zaparcia u niemowląt
fot. Adobe Stock

Zaparcia u niemowląt: przyczyny, objawy. Jak leczyć zaparcia u niemowlęcia i noworodka?

Zaparcia u niemowląt często są spowodowane zmieniającą się dietą lub zaburzoną mikroflorą jelitową na skutek leczenia antybiotykiem. Podpowiadamy, co robić, gdy niemowlak nie może zrobić kupki.
Małgorzata Wódz
zaparcia u niemowląt
fot. Adobe Stock
Zaparcia u niemowląt to przykra dolegliwość. Ból brzuszka, płaczliwość, odmawianie jedzenia to tylko niektóre objawy towarzyszące problemom z wypróżnianiem się. Sprawdź, jak rozpoznać zatwardzenie, jak powinna wyglądać dieta przy zaparciach i jak jeszcze można pomóc dziecku.

Spis treści: 
  1. Przyczyny zaparć u niemowląt
  2. Zaparcia u niemowlaka i noworodka: normy
  3. Zaparcia u niemowlaka: objawy
  4. Co na zaparcia u niemowląt?
  5. Jak leczyć zaparcia u noworodka i niemowlaka?

Przyczyny zaparć u niemowląt

Niekiedy to, że niemowlak rzadziej robi kupkę, nie oznacza, że cierpi on na zaparcia. Może to wynikać z fizjologicznej niepełnej koordynacji pomiędzy zwiększonym ciśnieniem w brzuchu a rozluźnieniem zwieraczy odbytu. Maluszek nawet do kilkunastu minut przed wypróżnieniem napina się i pręży, ale potem oddaje stolec o prawidłowym wyglądzie.

Zwykle przyczyny zaparć u niemowląt to:
  • zatwardzenie będące skutkiem ubocznym leczenia antybiotykiem – niemowlęta mogą mieć zaburzoną mikroflorę jelitową;
  • zaparcia przy rozszerzaniu diety dziecka o nowe pokarmy – mogą one spowodować chwilowe problemy z wypróżnianiem. Dzieje się tak, gdy maluch za szybko otrzyma stałe pokarmy albo je pierwszy raz te, które mają właściwości zapierające.

Jakie produkty powodują zaparcia u niemowląt? Są to między innymi:
  • banany,
  • borówki,
  • ryż,
  • marchewka,
  • tarte jabłko.
U starszych dzieci najczęściej występuje zaparcie czynnościowe związane z tzw. mechanizmem błędnego koła. Polega on na tym, że maluch w przeszłości podczas robienia kupy odczuł ból albo z jakiegoś powodu (np. podróży) nie załatwił się przez 1-2 dni (a po tym czasie wypróżnienie stało się trudniejsze). Dziecko zaczyna się bronić przed załatwieniem, bo boi się, że sprawi mu ono trudność, a nawet ból.

Zaparcia u niemowlaka i noworodka: normy

Powszechnie uważa się, że zatwardzenie polega na tym, że dziecko nie wypróżnia się codziennie. Tymczasem zaparcia u noworodka karmionego piersią mogą być całkowicie normalne i nie jest to powód do obaw, jeżeli maluszek czuje się dobrze i prawidłowo przybiera na wadze. Najwyraźniej jego przemiana materii działa nieco wolniej. Maluchy pijące mieszankę załatwiają się raz na dzień, natomiast normą dla dzieci powyżej roku są przynajmniej trzy wypróżnienia w tygodniu.

Zatwardzenie zwykle pojawia się u starszych niemowląt. Rzadko zdarzają się zaparcia u noworodków. Dzieci do 6. miesiąca życia z reguły nie mają takich problemów, jeśli są karmione mlekiem mamy. Wyjątek stanowią mali alergicy. Jeżeli zauważysz u swojego dziecka objawy uczulenia, a w dodatku będzie miało problem z wypróżnianiem się, lekarz powinien zdiagnozować go w kierunku alergii.

Zatwardzenie jest związane z wyglądem kupki, a nie z częstotliwością wypróżniania. Stolec przy tej dolegliwości jest:
  • bardzo zbity,
  • ciemny,
  • dość skąpy.

Zaparcia u niemowlaka: objawy

Jeśli dziecko robi kupkę rzadziej, niż to przewidują opisane wyżej normy, podczas załatwiania pręży się, napina i wyraźnie męczy, prawdopodobnie cierpi na zatwardzenie. Wygląd kupki odbiega wówczas od normy. Stolec jest:
  • twardy,
  • spieniony,
  • może przypominać kozie bobki,
  • zawiera ślady świeżej krwi.

