Zatrucie pokarmowe u dziecka
fot. StockAdobe

Zatrucia pokarmowe u dzieci – szczególnie groźne na wyjazdach

Niedopity soczek, napoczęta kanapeczka... Uwaga, resztki jedzenia bardzo łatwo się psują! Niegroźna dla dorosłego ilość bakterii u małego dziecka może wywołać zatrucie pokarmowe.
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski
Zatrucie pokarmowe u dziecka
fot. StockAdobe
W ciepłe dni, szczególnie latem i podczas wakacyjnych podróży, dzieci są bardziej narażone na zatrucia pokarmowe. Trzeba przed nimi chronić zwłaszcza niemowlęta i małe dzieci, gdyż w tym wieku spowodowane zakażeniami wymioty i biegunka nasilają się niezwykle szybko. Błyskawicznie również prowadzą do niebezpiecznego odwodnienia. A im więcej o tym wiesz, tym łatwiej możesz uchronić swoje dziecko przed zatruciem pokarmowym.

Objawy zatrucia pokarmowego

Objawy zatrucia pokarmowego to głównie: 
  • biegunka u dziecka,
  • wymioty,
  • bóle brzucha,
  • podwyższona temperatura,
  • czasem śluz lub krew w kupce.
Występują po kilku, kilkunastu godzinach, najpóźniej mogą się pojawić po kilku dniach od kontaktu z chorym lub zjedzeniu zakażonego posiłku.
Oprócz nich mogą pojawić się burzliwe objawy ogólne:
  • gorączka powyżej 38ºC,
  • dreszcze,
  • bóle głowy,
  • osłabienie spowodowane odwodnieniem i toksynami wytwarzanymi przez bakterie.
Redakcja poleca: Co ci powie kupka noworodka, czyli o dziwnych kolorach i zapachach
Podejrzanie zielona, słonecznie żółta - dlaczego kupka noworodka nie zawsze wygląda tak samo? Jakich sygnałów nie wolno lekceważyć?

Zatrucia pokarmowe spowodowane bakteriami

Przyczyną zatruć pokarmowych bywają różne bakterie. Oto niektóre z nich:
  • Salmonella – źródłem zakażenia jest surowa żywność pochodząca od zakażonych zwierząt (jaja, mleko, mięso) lub chory człowiek.
  • Gronkowiec złocisty – bakterie te szybko namnażają się w produktach ugotowanych (zwłaszcza zawierających nabiał lub w rybach). Pierwsze objawy są po 2–6 godzinach od ich zjedzenia.
  • Listeria – to (podobnie jak Yersinia) tzw. bakteria lodówkowa, która rozwija się w niskiej temperaturze, często właśnie w lodówce. Upodobała sobie mleko, sery, lody, surowe warzywa, kiełbasę, drób, mięso, ryby.
  • Yersinia – może pojawić się w surowym mięsie (zwłaszcza wieprzowym) rybach, niepasteryzowanym mleku. Objawy zakażenia bywają podobne do zapalenia wyrostka robaczkowego. Zakażenia Yersinią występują jednak rzadko.
  • Jad kiełbasiany (Clostridium botulinum). Skażone mogą być konserwy mięsne i warzywne, miód, szynka pasteryzowana, drób, przetwory z roślin strączkowych. Zatrucie bywa śmiertelne, bo jad kiełbasiany uszkadza mózg – objawy występują zwykle po 8–12 godzinach, czasem do 24. Konieczne jest podanie odtrutki i leczenie w szpitalu.
Zobacz też, co podać dziecku, gdy ma rozwolnienie

Infekcje wirusowe

Aż 40–50 proc. dolegliwości podobnych do tych, jakie występują przy zatruciach pokarmowych, jest wywoływanych przez rota-, noro- i enterowirusy. Dziecko zaraża się łatwo, przez kontakt z chorą osobą lub z zanieczyszczonymi przedmiotami.
Na infekcje rotawirusowe najciężej chorują niemowlęta, dlatego warto je zaszczepić. Dwie lub trzy dawki (w zależności od szczepionki) należy zacząć podawać przed 12. tygodniem życia, a zakończyć w 26. tygodniu.

Przeczytaj także: Rotawirusy - dlaczego są takie groźne

Jak pomóc dziecku przy zatruciu pokarmowym?

Niezależnie od przyczyny choroba może przebiegać łagodnie lub w formie ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych, z biegunką u dziecka, wymiotami, gorączką. Te dolegliwości szybko prowadzą do odwodnienia. Rozpoznasz je po tym, że:
  • dziecko rzadziej moczy pieluszkę,
  • ma spierzchnięte usta i suchy język,
  • zmniejsza się ilość śliny, łez,
  • pojawia chrypka,
  • skóra traci elastyczność,
  • u niemowląt zapada się ciemiączko.
Podstawą leczenia jest zapobieganie odwodnieniu i utracie elektrolitów, by nie doszło do sytuacji, w której stan dziecka się pogarsza, przemiana materii jest nieprawidłowa, występują zaburzenia ze strony układu krążenia oraz nerek.

Jeśli dziecko nie wymiotuje, dobrym sposobem na zatrucie pokarmowe jest podawanie do wypicia: 
  • płynów wieloelektrolitowych, (np. Gastrolit, Orsalit, Floridral – w małych ilościach)
  • wody z glukozą (łyżeczka na 100 ml wody),
  • marchwianki,
  • niskosłodzonych herbatek.
Napoje powinny być chłodne, bo takie osłabiają odruch wymiotny i trwające już wymioty u dziecka. Przy zatruciu pokarmowym u dzieci należy również podać probiotyki, by jak najszybciej przywrócić i utrzymać w jelitach prawidłową florę bakteryjną.

Pamiętaj, że w ciężkich przypadkach (i jeśli leczenie w domu nie skutkuje), trzeba szybko zawieźć dziecko do szpitala, by dostało płyny elektrolitowe w kroplówce.

Leki przy zatruciu pokarmowym

Przy silnych biegunkach bakteryjnych (gdy w kupce pojawia się krew), biegunkach u noworodków i dzieci poniżej trzeciego miesiąca życia konieczne bywa leczenie antybiotykami i chemioterapeutykami, które przepisze dziecku lekarz. Zakażenia wirusowe mijają samoistnie.

Zapobieganie zatruciom pokarmowym

Najlepszy sposób zapobiegania zatruciom pokarmowym to przestrzeganie zasad higieny.
  • Zawsze myj ręce dziecku i sobie po wyjściu z toalety i przed posiłkami, a także po powrocie ze spaceru, po zabawie w piasku i ze zwierzętami.
  • Naczynia myj na bieżąco. Do surowego mięsa, drobiu, ryb używaj osobnych desek.
  • Pamiętaj, że gotowanie, pieczenie, duszenie to najlepszy sposób niszczenia bakterii.
  • Mleko i inne jedzenie dla dziecka przygotowuj tuż przed podaniem, ze świeżych produktów. Nie przechowuj ich w temperaturze pokojowej.
  • Zabezpieczaj jedzenie przed owadami, zwłaszcza przed muchami.
  • Jeśli korzystasz ze słoiczków, przełóż do miseczki potrzebną porcję. Zamknięty słoik z resztą dania wstaw do lodówki i zużyj w ciągu kilku godzin (maksymalnie doby, jeśli tak zaleca producent).
  • Często i dokładnie myj lodówkę, na jajka, drób, mięso wydziel miejsce z dala od innych produktów.
  • Jajka przed użyciem umyj i osusz, choć bakterie salmonelli rozwijają się wewnątrz. Jajka gotuj przez 7 minut lub zetnij na parze (na jajecznicę) przez 4.
  • Dokładnie myj warzywa i owoce, zanim zaczniesz je obierać, i opłucz po obraniu.
  • Zawsze sprawdzaj datę przydatności gotowych produktów. Jeśli minęła, wyrzuć je.
Przeczytaj także: Letnie zagrożenia
dr Paweł  Grzesiowski
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski

Pediatra, immunolog, ekspert ds szczepień, kieruje Fundacją "Instytut Profilaktyki Zakażeń" oraz punktem konsultacyjnym szczepień w Centrum Medycznym "ŻELAZNA" w Warszawie.

Ocena (2 oceny)

3.5
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Zainspiruj się!

Gry i zabawy dla najmłodszych