zasiłek opiekuńczy
fot. Adobe Stock

Zasiłek opiekuńczy w 2021 roku – ile wynosi i kiedy go otrzymasz

Zasiłek opiekuńczy należy się rodzicom chorego dziecka, ale nie tylko. Mogą go otrzymać rodzice także w przypadku, gdy przedszkole, szkoła lub żłobek są zamknięte. Sytuacja ta obejmuje również chorobę niani oraz pobyt w szpitalu rodzica, który na stałe opiekuje się dzieckiem.
Agnieszka Majchrzak
zasiłek opiekuńczy
fot. Adobe Stock
Do zasiłku opiekuńczego mają prawo rodzice chorego dziecka, ale są także sytuacje, kiedy mogą z niego skorzystać rodzice zdrowego malucha. Zasady, kto i na jakich warunkach może ubiegać się o przyznanie zasiłku opiekuńczego, reguluje Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W związku z wyjątkową sytuacją, która jest spowodowana pandemią koronawirusa – rodzice mogą pobierać dodatkowy zasiłek opiekuńczy w sytuacji zamknięcia żłobków, przedszkoli lub szkół. 

Spis treści:
  1. Kiedy i komu należy się zasiłek opiekuńczy
  2. Zasiłek opiekuńczy – ile to dni wolnych?
  3. Kwota zasiłku opiekuńczego
  4. Zasiłek opiekuńczy na zdrowe dziecko
  5. Wniosek o zasiłek opiekuńczy
  6. Kiedy nie otrzymasz zasiłku opiekuńczego
  7. Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – pandemia koronawirusa

Kiedy i komu należy się zasiłek opiekuńczy

Świadczenie jest przyznawane rodzicom (także adopcyjnym, zastępczym, opiekunom prawnym) w różnych sytuacjach. Zasiłek opiekuńczy przysługuje na dziecko do ukończenia 8 roku życia, gdy:
  • nastąpiło nieprzewidziane zamknięcie żłobka, przedszkola, szkoły, klubiku dziecięcego, do którego dziecko chodzi,
  • dziecko musi być izolowane od otoczenia ze względu na podejrzenie choroby zakaźnej,
  • z powodu choroby dzieckiem nie może opiekować się niania, z którą masz podpisaną umowę, lub dzienny opiekun,
  • gdy osoba, która na stałe opiekuje się dzieckiem, przebywa w szpitalu lub rodzi dziecko.

W przypadku dziecka niepełnosprawnego (z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności lub z niepełnosprawnością i koniecznością długotrwałej opieki), które nie ukończyło 18 roku życia, zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie, która musi zastąpić małżonka lub rodzica stale opiekującego się dzieckiem, ze względu na:
  • poród lub chorobę małżonka/rodzica uniemożliwiającą zajmowanie się dzieckiem,
  • pobyt małżonka/rodzica w szpitalu lub innej placówce leczniczej.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje także, gdy trzeba opiekować się:
  • chorym dzieckiem do 18 roku życia,
  • chorym dzieckiem niepełnosprawnym do 18 roku życia,
  • innym niż dziecko chorym członkiem rodziny.

Świadczenie jest przyznawane:
  • pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę,
  • rodzicom zatrudnionym na umowę zlecenie,
  • prowadzącym własną działalność gospodarczą.

Prawo do zasiłku przysługuje zarówno matce, jak i ojcu dziecka. Ale zasiłek dostanie tylko jeden z rodziców – ten, który złoży wniosek. Muszą oni spełniać jeden warunek: posiadać ubezpieczenie chorobowe obowiązkowe lub dobrowolne i przerwać pracę zarobkową. Zasiłek opiekuńczy przysługuje niezależnie od okresu ubezpieczenia.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli nie masz w domu innych członków rodziny mogących zapewnić dziecku opiekę, np. osoby bezrobotnej. Wyjątkiem jest chore dziecko w wieku do 2 lat. Wtedy masz prawo do zasiłku opiekuńczego, nawet gdy są inni członkowie rodziny mogący zapewnić maluchowi opiekę.

Świadczenie opiekuńcze – ile dni wolnych przysługuje

Zasiłek będziesz dostawać przez:
  • 60 dni w roku kalendarzowym – jeżeli opiekujesz się chorym dzieckiem do ukończenia przez nie 14 lat,
  • 14 dni w roku kalendarzowym – w przypadku opieki nad chorym dzieckiem, które ma więcej niż 14 lat,
  • 30 dni w roku kalendarzowym – jeżeli opiekujesz się chorym niepełnosprawnym dzieckiem, które ma więcej niż 14 lat i nie ukończyło 18 lat.

Liczba dni do wykorzystania na opiekę nie jest zależna od liczby członków rodziny uprawnionych do zasiłku opiekuńczego oraz liczby posiadanych dzieci. Jeżeli masz na przykład dwoje dzieci, które mają mniej niż 14 lat, to zasiłek na opiekę nad nimi dostaniesz łącznie przez 60 dni (a nie 120 dni).

Kwota zasiłku opiekuńczego

Zasiłek wynosi:
  • 80 procent wynagrodzenia naliczanego od podstawy wynagrodzenia zasadniczego w przypadku zatrudnienia na umowę o pracę,
  • przeciętny miesięczny przychód, wyliczony na podstawie ostatnich 12 miesięcy i pomniejszony o 13,71 procent – w przypadku pracy na zlecenie, o dzieło lub prowadzenia działalności gospodarczej.

Zasiłek wypłaca się za każdy dzień, w którym mama lub tata dziecka sprawuje nad nim opiekę, również za dni ustawowo wolne od pracy.

Świadczenie opiekuńcze na zdrowe dziecko

Możesz z niego skorzystać także mając zdrowe dziecko, gdy nie jesteś w stanie podjąć pracy, gdyż musisz opiekować się maluchem. Chodzi o sytuacje gdy:
  • nieprzewidzianie zamknięto żłobek lub przedszkole,
  • zachorowała niania,
  • nastąpił poród lub choroba rodzica, który do tej pory opiekował się dzieckiem,
  • doszło do pobytu w szpitalu rodzica stale opiekującego się dzieckiem.

Nieprzewidziane zamknięcie żłobka, przedszkola czy szkoły oznacza, że o zaprzestaniu działania placówki dowiedziałaś się w terminie krótszym niż 7 dni przed jej zamknięciem.
Prawo do zasiłku opiekuńczego na zdrowe dziecko przysługuje tylko do ukończenia przez nie 8 lat. W ramach zasiłku masz do wykorzystania 60 dni w roku kalendarzowym.

Wniosek o zasiłek opiekuńczy

Świadczenie wypłacane jest w ramach ubezpieczenia chorobowego. Jest finansowane z funduszu ubezpieczeń społecznych w ramach Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nawet jeżeli wypłaca je pracodawca.

Aby otrzymać zasiłek opiekuńczy wypłacany przez pracodawcę, musisz:
  • przedstawić pracodawcy zwolnienie wystawione przez lekarza dla rodzica ze względu na chorobę dziecka (wydruk zwolnienia elektronicznego e-ZLA),
  • dostarczyć pracodawcy druk ZUS Z-15 A, który jest wnioskiem o przyznanie zasiłku opiekuńczego.

Jeżeli zasiłek wypłaca ZUS, dodatkowo będzie potrzebne zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku Z-3 (jeżeli jesteś pracownikiem) lub Z-3a (jeżeli jesteś objęty ubezpieczeniem chorobowym na podstawie wykonywania umowy zlecenia).

Na podstawie złożonych dokumentów pracodawca lub ZUS wylicza kwotę 80 procent wynagrodzenia za okres zwolnienia i przekazuje ją ubezpieczonemu.

W przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka/przedszkola/szkoły, potrzebne będzie twoje oświadczenie o nieprzewidzianym zamknięciu placówki.

W przypadku podejrzenia choroby zakaźnej, potrzebna jest decyzja inspektora sanitarnego o konieczności izolacji dziecka.

W przypadku choroby niani lub dziennego opiekuna, potrzebne jest twoje oświadczenie o chorobie tej osoby oraz kopia zwolnienia lekarskiego wystawionego dla tej osoby.
Możesz też złożyć wniosek o zasiłek za okres, który już minął. Zrób to do 6 miesięcy od ostatniego dnia, za który można było dostać zasiłek.

Kiedy nie otrzymasz zasiłku opiekuńczego

ZUS może odmówić wypłacenia zasiłku opiekuńczego, jeżeli w domu są inne osoby mogące zaopiekować się chorym dzieckiem. Nie otrzymasz go także wówczas, jeżeli nie opłacasz składek chorobowych. Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje także:
  • podczas urlopu bezpłatnego lub wychowawczego,
  • w sytuacji, gdy pracujesz podczas zwolnienia lekarskiego na dziecko albo wykorzystujesz je niezgodnie z jego celem i stwierdzono to podczas kontroli,
  • gdy masz prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
  • w czasie aresztowania i przebywania w zakładzie karnym.

Zasiłek opiekuńczy – pandemia koronawirusa

W związku z pandemią COVID-19 w marcu rząd umożliwił rodzicom korzystanie z dodatkowego zasiłku opiekuńczego, gdy musieli zająć się dzieckiem, ponieważ praca przedszkoli i żłobków została zawieszona. Obecnie wiadomo, że wypłaty z dodatkowego zasiłku opiekuńczego będą wypłacane do 17 stycznia, czyli do końca ferii. Nie wiadomo, czy wypłaty zostaną ponownie przedłużone, czy nie – wiele zależy od sytuacji epidemicznej w kraju.

Zobacz też:
Redakcja poleca: Jak dziecko uczy się i rozwija przez zmysły? [WEBINAR 1.]
Za nami pierwszy z 6 bezpłatnych webinarów dla rodziców, organizowanych w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” i prowadzonych przez Dorotę Zawadzką. Ekspertka opowiadała o tym, jak działają zmysły malucha, a ich prawidłowy rozwój wpływa na życie również w przyszłości.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy