zajęcza warga

Zajęcza warga – skąd się bierze, jak wygląda (zdjęcia)

Zajęcza warga to poważna wada wrodzona, fachowo nazywana rozszczepem wargi. Może (ale nie musi) towarzyszyć jej rozszczep podniebienia. Deformacja częściej dotyka chłopców. Można wykryć ją już na etapie ciąży, dzięki USG. Dziecko z rozszczepem wargi wymaga odpowiedniego postępowania, a także poddania się operacji, która zlikwiduje skutki rozszczepu.
Małgorzata Wódz
zajęcza warga
Potoczne określenie „zajęcza warga” nawiązuje do charakterystycznego wyglądu twarzy dziecka, które rodzi się z tą wadą. W obrębie górnej wargi już na etapie życia płodowego tworzy się szczelina. Warga jest niezrośnięta. Szczelina może mieć różną lokalizację i wielkość. Razem z pediatrą i lekarzem medycyny estetycznej, dr Katarzyną Mudel, ekspertką portalu Znany Lekarz, wyjaśniamy najważniejsze kwestie dotyczące rozszczepu wargi u dziecka.

Jak wygląda rozszczep wargi?

Rozszczep może znajdować się po jednej stronie ust, zwykle jest to strona lewa (mówimy wtedy o rozszczepie jednostronnym) lub po obu stronach ust (rozszczep obustronny). Szczelina może być jedynie małym wycięciem w wardze, może też być na tyle duża, że sięga nosa. Czasem zajęczej wardze towarzyszy rozszczep podniebienia. Taką wadę złożoną określa się mianem rozszczepu wargi i podniebienia. Rozszczep podniebienia może obejmować podniebienie miękkie i twarde, Co ciekawe – ma on również swoją potoczną odzwierzęcą nazwę. Określa się go mianem wilczej paszczy.
 
Rozszczep wargi może występować razem z rozszczepem podniebienia. Każda z wad może też wystąpić niezależnie.
Redakcja poleca: Rozwój niemowlęcia w 1. miesiącu życia - film
Zobacz, co potrafi miesięczne dziecko.

Kiedy tworzy się zajęcza warga?

Do powstania zajęczej wargi dochodzi już w I trymestrze ciąży, na bardzo wczesnym etapie życia płodowego. Rozszczep wargi tworzy się między 3-7 tygodniem ciąży, rozszczep podniebienia trochę później – między 7-12 tygodniem.

Przyczyny rozszczepu wargi

Przyczyny powstania zajęczej wargi nie są dokładnie poznane. Badacze wytypowali kilka czynników ryzyka, wśród których najczęściej wymienia się czynniki genetyczne. Mówi się również o wpływie substancji toksycznych na ciężarną, piciu alkoholu w ciąży, paleniu papierosów, niedoborze kwasu foliowego, cukrzycy występującej u matki przed ciążą, a także zażywaniu przez nią leków na padaczkę w I trymestrze ciąży. Wiadomo, że zajęcza warga częściej pojawia się u płci męskiej.

Kiedy wykrywa się zajęczą wargę?

Rozszczep wargi można zaobserwować już na etapie ciąży w trakcie badania ultrasonograficznego. Wada zwykle diagnozowana jest podczas połówkowego USG (niekiedy można ją potwierdzić wcześniej). Wykrycie zajęczej wargi może utrudniać ułożenie dziecka podczas badania, zakrycie przez nie twarzy dłonią. Właściwą ocenę budowy twarzy płodu może utrudniać także małowodzie i nadwaga ciężarnej.

Warto dążyć do tego, aby w badaniu USG lekarz uzyskał pełny obraz twarzy płodu, który pozwoli wykluczyć istnienie rozszczepu wargi i (lub) podniebienia. Zdarzają się jednak przypadki, że zajęcza warga rozpoznawana jest dopiero po przyjściu dziecka na świat.
 
Wczesne wykrycie zajęczej wargi ma znaczenie
Wczesne wykrycie zajęczej wargi u płodu ma istotne znaczenie dla przebiegu ciąży. Dzięki szybkiej diagnozie rodzice mogą lepiej przygotować się na narodziny dziecka z wadą twarzoczaszki, poznać sposoby karmienia i pielęgnacji. Zajęcza warga to nie tylko problem estetyczny. Wada może utrudniać dziecku jedzenie i oddychanie, a w przyszłości – zaburzać naukę mówienia. Dzieci z rozszczepem wargi (i podniebienia) są także bardziej narażone na infekcje ucha środkowego.

Zajęcza warga a karmienie piersią

Karmienie piersią dziecka z rozszczepem wargi jest możliwe. Warto jednak skorzystać z pomocy doradcy laktacyjnego, który pokaże pozycje, w jakich najlepiej karmić dziecko. Bardzo ważne jest, aby podczas karmienia dziecko nie łykało powietrza.

Najtrudniej karmić dziecko, które ma również rozszczep podniebienia. Szczelina w podniebieniu utrudnia przyjmowanie pokarmu, sprawia, że ssanie piersi nie jest efektywne. Aby pobudzać piersi do wytwarzania mleka, warto odciągać pokarm i dokarmiać nim dziecko (jeśli to możliwe, warto stosować karmienie mieszane).

Karmienie piersią nie jest możliwe przy rozległym rozszczepie podniebienia. Na początku dziecko może wymagać karmienia przy pomocy sondy, potem – podawania mleka butelką ze specjalnie dobranym smoczkiem.
Rozszczep wargi (i podniebienia) może (ale nie musi) mieć związek z innymi zespołami wad np. zespołem Patau, zespołem Edwardsa, Może towarzyszyć mu ryzyko odklejenia się łożyska, wystąpienia rzucawki ciążowej, wcześniejszego porodu albo potrzeby jego wywoływania).

Jak leczy się zajęczą wargę?

Leczenie rozszczepu wargi polega na przeprowadzeniu operacji plastycznych u dziecka. Zwykle potrzebnych jest kilka zabiegów, które są rozłożone w czasie. Jeśli wadzie towarzyszy rozszczep podniebienia, konieczny może być przeszczep kości, w celu zlikwidowania ubytku w podniebieniu. Plastykę wargi wykonuje się ok. 6 miesiąca życia, likwidację ubytku podniebienia, gdy dziecko ma 1,5 roku.

Dziecko z wadą twarzoczaszki powinno od samego początku znajdować się pod opieką lekarzy specjalistów, nie tylko pod opieką chirurga, ale również ortodonty, do którego należy kontrola sposobu wyrzynania się zębów, a także foniatry i logopedy.

Zajęcza warga – zdjęcia przed i po operacji
zajęcza warga przed i po operacji

Konsultacja: lek. med. Katarzyna Mudel, pediatra, specjalista medycyny rodzinnej i medycyny estetycznej, członkini prestiżowego stowarzyszenia naukowego – Polskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej i Anti-Aging, ekspertka portalu Znany Lekarz

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy