zpalenie ucha u niemowlaka
fot. Adobe Stock

Zapalenie ucha u niemowlaka – jak je rozpoznać u dziecka i leczyć?

Zapalenie ucha u niemowlaka najczęściej objawia się wysoką gorączką i bólem ucha. Ale dziecko przecież nie powie nam, że go boli ucho, dlatego czasem nie tak prosto jest zorientować się, co mu dolega. Najczęściej dziecko płacze i nie chce jeść. Żeby zdiagnozować zapalenie ucha, konieczna jest wizyta u lekarza.
Aleksandra Sobieraj
zpalenie ucha u niemowlaka
fot. Adobe Stock
Zapalenie ucha na ogół ma postać zapalenia ucha środkowego i występuje najczęściej u dzieci w wieku między 6. a 18. miesiącem życia. Szczyt zachorowań przypada na sezon infekcyjny, czyli okres jesienno-wiosenny. Zobacz, po czym można poznać, że twoje dziecko może mieć zapalenie ucha środkowego, skąd bierze się choroba, jak zapobiegać jej nawrotom i w jaki sposób pomóc niemowlęciu? O wyjaśnienie tych zagadnień mamotoja.pl poprosiło dr med. Izabelę Jastrzębską, pediatrę, eksperta ZnanyLekarz.pl.

Spis treści:

Zapalenie ucha u niemowlaka – charakterystyka

Zapaleniu ucha środkowego (z łac. otitis media) u niemowlęcia najczęściej jest powikłaniem infekcji górnych dróg oddechowych, kiedy to do ucha dziecka dostają się bakterie i wirusy z zainfekowanego nosa lub gardła.

W przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych dochodzi do obrzęku błony śluzowej nosa i noso-gardła co prowadzi do zwężenia trąbki słuchowej, zaburzenia ciśnienia wewnątrz ucha i zwiększonej produkcji wydzieliny. Surowicza lub ropna wydzielina gromadzi się w uchu środkowym, powodując ból. Na skutek podwyższonego ciśnienia w jamie bębenkowej może dojść do pęknięcia błony bębenkowej. W efekcie z ucha wypływa wydzielina – ma postać gęstego, białawego lub żółtego płynu. Jej wyciek zmniejsza ciśnienie w uchu i powoduje ustanie bólu. Nie zawsze musi się to jednak zdarzyć!

Zapalenie ucha u dziecka może mieć postać:
  • zapalenia ucha środkowego  opisanego powyżej,
  • zapalenia ucha zewnętrznego – stanu zapalnego zewnętrznej części ucha, czyli kanału słuchowego lub małżowiny słuchowej; do zapalenia ucha zewnętrznego dochodzi najczęściej na skutek kąpieli w wanience, otwartym akwenie czy też na basenie; zapalenie powoduje ból ucha, wyciek wydzieliny, a nie zawsze występuje gorączka,
  • wysiękowego zapalenia ucha – w tym przypadku w jamie bębenkowej gromadzi się śluzowa wydzielina, upośledzająca słuch; najczęściej do wysiękowego zapalenia ucha środkowego dochodzi po ostrym zapaleniu ucha środkowego, na skutek upośledzonej wentylacji jamy bębenkowej przez trąbkę słuchową.
Redakcja poleca: Bóle brzucha u dzieci - film
Co pomoże na ból brzucha u dziecka? O łagodzeniu dolegliwości związanych z biegunką opowiada pediatra.

Objawy zapalenia ucha u niemowlaka

Objawami stanu zapalnego są:
  • gorączka – pojawia się nagle i często od razu jest wysoka, dochodzi nawet do 40 stopni Celsjusza; bywa jednak tak, że nie ma gorączki, a mamy do czynienia z zapaleniem ucha,
  • ból ucha – dziecko może je pociągać lub łapać się za nie,
  • rozdrażnienie,
  • bezsenność,
  • brak apetytu,
  • płaczliwość,
  • biegunka,
  • wymioty,
  • ból brzuszka – dziecko może mieć obolały brzuszek, kopać nóżkami,
  • niedosłuch – zaniepokoić powinno to, że dziecko nie reaguje na głos; niedosłuch pojawia się przy ostrym zapaleniu ucha środkowego, a także jest głównym objawem wysiękowego zapalenia ucha środkowego,
  • ropny wyciek – z ucha zaczyna sączyć się wydzielina, ale za to ustępuje ból, to znak, że doszło już do tzw. perforacji (przerwania) błony bębenkowej, która po pewnym czasie sama zarasta.

Przyczyny zapalenia ucha u niemowlaka

Rozwojowi stanu zapalnego w uchu niemowlęcia sprzyja budowa anatomiczna ucha dziecka. U niemowląt i małych dzieci trąbka słuchowa, czyli przestrzeń łącząca ucho z nosem i gardłem, jest szeroka, krótka i niemal pozioma. Każdy katar lub infekcja gardła mogą błyskawicznie objąć także uszy.

W przypadku zapalenia ucha zewnętrznego infekcja pojawia się w kanale słuchowym, prowadzącym od ucha zewnętrznego do błony bębenkowej. Sprzyja temu kąpiel w basenie, utrzymująca się długo w uchu wilgotność, nieprawidłowe czyszczenie ucha i uszkodzenie skóry.

Przyczyną wysiękowego zapalenia ucha są przerost migdałka gardłowego, tzw. trzeciego migdała, niewyleczone ostre zapalenie ucha środkowego, alergiczny nieżyt nosa.

Jak leczyć zapalenie ucha u niemowlaka?

Jeżeli zauważysz u niemowlęcia objawy zapalenia ucha, jak najszybciej umów się na wizytę do pediatry lub laryngologa. Lekarz zbada uszy dziecka za pomocą otoskopu.

Infekcje często powodują bakterie, więc konieczne bywa podanie antybiotyku. Gorączkę i ból trzeba zwalczać za pomocą syropu (lub czopka) z paracetamolem lub ibuprofenem.

Aby złagodzić katar, bardzo często towarzyszący zapaleniu ucha u niemowlaka, dziecku można podawać krople do nosa przeznaczone dla niemowląt (przez maksimum 5 dni), które zmniejszą obrzęk śluzówki nosa, odblokują trąbkę słuchową, a w konsekwencji poprawią wentylację jamy bębenkowej i złagodzą stan zapalny ucha.
 
  • Zapalenie ucha zewnętrznego dziecka leczy się poprzez czyszczenie przewodu słuchowego oraz nakładanie miejscowe opatrunku.
  • Wysiękowe zapalenie ucha często samo ustępuje. Czasem trzeba jednak zastosować leki obkurczające śluzówkę nosa, leki przeciwzapalne do nosa, leki przeciwalergiczne oraz rozrzedzające wydzielinę. Jeżeli mimo tego nadal się utrzymuje, trzeba zrobić drenaż jamy bębenkowej, czyli naciąć błonę i założyć w narkozie dreny wentylacyjne, które utrzymuje się przez około 6 miesięcy. Dreny te najczęściej same wypadają, ale czasem trzeba je usunąć operacyjnie.
     
Niemowlę z ostrym zapaleniem ucha środkowego i gorączką powinno dużo pić, aby uniknąć odwodnienia. Mamy karmiące naturalnie powinny jak najczęściej przystawiać maluszka do piersi. Natomiast jeżeli dziecko jest karmione mlekiem modyfikowanym, trzeba je dodatkowo dopajać. Należy unikać karmienia na leżąco, gdyż sprzyja to zachłystywaniu się pokarmem i przedostawaniu się mleka do ucha, co może sprzyjać jego stanom zapalnym.

Zapobieganie zapaleniu ucha u niemowlaka

W celu zapobiegania zapaleniom ucha środkowego u niemowląt pamiętaj, aby:
  • oczyszczać nos z kataru podczas infekcji górnych dróg oddechowych, jeżeli zwalczymy katar, to zmniejszamy ryzyko wystąpienia zapalenie ucha środkowego,
  • pamiętaj o nakładaniu na główkę dziecka czapeczki, gdy jest chłodno, w wietrzną pogodę oraz po chorobie,
  • kontroluj temperaturę pomieszczeń w mieszkaniu, nie powinna ona przekraczać 21 stopni Celsjusza,
  • wietrz mieszkanie – sprzyja to pozbyciu się z pomieszczeń chorobotwórczych drobnoustrojów,
  • nie usuwaj woskowiny, która stanowi naturalną obronę przewodu słuchowego zewnętrznego przed drobnoustrojami; należy usuwać tylko woskowinę, która sama pojawia się w obrębie małżowiny uszne,
  • nie należy grzebać w uchu, aby nie spowodować uszkodzenia naskórka,
  • po kąpieli dokładnie wysusz dziecku uszka albo wacikiem, albo pieluszką, delikatnie przykładając,
  • u dzieci ze skłonnością do nawracających stanów zapalnych ucha zewnętrznego możesz zabezpieczyć uszy maluszka przed kąpielą gazikami nasączonymi oliwką.

Konsultacja: dr med. Izabela Jastrzębska, pediatra, ekspert ZnanyLekarz.pl.

Zobacz także:



















 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy