ból ucha u dziecka
fot. Adobe Stock

Zapalenie ucha u dziecka - jak rozpoznać, przyczyny powstawania, sposoby leczenia

Zapalenie ucha u dziecka to stan zapalny narządu słuchu powstały wskutek zakażenia bakteriami, rzadziej wirusami. Towarzyszy mu duży ból i wymaga odpowiedniego leczenia.
Agnieszka Majchrzak
ból ucha u dziecka
fot. Adobe Stock
Zapalenie ucha u dziecka możesz podejrzewać, jeśli płacze, jest niespokojne i ciągnie za ucho. Starsze dziecko może się skarżyć na szumy i niedosłyszenie. Zobacz, jakie symptomy wskazują na stan zapalny, co się do tego przyczynia i przede wszystkim jak możesz pomóc dziecku.

Spis treści:
  1. Zapalenie ucha u dziecka - charakterystyka
  2. Zapalenie ucha środkowego - objawy
  3. Zapalenie ucha zewnętrznego - objawy
  4. Przyczyny zapalenia ucha u dziecka
  5. Jak leczyć zapalenie ucha u dziecka?
  6. Powikłania zapalenia ucha u dziecka
  7. Jak zapobiegać zapaleniu ucha u dziecka?

Zapalenie ucha u dziecka - charakterystyka

Wirusowe zapalenie ucha u dziecka powstaje, kiedy do jego wnętrza dostaną się bakterie lub wirusy z nosa, lub gardła. Najczęściej dzieje się to przy infekcjach górnych dróg oddechowych. Wystarczy, że dziecko ma katar, aby drobnoustroje przemieściły się w kierunku jego ucha.

Stan zapalny może dotyczyć każdego elementu narządu słuchu, a więc ucha zewnętrznego, ucha środkowego, jak i ucha wewnętrznego.

U dzieci najczęściej mamy do czynienia z zapaleniem ucha środkowego, wśród którego wyróżniamy:
  • ostre zapalenie ucha środkowego (spowodowane przez bakterie),
  • przewlekłe zapalenie ucha środkowego (powstaje, gdy zapalenie ucha trwa powyżej trzech miesięcy),
  • perlakowe zapalenie ucha (wskutek przewlekłego zapalenia ucha powstaje zapalny guzopodobny twór nazywany perlakiem).

W większości przypadków to bakterie wywołują zapalenie ucha u dziecka. W efekcie powstaje obrzęk błony śluzowej i zmniejszenie drożność trąbki słuchowej. Z powodu jej zwężenia powstający w uchu śluz nie ma ujścia i zaczyna gromadzić się, aż dochodzi do pęknięcia błony bębenkowej.
Redakcja poleca: Bóle brzucha u dzieci - film
Co pomoże na ból brzucha u dziecka? O łagodzeniu dolegliwości związanych z biegunką opowiada pediatra.

Zapalenie ucha środkowego - objawy

Do zapalenia ucha środkowego dochodzi najczęściej poprzez trąbkę słuchową (tzw. trąbkę Eustachiusza), która łączy jamę bębenkową z nosogardłem. Do ucha środkowego wnikają te same wirusy lub bakterie, które spowodowały katar czy zapalenie gardła. Dlatego tak ważne jest leczenie każdej, nawet z pozoru błahej infekcji. Chore ucho zazwyczaj boli, ale nie zawsze ból jest od razu intensywny. Początkowo dziecko może się skarżyć jedynie od czasu do czasu na kłucie w uszku. Ale nigdy tego nie lekceważ!

Przy zapaleniu ucha środkowego u niemowlaka zauważysz tzw. drażliwość ucha. Maluch będzie chwytał za nie rączką, przykrywał, ale sam - tobie nie pozwoli go dotknąć. W tej sytuacji bólowi ucha towarzyszy często gorączka (około 38°C). Dziecko może być:
  • przestraszone,
  • rozdrażnione,
  • płaczliwe,
  • niechętne do ssania.

U starszego malucha objawy zapalenia ucha mogą być mniej dokuczliwe. Na zapalenie ucha środkowego czasami wskazują jedynie zaburzenia słuchu. Nie można ich lekceważyć, zwłaszcza gdy poprzedziła je infekcja górnych dróg oddechowych lub gardła.

Zapalenia ucha zewnętrznego - objawy

Na zapalenie ucha zewnętrznego najczęściej dzieci chorują latem. Przyczyną są wirusy i bakterie przeniesione z wody – wystarczy lekkie zadrapanie ucha i rozwija się infekcja. 

Zapalenie ucha zewnętrznego przeważnie od razu objawia się bardzo silnym bólem (charakterystyczny jest ból tzw. płatka usznego nawet przy najlżejszym dotknięciu). Ból ucha u dziecka objawia się jednak w tym przypadku bez gorączki, a maluch przeważnie:
  • trzyma się za ucho,
  • krzyczy,
  • nie pozwala dotknąć bolącego miejsca.

W następstwie infekcji w uchu rozwija się czyrak (jeden lub kilka), przewód słuchowy jest obrzęknięty, a czasami nawet niemal zaciśnięty.

Przyczyny zapalenia ucha u dziecka

Budowa ucha dziecka to główna przyczyna stanów zapalnych jego uszu. U małych dzieci trąbka słuchowa uchodząca do gardła jest krótka. To bardzo sprzyja temu, aby drobnoustroje z nosogardzieli przenikały do narządów słuchu.

Do przyczyn powstawania zapalenia ucha u dziecka zaliczmy:

Leczenie zapalenia ucha u dziecka

Jeżeli podejrzewasz, że dziecko ma zapalenie ucha, musisz skontaktować się z lekarzem pediatrą. Podstawą zdiagnozowania przyczyny bólu ucha u dziecka jest badanie otoskopem. Dzięki temu można ocenić czy doszło do stanu zapalnego narządów słuchu.

Antybiotyk na zapalenie ucha przepisuje się przeważnie przy:
  • ostrym zapaleniu ucha środkowego,
  • wieku niemowlęcia poniżej 6. miesiąca życia,
  • dzieciach do 2. roku życia,
  • wysokiej gorączce (powyżej 38 stopni Celsjusza),
  • wycieku ropnym z ucha.

Zapalenie ucha u dziecka bez antybiotyku?

Przy lżejszym przebiegu zapalenia ucha u dziecka stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (paracetamol i ibuprofen). Lekarz może przepisać także krople do nosa obkurczające błonę śluzową nosa, jeżeli zapaleniu ucha towarzyszy katar.

Powikłania po zapaleniu ucha u dziecka

Nieleczone na czas zapalenie ucha u dziecka grozi powikłaniami. Najczęściej są to:
  • wysiękowe zapalenie ucha,
  • przewlekłe zapalenie ucha,
  • nawracające zapalenie ucha,
  • zapalenie ucha wewnętrznego,
  • niedosłuch,
  • zapalenie wyrostka sutkowego,
  • zapalenie opon mózgowych,
  • porażenie nerwu twarzowego,
  • ropień mózgu,
  • zakrzepy naczyń mózgowych,
  • ogólne zakażenie organizmu.

Jak zapobiegać zapaleniu ucha u dziecka?

Ponieważ zapalenie ucha u dziecka to bardzo częsta dolegliwość niemowląt i małych dzieci warto zadbać o:
  • osłanianie uszu w wietrzne dni,
  • dokładne wysuszenie uszu po kąpieli,
  • regularne czyszczenie noska,
  • pilnowanie, aby dziecko nie krztusiło się podczas karmienia - mleko łatwo przedostaje się w ten sposób do ucha,
  • regularne wietrzenie pomieszczeń, pilnujmy, aby temperatura w nich nie była wyższa niż 21 stopni Celsjusza.

W celu łatwiejszego usuwania z nosa dziecka wydzieliny bardzo przydatnym, a wręcz niezbędnym, urządzeniem jest aspirator do nosa.

Zobacz też: 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy