zatwardzenie u dziecka
fot. Fotolia

Co na zaparcia u dziecka: domowe sposoby, leki, przyczyny zatwardzenia

Zaparcia u dziecka mogą być wynikiem wrodzonych wad jelit, ale też nieprawidłowej diety opartej na produktach ubogich w błonnik.
Konsultacja: prof. Maria Korzon
zatwardzenie u dziecka
fot. Fotolia

Zatwardzenia u dzieci to częsty problem. Wiele dzieci reaguje w ten sposób na zmianę trybu życia, stres i nieodpowiednią dietę. Na zaparcia cierpią zarówno niemowlęta, jak i kilku- i kilkunastolatki. Dziecko ma wówczas trudności z oddawaniem twardego stolca, co w efekcie najczęściej prowadzi do zmniejszenia częstotliwości wypróżnień (zazwyczaj poniżej trzech na tydzień).

Jednak, jak podkreśla wielu lekarzy, istotne jest tu nie tyle kryterium czasowe, co nieprawidłowa konsystencja kupy i związane z tym dolegliwości. Przeczytaj, co powinnaś wiedzieć o zaparciach u dzieci i jak pomóc dziecku, które cierpi na zaparcia.

Spis treści:

  1. Co podać dziecku na przeczyszczenie?
  2. Zatwardzenie u dziecka - domowe sposoby
  3. Zaparcia u dzieci: konsystencja kupy
  4. Przyczyny zaparć u dzieci
  5. Czy przy zaparciach może wystąpić gorączka?
  6. Co podać dziecku przy zaparciach?

    W przypadkach zaparć nawykowych przede wszystkim trzeba umożliwić dziecku codzienne wypróżnianie się w spokoju i dobrych warunkach higienicznych. Warto spróbować wyrobić nawyk codziennego robienia kupy o tej samej porze - duży wpływ na to ma regularność posiłków bogatych w błonnik. Ma to bardzo duże znaczenie dla utrzymania drożności jelit. Należy też zapewnić dziecku intymność, a rozmowy na ten temat przeprowadzać z nim taktownie. Te proste zasady są skuteczniejsze niż terapia lekami.

    We wszystkich przypadkach zaparć należy udrożnić jelita i doprowadzić do regularnych wypróżnień. Z reguły na początku niezbędne są lewatywy. Nie wolno ich jednak nadużywać, gdyż odbytnica przyzwyczaja się do takiego drażnienia. Do leków stosowanych powszechnie w leczeniu zaparć należą np.: laktuloza i parafina. Są one przydatne jedynie na początku terapii jako wspomaganie metod naturalnych i zawsze powinny być podawane pod kontrolą lekarza.
    Redakcja poleca: Zaparcia u dzieci - film
    Skąd się biorą zaparcia u dzieci? Jak karmić dziecko, które cierpi na zaparcie i kiedy podać leki?

    Zatwardzenie u dziecka - domowe sposoby

    Zmniejszenie ryzyka powstania zatwardzenia u dziecka nie jest trudne. Poniżej znajdziesz kilka praktycznych rad, co zrobić, aby ułatwić malcowi wypróżnianie.
  7. Dbaj o to, aby w diecie dziecka znajdowały się produkty bogate w błonnik: kasze, płatki owsiane, otręby, ciemne pieczywo, warzywa i owoce, a zwłaszcza śliwki, rodzynki, czereśnie, morele.
  8. Jeśli dziecko nie ma problemów z trawieniem laktozy, warto też regularnie wprowadzać do jego diety produkty nabiałowe. 
  9. Nie podawaj dziecku napojów gazowanych, a zwiększ ilość wody mineralnej, soku ze śliwek, moreli, ananasów.
  10. Wprowadź stały porządek dnia, taktownie przypominaj dziecku o tym, żeby oddało stolec i nigdy nie karz go za to, że zabrudziło bieliznę.

Zaparcia u dzieci: konsystencja kupy

Niektóre dzieci oddają stolec tylko raz w tygodniu, ale bez żadnych trudności, a jego konsystencja jest prawidłowa. W tej sytuacji nie możemy mówić o zaparciu. Jednakże oddawanie stolca nawet co 2-3 dzień, ale za to twardego, kaleczącego odbytnicę i wydalanego z wysiłkiem, powoduje, iż stan taki kwalifikujemy jako zaparcie.

Zdarza się, że wizyta u lekarza spowodowana jest nie dolegliwościami (bo ich nie ma), lecz tylko zbyt rzadkimi, zdaniem rodziców, wypróżnieniami. Przywiązywanie zbyt dużej wagi do problemu, wypytywanie dziecka o regularność wypróżnień może doprowadzić do tego, że będzie się ono bało pójść do toalety. Interwencja lekarska jest konieczna wtedy, gdy dziecko z powodu zaparć cierpi na jadłowstręt, chudnie, ma kłopoty ze snem i zachowuje się inaczej niż zwykle.

Przyczyny zaparć u dzieci

Młodsze dzieci

W ich przypadku bardziej prawdopodobna jest wrodzona przyczyna utrudnienia oddawania stolca. Wady wrodzone jelit lub wrodzone choroby powodujące zaparcia obserwuje się zwłaszcza tuż po porodzie. Dlatego w czasie przebywania na oddziale położniczym mamy zawsze pytane są o to, czy dziecko oddało smółkę, czyli pierwszy w życiu stolec. Jeśli nie, lekarze muszą szybko interweniować, bo może to być spowodowane poważnymi schorzeniami.

Starsze dzieci

W ich przypadku przyczyny zatwardzenia są mniej poważne. Gorączka, niedobór wody w organizmie dziecka powodują, że stolec staje się twardy. Jeśli zalega przez kilka dni, jego oddaniu towarzyszy ból. Od tej pory dziecko może świadomie wstrzymywać oddanie stolca, gdyż będzie to kojarzyło z nieprzyjemnym doznaniem. U dzieci w wieku od 2 do 5 lat częstym powodem zaparć jest codzienny pośpiech i zmiana trybu życia przedszkolaków lub karanie malca za brudzenie bielizny. Gromadzące się masy kałowe tworzą zaporę uniemożliwiającą opróżnienie jelita i rozciągającą odbytnicę. Wówczas dziecko nie odczuwa potrzeby oddania stolca. Są to tzw. zaparcia nawykowe, których przyczyn należy szukać w czynnikach psychologicznych.

Błędy dietetyczne

To jest kolejna istotna przyczyna zaparć. Cierpią na nie niemowlęta karmione mlekiem krowim niemodyfikowanym. Wówczas trzeba je zastąpić mieszanką mleczną. U dzieci starszych powodem jest spożywanie pokarmów ubogich w błonnik. Należy więc dbać o odpowiednią dietę: o to, by jadły dużo owoców, warzyw i ciemnego pieczywa. Pamiętajmy również, że dziecku powinniśmy zapewnić odpowiednią do jego wieku i masy ciała ilość płynów, najlepiej wody i ziołowych herbatek.

Czy przy zaparciach może wystąpić gorączka?

Wysoka gorączka przy zaparciach u dzieci może wystąpić, kiedy problemy z oddawaniem stolca przechodzą w zaparcia przewlekłe. Do objawów mogą wtedy dołączyć także wymioty, krew w stolcu, utrata masy ciała, obrzęki okolicy brzucha lub bolesne uszkodzenia skóry w okolicy odbytu. Tego typu symptomy wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem.

Zobacz też:
Konsultacja: prof. Maria Korzon

pediatra onkolog, członek zarządu oraz była prezes oddziału gdańskiego PTP, pracowała w Klinice Pediatrii, Gastroenterologii i Onkologii Dziecięcej Instytutu Pediatrii AM w Gdańsku, wojewódzki konsultant ds. pediatrii.

Oceń artykuł

Ocena 5 na 14 głosy

Zobacz także

Popularne tematy