Jak pomóc, kiedy niemowlę ma zaparcia?

Zaparcia mogą też przytrafić się niemowlakowi. Sprawdź, jak je rozpoznać i jak sobie z nimi radzić.
Zaparcia u niemowląt
fot. StockAdobe
Problemy z wypróżnianiem u niemowląt to dość częste zjawisko, ale brak kupy nie zawsze oznacza zaparcia u dziecka. Częstotliwość załatwiania się u niemowląt jest inna niż u starszych dzieci i dorosłych. Dzieci karmione wyłącznie piersią mogą robić kupę po każdym karmieniu albo...  o wiele rzadziej. Maluchy pijące mieszankę załatwiają się raz na dzień, natomiast normą dla dzieci powyżej roku są przynajmniej trzy wypróżnienia w tygodniu. Kiedy więc mówimy o zaparciach u niemowlaka i jak pomóc dziecku, które na nie cierpi?

Czym jest zatwardzenie u niemowlaka?

Powszechnie uważa się, że zatwardzenie polega na tym, że dziecko nie wypróżnia się codziennie. Tymczasem niektóre niemowlęta, zwłaszcza karmione piersią, mogą oddawać stolec raz na kilka dni i może to być całkowicie normalne, jeśli czują się dobrze i prawidłowo przybierają na wadze. Najwyraźniej ich przemiana materii działa nieco wolniej. Zatwardzenie jest związane z wyglądem kupki, a nie z częstotliwością wypróżniania. Stolec jeśli jest bardzo zbity, ciemny, a w dodatku dość skąpy, to znak, że dziecko miało problem z załatwieniem się na skutek zatwardzenia.
Redakcja poleca: Zaproszenie do Internetowej Szkoły Rodzenia
Przygotuj się z nami do porodu i macierzyństwa. Zapraszamy do Internetowej Szkoły Rodzenia mamotoja.pl!

Kiedy dziecko rzadziej robi kupkę?

W życiu niemowlaka są dwa okresy, kiedy rzadziej robi kupkę i nie oznacza to, że cierpi na zaparcia. Pierwszy trwa do 6–7. miesiąca życia i wynika z fizjologicznej niepełnej koordynacji pomiędzy zwiększonym ciśnieniem w brzuchu a rozluźnieniem zwieraczy odbytu. Maluszek nawet do kilkunastu minut przed wypróżnieniem napina się i pręży, ale potem oddaje stolec o prawidłowym wyglądzie. Drugi okres następuje, gdy rozszerzamy dietę dziecka o nowe pokarmy – mogą one spowodować chwilowe problemy z wypróżnianiem.

 
Jak rozpoznać zaparcia u niemowlaka?

Jeśli dziecko robi kupkę rzadziej, niż to przewidują opisane wyżej normy, podczas załatwiania pręży się, napina i wyraźnie męczy, prawdopodobnie cierpi na zatwardzenie, które może być przyczyną zaparć. Wygląd kupki odbiega wówczas od normy:
  • jest twardy,
  • spieczony,
  • może przypominać kozie bobki,
  • zawiera ślady świeżej krwi.
Wstrzymywanie się od zrobienia kupy wywołuje też czasem popuszczanie półpłynnego stolca.

Objawy towarzyszące zaparciu

Zatwardzenie u dziecka poznasz po wyglądzie kupki oraz po tym, że dziecko:
  • jest płaczliwe;
  • ma wzdęcia;
  • boli je brzuszek;
  • ma gorszy apetyt;
  • słabiej przybiera na wadze.
Nigdy nie bagatelizuj tych objawów. Jeśli nie zaczniesz przeciwdziałać zaparciom i zatwardzeniu u dziecka, problem może narastać. 

 

Kiedy i dlaczego niemowlaki cierpią na zatwardzenie?

Zatwardzenie zwykle pojawia się u starszych niemowląt. Rzadko zdarzają się zaparcia u noworodków. Dzieci do 6. miesiąca życia z reguły nie mają takich problemów, jeśli są karmione mlekiem mamy. Wyjątek stanowią mali alergicy. Jeśli zauważysz u swojego dziecka objawy uczulenia, a w dodatku będzie miało problem z wypróżnianiem się, lekarz powinien zdiagnozować go w kierunku alergii.

W innych przypadkach niemowlaki cierpią na zatwardzenie:

Skąd biorą się zaparcia nawykowe?

U dzieci najczęściej występuje zaparcie czynnościowe związane z mechanizmem błędnego koła. Polega ono na tym, że maluch w przeszłości podczas robienia kupy odczuł ból albo z jakiegoś powodu (np. podróży) nie załatwił się przez 1–2 dni (a po tym czasie wypróżnienie stało się trudniejsze). Dziecko zaczyna się bronić przed załatwieniem, bo boi się, że sprawi mu ono trudność, a nawet ból. Ponieważ powstrzymuje się coraz częściej, ilość zalegającego w jelicie kału rośnie, a samo jelito ulega rozciągnięciu. Słabsze stają się też wysyłane przez organizm sygnały, które informują, że już pora na kupę. W ten sposób dziecko coraz dłużej potrafi powstrzymać się od wypróżnienia (które staje się coraz bardziej męczące i bolesne) i koło się zamyka.

 

W jaki sposób pomóc niemowlęciu?

Co zrobić, kiedy dziecko nie może zrobić kupy? Jeśli jest to noworodek, idź do lekarza, żeby wyjaśnić przyczynę zaparcia. U starszego dziecka zadbaj, aby dużo piło – dzięki temu kupka będzie luźniejsza, a co za tym idzie – łatwiej będzie ją dziecku wydalić.

Po konsultacji z lekarzem możesz:
  • zrobić dziecku lewatywę,
  • zastosować czopki glicerynowe – ułatwią usunięcie spieczonej części kupki.
Pamiętaj jednak, że to metoda ostateczna i nie powinno się jej stosować zbyt często, ponieważ nie działa leczniczo, a jedynie pomaga w danym momencie.

Gdy dziecko korzysta z nocnika

Jeśli twoje dziecko korzysta już z nocnika, przyzwyczaj je, aby załatwiało się regularnie. Przez pierwsze kilka dni sadzaj go na nocniku po każdym głównym posiłku (wtedy jelita intensywniej pracują). Maluch musi posiedzieć na nim 5–10 minut. Nie chodzi o to, aby dziecko za wszelką cenę załatwiło się, ale by nabrało nawyku wypróżniania się. Jeśli w tym czasie dziecko nie zrobi kupki, nie przetrzymuj go tam dłużej. Za którymś razem na pewno się uda.


Dieta przy problemach z wypróżnianiem się

 
Co dziecko je Zalecenia
Jeśli karmisz wyłącznie piersią Przystawiaj niemowlę często do piersi często, by dostarczyć mu dużo płynów.
Jeśli karmisz sztucznie Między posiłkami dopajaj dziecko wodą albo łagodnymi herbatkami ziołowymi
Jeśli zaczynasz rozszerzać dietę Pierwszym wprowadzanym do diety produktem nie może być tarte jabłko (ma działanie zapierające) ale np. przecier warzywny (to spora dawka czyszczącego jelita błonnika).
Dobrze jest także menu niemowlaka z zaparciami rozszerzać na początek o nieklarowne soki (ułatwiają wypróżnienia), a dopiero później o inne dania.
Jeśli dziecko ma już rozszerzoną dietę Zwiększ ilość soku np. z buraka.
Unikaj podawania kaszek ryżowych i kukurydzianych.
Gdy dziecko zaczyna powracać do stałego rytmu oddawania stolca, możesz zacząć stosować dietę bogatą w błonnik (wcześniej mogłaby spowodować bóle brzucha i wzdęcia).
 

Polecamy:
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Rozszerzanie diety

Wakacje z niemowlakiem