Zaparcia u niemowląt
fot. StockAdobe

Zaparcia u niemowlaka - jak pomóc dziecku, objawy, przyczyny

Zaparcia mogą też przytrafić się niemowlakowi. Sprawdź, jak je rozpoznać i jak sobie z nimi radzić.
Małgorzata Wódz
Zaparcia u niemowląt
fot. StockAdobe
Zaparcia u niemowlaka to przykra dolegliwość. Ból brzuszka, płaczliwość, odmawianie jedzenia to tylko niektóre objawy towarzyszące problemom z wypróżnianiem się. Sprawdź, jak rozpoznać zatwardzenie, jak powinna wyglądać dieta przy zaparciach i jak jeszcze można pomóc dziecku.

Spis treści:

Czym jest zatwardzenie u niemowlaka

Powszechnie uważa się, że zatwardzenie polega na tym, że dziecko nie wypróżnia się codziennie. Tymczasem niektóre niemowlęta, zwłaszcza karmione piersią, mogą oddawać stolec raz na kilka dni i może to być całkowicie normalne, jeżeli czują się dobrze i prawidłowo przybierają na wadze. Najwyraźniej ich przemiana materii działa nieco wolniej. Maluchy pijące mieszankę załatwiają się raz na dzień, natomiast normą dla dzieci powyżej roku są przynajmniej trzy wypróżnienia w tygodniu.

Zatwardzenie jest związane z wyglądem kupki, a nie z częstotliwością wypróżniania. Stolec przy tej dolegliwości jest:
  • bardzo zbity,
  • ciemny,
  • dość skąpy.
Redakcja poleca: Cytaty o tacie – 14 wzruszających, mądrych, wesołych i dowcipnych złotych myśli na Dzień Ojca [WIDEO]
Cytaty o tacie to mądre, wzruszające, a także zabawne złote myśli wypowiedziane przez pisarzy, poetów, psychologa trafnie ujmujące, na czym polega bycie tatą i jak ważną rolę spełnia w życiu dziecka. Zebrałyśmy dla was najpiękniejsze cytaty o tacie, które można umieścić na laurce z okazji Dnia Ojca.

Jak rozpoznać zaparcia u niemowlaka

Jeśli dziecko robi kupkę rzadziej, niż to przewidują opisane wyżej normy, podczas załatwiania pręży się, napina i wyraźnie męczy, prawdopodobnie cierpi na zatwardzenie, które może być przyczyną zaparć. Wygląd kupki odbiega wówczas od normy:
  • jest twardy,
  • spieczony,
  • może przypominać kozie bobki,
  • zawiera ślady świeżej krwi.
Wstrzymywanie się od zrobienia kupy wywołuje też czasem popuszczanie półpłynnego stolca.

Objawy towarzyszące zaparciu

Zatwardzenie u dziecka poznasz po wyglądzie kupki oraz po tym, że dziecko:
Nigdy nie bagatelizuj tych objawów. Jeżeli nie zaczniesz przeciwdziałać zaparciom i zatwardzeniu u dziecka, problem może narastać. 

Kiedy dziecko rzadziej robi kupkę?

W życiu niemowlaka są dwa okresy, kiedy rzadziej robi kupkę i nie oznacza to, że cierpi na zaparcia. Pierwszy trwa do szóstego do siódmego miesiąca życia i wynika z fizjologicznej niepełnej koordynacji pomiędzy zwiększonym ciśnieniem w brzuchu a rozluźnieniem zwieraczy odbytu. Maluszek nawet do kilkunastu minut przed wypróżnieniem napina się i pręży, ale potem oddaje stolec o prawidłowym wyglądzie. Drugi okres następuje, gdy rozszerzamy dietę dziecka o nowe pokarmy – mogą one spowodować chwilowe problemy z wypróżnianiem.

 

Dlaczego niemowlaki cierpią na zatwardzenie

Zatwardzenie zwykle pojawia się u starszych niemowląt. Rzadko zdarzają się zaparcia u noworodków. Dzieci do 6. miesiąca życia z reguły nie mają takich problemów, jeśli są karmione mlekiem mamy. Wyjątek stanowią mali alergicy. Jeżeli zauważysz u swojego dziecka objawy uczulenia, a w dodatku będzie miało problem z wypróżnianiem się, lekarz powinien zdiagnozować go w kierunku alergii.

W innych przypadkach niemowlaki cierpią na zatwardzenie:
  • na skutek leczenia antybiotykiem – mogą mieć zaburzoną mikroflorę jelitową;
  • w okresie rozszerzania diety – np. gdy za szybko otrzyma stałe pokarmy, albo je pierwszy raz te, które mają właściwości zapierające, np. gotowaną marchewkę.

W jaki sposób pomóc niemowlęciu

Co zrobić, kiedy dziecko nie może zrobić kupy? Jeżeli jest to noworodek, idź do lekarza, żeby wyjaśnić przyczynę zaparcia. U starszego dziecka zadbaj, aby dużo piło – dzięki temu kupka będzie luźniejsza, a co za tym idzie – łatwiej będzie ją dziecku wydalić.

Po konsultacji z lekarzem możesz:
  • zrobić dziecku lewatywę - w przypadku bardzo małego dziecka nie można robić tego samemu w domu, trzeba zgłosić się do poradni rejonowej lub na ostry dyżur do pobliskiego szpitala,
  • zastosować czopki glicerynowe – ułatwią usunięcie spieczonej części kupki.

Pamiętaj jednak, że to metoda ostateczna i nie powinno się jej stosować zbyt często, ponieważ nie działa leczniczo, a jedynie pomaga w danym momencie.

Gdy dziecko korzysta z nocnika

Jeżeli twoje dziecko korzysta już z nocnika, przyzwyczaj je, aby załatwiało się regularnie. Przez pierwsze kilka dni sadzaj go na nocniku po każdym głównym posiłku (wtedy jelita intensywniej pracują). Maluch musi posiedzieć na nim 5–10 minut.

Nie chodzi o to, aby dziecko za wszelką cenę załatwiło się, ale by nabrało nawyku wypróżniania się. Jeżeli w tym czasie dziecko nie zrobi kupki, nie przetrzymuj go tam dłużej. Za którymś razem na pewno się uda.


Dieta przy problemach z wypróżnianiem się

 
Co dziecko je Zalecenia
Jeżeli karmisz wyłącznie piersią Przystawiaj niemowlę często do piersi często, aby dostarczyć mu dużo płynów.
Jeżeli karmisz sztucznie Między posiłkami dopajaj dziecko wodą albo łagodnymi herbatkami ziołowymi
Jeżeli zaczynasz rozszerzać dietę Pierwszym wprowadzanym do diety produktem nie może być tarte jabłko (ma działanie zapierające) ale np. przecier warzywny (to spora dawka czyszczącego jelita błonnika).
Dobrze jest także menu niemowlaka z zaparciami rozszerzać na początek o nieklarowne soki (ułatwiają wypróżnienia), a dopiero później o inne dania.
Jeżeli dziecko ma już rozszerzoną dietę Zwiększ ilość soku np. z buraka.
Unikaj podawania kaszek ryżowych i kukurydzianych.
Gdy dziecko zaczyna powracać do stałego rytmu oddawania stolca, możesz zacząć stosować dietę bogatą w błonnik (wcześniej mogłaby spowodować bóle brzucha i wzdęcia).
 

Skąd biorą się zaparcia nawykowe?

U dzieci najczęściej występuje zaparcie czynnościowe związane z mechanizmem błędnego koła. Polega ono na tym, że maluch w przeszłości podczas robienia kupy odczuł ból albo z jakiegoś powodu (np. podróży) nie załatwił się przez 1–2 dni (a po tym czasie wypróżnienie stało się trudniejsze). Dziecko zaczyna się bronić przed załatwieniem, bo boi się, że sprawi mu ono trudność, a nawet ból.

Ponieważ powstrzymuje się coraz częściej, ilość zalegającego w jelicie kału rośnie, a samo jelito ulega rozciągnięciu. Słabsze stają się też wysyłane przez organizm sygnały, które informują, że już pora na kupę. W ten sposób dziecko coraz dłużej potrafi powstrzymać się od wypróżnienia (które staje się coraz bardziej męczące i bolesne) i koło się zamyka.

 

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 4 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy