Encyklopedia zdrowia dziecka

A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż Wszystkie

Wrodzone choroby oczu

Bywa, że maluszek rodzi się ze zmianami wewnątrz oka. Szybka diagnoza i leczenie dają szansę na to, że dziecko będzie miało dobry wzrok.

Działaj szybko
Dzieci całkowicie niewidzących rodzi się bardzo mało. Zwykle wrodzoną chorobę wzroku, nawet poważną, okuliści są w stanie skutecznie leczyć, pod warunkiem że zostanie ona szybko rozpoznana. Dlatego gdy coś zaniepokoi Cię w wyglądzie gałki ocznej Twojego maluszka lub zauważysz, że nie reaguje on na światło (np. odwracaniem główki), koniecznie skonsultuj się z okulistą (nie potrzeba skierowania).

Jaskra
Jaskrę wrodzoną, potocznie zwaną niekiedy „wolim okiem”, wywołuje zaburzenie rozwojowe na styku rogówki i tęczówki. Na skutek nieprawidłowej budowy tzw. kąta przesączania utrudniony jest odpływ tzw. cieczy wodnistej z komory przedniej (czyli z tej części gałki ocznej, która jest widoczna). W rezultacie źrenica wygląda tak, jakby była przysłonięta sinym obłokiem. Nadmiar płynu pomiędzy rogówką i tęczówką sprawia, że wzrasta ciśnienie w oku, co zaburza widzenie i uszkadza nerw wzrokowy. U dzieci z wrodzoną jaskrą zwykle zaatakowane są obie gałki oczne. Leczenie polega na podawaniu preparatów medycznych i wykonaniu operacji.

Zaćma wrodzona
Łatwo ją zauważyć, gdyż objawia się zmętnieniem soczewki. Leczy się ją operacyjnie. Podczas zabiegu zostaje usunięta zmętniała soczewka. Młodsze dzieci otrzymują następnie okulary lub soczewki kontaktowe, starszym (powyżej dwóch lat) wszczepia się sztuczną soczewkę. W przypadku zaćmy obuocznej operacja wykonywana jest między 3 a 4 miesiącem życia dziecka by jak najszybciej przywrócić maleństwu prawidłowe widzenie.

Retinoblastoma
To złośliwy nowotwór atakujący siatkówkę oka. Może mieć podłoże genetyczne, ale zdarza się też u dzieci z rodzin, gdzie nie było takich przypadków. Retinoblastoma rozwija się z komórek zarodkowych, które złośliwieją i zaczynają się mnożyć w niekontrolowany sposób. Nowotwór rozrasta się wewnątrz gałki ocznej, w źrenicy pojawia się biała, żółta lub sina plamka. Dziecko gorzej widzi, drugim objawem jest zez (najczęściej rozbieżny). Chorobę tę leczy się onkologicznie i okulistycznie.
Jeśli u Twojego malca rozpoznano jedną z chorób wrodzonych, wiedz, że choć są to poważne schorzenia, nie przekreślają szansy dziecka na dobre widzenie w przyszłości.

Rodzice pytają:

Co to jest retinopatia wcześniaków i jakie są jej przyczyny?
- W siatkówce oka tworzą się naczynia krwionośne, których tam być nie powinno. Ulegają one rozrostowi, co zaburza prawidłowe widzenie. W zaawansowanych stadiach stan ten doprowadza do odwarstwienia siatkówki i utraty wzroku. Jest to poważne schorzenie, które występuje wyłącznie u wcześniaków z niską masą urodzeniową, czyli u dzieci, u których jeszcze nie w pełni wykształciło się wiele tkanek, w tym także oko. Z tego względu wszystkie maluchy urodzone przed terminem są badane przez okulistę. Najważniejsza jest bowiem profilaktyka i wczesne podjęcie leczenia. Dziecko z takim schorzeniem musi być pod stałą opieką lekarza, bo następstwa retinopatii (oczopląs, krótkowzroczność) mogą ujawniać się w różnym wieku.

Jak zajmować się dzieckiem, które przeszło operację oka?
- Przez pierwsze dni maluch będzie w szpitalu. Tam lekarz pokaże Ci, jak podawać mu krople do oczu i inne leki. Zwykle w domu dziecko nie potrzebuje już opatrunku na oko. Dbaj więc, by nie dotykało powiek dłonią (mogą je swędzieć), sama myj ręce przed każdą aplikacją kropli. Bezwzględnie przestrzegaj terminów wizyt kontrolnych. Możesz też założyć dziecku okulary przeciwsłoneczne, żeby osłonić przed światłem gojące się oko.

Czy choroba wrodzona oczu może ujawnić się w późniejszym wieku?
- Tak, np. w przypadku retinoblastomy. Zdarza się, że choć dziecko rodzi się już z komórkami nowotworowymi, w początkowym okresie choroba rozwija się po cichu. Może ujawnić się między pierwszym a trzecim rokiem życia. Podjęte w porę leczenie daje 70-80 proc. szans na pełne wyleczenie.

Zobacz także:
Zez
Wzrok

Konsultacja: lekarz medycyny Lucyna Michalska, pediatra