Encyklopedia zdrowia dziecka

Zatrucia pokarmowe

Do zatrucia pokarmowego dochodzi wówczas, gdy wraz z pokarmem lub płynem wnika do organizmu szkodliwa substancja.
Zatruć pokarmowych  nie można lekceważyć ponieważ mogą prowadzić do groźnego odwodnienia  i mieć inne poważne konsekwencje.  

Uwaga!
Zatrucia pokarmowe są  szczególnie niebezpieczne są w przypadku niemowląt i małych dzieci.

Przeczytaj także: Letnie zatrucia

Przyczyny zatruć pokarmowych

Zatrucia pokarmowe mogą być wywołane przez:
  • bakterie (np. salmonella, escherichia coli) i produkowane przez nie toksyny (np. jad kiełbasiany), 
  • wirusy (np. rotawirusy)
  • pasożyty (np. nicienie i pierwotniaki)
  • toksyny występujące np. w grzybach albo roślinach

Najczęstsze objawy zatruć pokarmowych

    •    ból brzucha
    •    luźne stolce

Możliwe objawy

    •    biegunka
    •    gorączka
    •    nudności
    •    wymioty

Niezależnie od przyczyny choroba może przebiegać łagodnie lub w formie ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych, z biegunką, wymiotami, gorączką.

Polecamy: Nie lekceważ biegunki - może być groźna!

Kiedy do lekarza?

Im młodsze dziecko, tym zatrucie pokarmowe i towarzysząca mu biegunka są dla niego groźniejsze. Dlatego trzeba jak najszybciej skontaktować się z pediatrą, jeśli biegunkę ma dziecko w pierwszym półroczu życia.
Szybki kontakt z lekarzem jest konieczny także wówczas, gdy u starszego dziecka nie daje się zahamować biegunki, dołączają do niej wymioty,  a dziecko ma oznaki odwodnienia: jest apatyczny, osłabiony, marudny, ma gorączkę, suche usta, mało siusia, a kolor moczu jest ciemny.
Natychmiast trzeba jechać do szpitala jeśli podejrzewamy, że dziecko zjadło trujące grzyby lub rośliny (np. naparstnicę)

Uwaga!
Jeśli zatrucie pokarmowe przebiega burzliwie ( intensywna biegunka, wymioty) dziecko musi trafić do szpitala, ponieważ konieczne jest nawadnianie dożylne.

Leczenie i pielęgnacja dziecka z zatruciem pokarmowym

Jeśli zatrucie pokarmowe przebiega łagodnie, można próbować leczyć dziecko w domu.
  • Podstawą leczenia jest zapobieganie odwodnieniu i utracie elektrolitów, by nie doszło do sytuacji, w której stan dziecka się pogarsza, przemiana materii jest nieprawidłowa, występują zaburzenia ze strony układu krążenia oraz nerek.
  • Jeśli dziecko nie wymiotuje, należy mu podawać do wypicia płyny wieloelektrolitowe, np. Gastrolit, Orsalit, Floridral – w małych ilościach, np. dwie łyżeczki co pół godziny, a także wodę z glukozą (łyżeczka na 100 ml wody), marchwiankę, niskosłodzone herbatki. Powinny być chłodne, bo takie osłabiają odruch wymiotny. Podaje się również probiotyki, by jak najszybciej przywrócić i utrzymać w jelitach prawidłową florę bakteryjną.


Powikłania

Najczęstszym powikłaniem zatrucia pokarmowego u dzieci jest odwodnienie i zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej. Możliwe są także inne, bardzo niebezpieczne komplikacje, np. uszkodzenie nerek.

Zapobieganie zatruciom pokarmowym

  • Przestrzegaj zasad higieny: myj dziecku ręce po wyjściu z toalety i przed posiłkami, a także po powrocie ze spaceru, po zabawie w piasku i ze zwierzętami.
  • Naczynia myj na bieżąco. Do surowego mięsa, drobiu, ryb używaj osobnych desek.
  • Pamiętaj, że gotowanie, pieczenie, duszenie to najlepszy sposób niszczenia bakterii.
  • Mleko i inne jedzenie dla dziecka przygotowuj tuż przed podaniem, ze świeżych produktów. Nie przechowuj ich w temperaturze pokojowej.
  • Zabezpieczaj jedzenie przed owadami, zwłaszcza przed muchami.
  • Jeśli korzystasz ze słoiczków, przełóż do miseczki potrzebną porcję. Zamknięty słoik z resztą dania wstaw do lodówki i zużyj w ciągu kilku godzin (maksymalnie doby, jeśli tak zaleca producent).
  • Często i dokładnie myj lodówkę, na jajka, drób, mięso wydziel miejsce z dala od innych produktów.
  • Jajka przed użyciem umyj i osusz, choć bakterie salmonelli rozwijają się wewnątrz. Jajka gotuj przez 7 minut lub zetnij na parze.
  • Dokładnie myj warzywa i owoce, zanim zaczniesz je obierać, i opłucz po obraniu.
  • Zawsze sprawdzaj datę przydatności gotowych produktów. Jeśli minęła, wyrzuć je.
  • Nigdy nie podawaj dziecku grzybów. Dzieci w ogóle nie powinny ich jeść!

Przeczytaj: Grzyby nie są dla dzieci!

Oprac. Beata Turska