe włosy, sucha skóra, wysypka, brak apetytu, częste infekcje, złe widzenie, zahamowanie wzrostu.

WITAMINA D
Odpowiada za właściwą mineralizację kości. Naturalna witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Zbyt duże stężenie witaminy D jest toksyczne. Naturalnym sposobem na jej nadwyżkę jest kolor skóry. Występująca w skórze melanina powstrzymuje promieniowanie UV oraz zmniejsza produkcję witaminy D. Przez cały pierwszy rok życia dzieciom podaje się zapobiegawczo witaminę D3 w kroplach.
→ Dobre źródła: ryby morskie, tran, wątróbka, żółtko jajka, masło, sery żółte.
→ Objawy niedoboru: złe wchłanianie wapnia i fosforu z przewodu pokarmowego, co prowadzi do zmian w układzie kostnym. U dzieci do lat dwóch powoduje to krzywicę (zniekształcenie kośćca). U dorosłych osteoporozę (rzeszotnienie kości).

WITAMINA E
Kolejny silny antyutleniacz – bierze udział w zapobieganiu uszkodzeniu komórek. Chroni przed rozwojem miażdżycy. Wchłanianiu witaminy sprzyja obecność tłuszczów w pożywieniu. Zwykłe gotowanie nie niszczy jej. Jest też odporna na wysoką temperaturę (do ok. 200°C), ale ponowne podgrzewanie oleju i tłuszczu (na przykład podczas smażenia na patelni) niszczy większą część witamin.
→ Dobre źródła: soja, kiełki zbóż, oleje słonecznikowy i sojowy, jajka, kasze jęczmienna i gryczana, zboża, orzechy, szparagi, tran, masło, kapusta czerwona i włoska, jarmuż, groszek zielony, brukselka, fasola biała, groch, płatki owsiane.
→ Objawy niedoboru: rogowacenie i wczesne starzenie się skóry, gorsze gojenie się ran, problemy z koncentracją, rozdrażnienie, niedokrwistość u niemowląt i dzieci, bezpłodność, pogorszenie widzenia.
Uwaga! Dość dużo witaminy E znajduje się w pokarmie mamy.

WITAMINA K
Ma duże znaczenie dla krzepnięcia krwi, zapobiega krwawieniom, wpływa na mocne kości i gojenie złamań. Działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo. Jest odporna na temperaturę, ale bardzo wrażliwa na światło. Dieta bogata w warzywa (np. sałatę), jajka, mleko zawsze pokrywa zapotrzebowanie na witaminę K.
→ Dobre źródła: szpinak, kapusta, kalarepa, marchew, pomidory, groch, truskawki, ziemniaki, ser żółty, żółtka jaj, wątróbka.
→ Objawy niedoboru: wydłużony czas krzepnięcia krwi (np. krwotoki z nosa), skaza krwotoczna noworodków (podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu).
Uwaga! Jogurt i kefir to idealne potrawy między posiłkami, pobudzające wytwarzanie witaminy K. Natomiast zjełczałe tłuszcze oraz środki konserwujące w puszkach i gotowych produktach spożywczych niszczą witaminę K, utrudniają jej wchłanianie lub prowadzą do wydalania jej z organizmu.
Redakcja poleca: Czym są witaminy i składniki mineralne?
Dowiedz się, jakie konsekwencje dla zdrowia ma nadmiar lub niedobór witamin i składników mineralnych.

Ocena (1 ocena)

3.0
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Kanapkowe wariacje i inne kuchenne inspiracje

Uwaga! Idzie mróz!