Wstrzymywanie się od zrobienia kupy wywołuje też czasem popuszczanie półpłynnego stolca.

Zatwardzenie u dziecka poznasz po wyglądzie kupki oraz po tym, że dziecko:
  • jest płaczliwe;
  • ma wzdęcia;
  • boli je brzuszek;
  • ma gorszy apetyt;
  • słabiej przybiera na wadze.
Nigdy nie bagatelizuj tych objawów. Jeżeli nie zaczniesz przeciwdziałać zaparciom i zatwardzeniu u dziecka, problem może narastać. 

Co na zaparcia u niemowląt?

Jak pomóc niemowlakowi zrobić kupkę? Przedstawiamy domowe sposoby na zaparcia u niemowląt. Jeżeli twoje dziecko korzysta już z nocnika, przyzwyczaj je, aby załatwiało się regularnie. Przez pierwsze kilka dni sadzaj go na nocniku po każdym głównym posiłku (wtedy jelita intensywniej pracują). Maluch musi posiedzieć na nim 5-10 minut.

Nie chodzi o to, aby dziecko za wszelką cenę załatwiło się, ale by nabrało nawyku wypróżniania się. Jeżeli w tym czasie dziecko nie zrobi kupki, nie przetrzymuj go tam dłużej. Za którymś razem na pewno się uda.


Dieta przy problemach z wypróżnianiem się:

 
Co dziecko je Zalecenia
Jeżeli karmisz wyłącznie piersią Przystawiaj niemowlę często do piersi często, aby dostarczyć mu dużo płynów.
Jeżeli karmisz sztucznie Między posiłkami dopajaj dziecko wodą albo łagodnymi herbatkami ziołowymi.
Jeżeli zaczynasz rozszerzać dietę Pierwszym wprowadzanym do diety produktem nie może być tarte jabłko (ma działanie zapierające), ale np. przecier warzywny (to spora dawka czyszczącego jelita błonnika).
Dobrze jest także menu niemowlaka z zaparciami rozszerzać na początek o nieklarowne soki (ułatwiają wypróżnienia), a dopiero później o inne dania.
Jeżeli dziecko ma już rozszerzoną dietę Zwiększ ilość soku np. z buraka.
Unikaj podawania kaszek ryżowych i kukurydzianych.
Gdy dziecko zaczyna powracać do stałego rytmu oddawania stolca, możesz zacząć stosować dietę bogatą w błonnik (wcześniej mogłaby spowodować bóle brzucha i wzdęcia).
 

Przy problemach z wypróżnianiem u niemowląt często pojawiają się podrażnienia pośladków. Pielęgnuj okolicę pieluszkową dobrym kremem ochronnym do pupy.

Jak leczyć zaparcia u noworodka i niemowlaka?

Co zrobić, kiedy dziecko nie może zrobić kupy? Jeżeli jest to noworodek, idź do lekarza, żeby wyjaśnić przyczynę zaparcia. U starszego dziecka zadbaj, aby dużo piło – dzięki temu kupka będzie luźniejsza, a co za tym idzie – łatwiej będzie ją dziecku wydalić.

Po konsultacji z lekarzem możesz:
  • zrobić dziecku lewatywę – w przypadku bardzo małego dziecka nie można robić tego samemu w domu, trzeba zgłosić się do poradni rejonowej lub na ostry dyżur do pobliskiego szpitala,
  • zastosować czopki glicerynowe dla niemowląt na zaparcia – ułatwią usunięcie spieczonej części kupki. Pamiętaj jednak, że to metoda ostateczna i nie powinno się jej stosować zbyt często, ponieważ nie działa leczniczo, a jedynie pomaga doraźnie.

Zobacz też:
Redakcja poleca: 30. Finał WOŚP coraz bliżej: Jurek Owsiak pozdrawia czytelniczki Mamotoja.pl
Mamotoja.pl już po raz siódmy gra z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy. Przy okazji jubileuszowego Finału mamy dla Was coś specjalnego – pozdrowienia od samego Jurka Owsiaka. Otwórzcie serca i grajcie razem z nami – do końca świata i jeden dzień dłużej!
Oceń artykuł

Ocena 4 na 8 głosy

Zobacz także

Popularne tematy