zatrucie pokarmowe w ciąży
fot. Adobe Stock

Zatrucie pokarmowe w ciąży – jak leczyć i czy szkodzi dziecku

Zatrucie pokarmowe w ciąży objawia się przede wszystkim wymiotami, biegunką i bólem brzucha. Spowodowane jest spożyciem nieświeżego lub skażonego pokarmu. Wymaga leczenia, aby nie doszło do odwodnienia. W niektórych przypadkach może wywołać przedwczesny poród lub obumarcie płodu.
Agnieszka Majchrzak
zatrucie pokarmowe w ciąży
fot. Adobe Stock
Zatrucie pokarmowe w ciąży, tak jak i w przypadku, gdy kobieta nie spodziewa się dziecka, polega na zaburzeniu funkcji układu pokarmowego wskutek dostania się do niego bakterii, grzybów, pasożytów (tasiemiec, glista ludzka) lub wirusów (rotawirusy, adenowirusy, norowirusy). Zatruciu pokarmowemu w ciąży towarzyszą dolegliwości ze strony układu pokarmowego, m.in. ból brzucha, biegunka i/lub wymioty. Największym ryzykiem jest odwodnienie organizmu, które powoduje, że dziecko nie będzie otrzymywać odpowiedniej ilości substancji odżywczych.

Zatrucie pokarmowe w ciąży:

Objawy zatrucia pokarmowego w ciąży

Objawy zatrucia pokarmowego u kobiety spodziewającej się dziecka są takie same, jak wówczas gdy kobieta nie jest w ciąży. Pojawiają się po kilku godzinach od dostania się drobnoustrojów do organizmu i są to:
Infekcja ma zwykle ostry przebieg i trwa od 3 do 10 dni.
Redakcja poleca: Niepokojące objawy w ciąży - wideo
Jakich dolegliwości w ciąży nie można lekceważyć? Wyjaśnia ginekolog.

Przyczyny zatrucia pokarmowego w ciąży

Do zatrucia pokarmowego dochodzi wskutek nieżytu żołądkowo-jelitowego spowodowanego:
  • spożyciem nieświeżego, skażonego lub niedogotowanego pokarmu
  • wypiciem skażonego napoju,
  • zarażeniem drogą fekalno-oralną,
  • bezpośrednim kontaktem z osobą zarażoną lub jej wydzielinami,
  • brakiem odpowiedniej higieny.

Najczęstszymi przyczynami zatrucia pokarmowego w ciąży są bakterie:
  • salmonelli – aby nie doszło do zarażenia, trzeba szczególnie uważać na świeżość spożywanych jajek, mleka i mięsa; bardzo łatwo o zakażenie, jeżeli znalazły się na nich odchody zwierzęce; zwłaszcza lato sprzyja rozprzestrzenianiu się bakterii,
  • gronkowiec złocisty – bakteria „lubi" przebywać w lodach, kremach oraz mięsie i rybach, szczególnie w okresie wakacji trzeba uważać, gdyż rozmrażanie i zamrażanie pokarmów sprzyja rozprzestrzenianiu się bakterii,
  • jad kiełbasiany (toksyna botulinowa) – to jedna z najsilniejszych trucizn, wytwarzana przez bakterie z rodzaju clostridium. Pojawia się na skutek dostania się do jedzenia zanieczyszczonej ziemi; trzeba uważać zwłaszcza na jakość spożywanych wędlin, konserw i przetworów z mięsa, ryb lub jarzyn; zatrucie może być śmiertelne, gdyż jad kiełbasiany uszkadza mózg,
  • bakterie Yersinii, Listerii i Escherichia coli – najczęściej odpowiadają za zatrucie pokarmowego w warunkach domowych, mogą pojawić się w surowym mięsie, rybach, niepasteryzowanym mleku.
Zatrucie pokarmowe w ciąży może się przydarzyć każdej przyszłej mamie, bez względu na to, jak bardzo jest ostrożna i uważa na to, co spożywa. Przyczynia się do tego osłabiona odporność organizmu obciążonego tak dużym wysiłkiem, jakim jest dla niego ciąża. Stąd ciężarna może być bardziej narażona na dolegliwości układu pokarmowego.

Wpływ zatrucia pokarmowego w ciąży na dziecko

Zatrucie pokarmowe w ciąży może poważnie zaszkodzić dziecku, jeśli wywołane jest przez niektóre bakterie (listeria!). Negatywny wpływ na płód ma także odwodnienie, do którego może dojść u ciężarnej - dziecko nie otrzyma wtedy odpowiedniej ilości substancji odżywczych.

Jeżeli kobieta w ciąży zaraziła się bakterią listerii (spożycie skażonego mleka, miękkich niepasteryzowanych serów, mięsa lub warzyw) to konsekwencje takiego zatrucia pokarmowego mogą być groźne dla dziecka. W przypadku listeriozy jest ryzyko przeniesienia zakażenia na płód, co może prowadzić do uszkodzeń mózgu lub wzroku, a nawet spowodować poród przedwczesny lub obumarcie wewnątrzmaciczne. Dlatego kobiety w ciąży powinny unikać spożywania niepasteryzowanych serów pleśniowych i tzw. dań gotowych do spożycia.

Leczenie zatrucia pokarmowego w ciąży domowymi sposobami

Kobieta musi przede wszystkim zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu, tak aby wskutek wymiotów i biegunki nie doszło do jego odwodnienia.

Ciężarna z zatruciem pokarmowym powinna:
  • pić niegazowaną wodę źródlaną, często i w niewielkich ilościach, aby systematycznie uzupełniać straty płynów,
  • unikać przez kilka godzin jedzenia – z powodu kilkugodzinnej głodówki zarówno kobiecie, jak i dziecku w brzuchu nic złego nie grozi,
  • regenerować siły poprzez odpoczynek.

Co jeść podczas zatrucia pokarmowego w ciąży

Kobieta może zastosować lekkostrawną dietę i jeść:
  • biszkopty,
  • sucharki,
  • kleik,
  • kisiel,
  • marchwiankę,
  • gotowany ryż z jabłkiem,
  • gotowane mięso kurczaka.

Podczas zatrucia pokarmowego ciężarna powinna unikać surowych warzyw i owoców, a także tłustych, smażonych potraw, fast foodów, ostrych przypraw. Dopiero kilka godzin po ustąpieniu objawów zatrucia pokarmowego można powrócić do normalnej diety.

Zatrucie pokarmowe w ciąży – kiedy do lekarza

Jeżeli zastosowane środki nie zmniejszają skutków zatrucia pokarmowego i jego objawy utrzymują się przez wiele godzin, konieczne jest udanie się do lekarza.

Niewykluczone, że lekarz zleci hospitalizację lub dożylne podanie płynów i substancji odżywczych poprzez kroplówkę, albo uzupełnienie elektrolitów za pomocą środków dostępnych w aptece (zawierają glukozę, sód, potas, magnez i wapń).
Ciężarna nie może zażywać większości leków, ale płyny wodno-elektrolitowe mogą być stosowanie przez kobiety w ciąży. Tylko po konsultacji z lekarzem można przyjąć środki stosowane przy zatruciu pokarmowym, takie jak węgiel leczniczy lub Smecta.

Zatrucie pokarmowe w ciąży – kiedy do szpitala

Trzeba udać się do szpitala w przypadku następujących objawów:
  • odwodnienia – suche spojówki, język,
  • senności,
  • zaburzeń świadomości,
  • uporczywych wymiotów,
  • silnych bólów brzucha,
  • krwistej biegunki,
  • zaburzeń oddawania moczu.

Zapobieganie zatruciu pokarmowemu w ciąży

W przypadku zatrucia pokarmowego u ciężarnych, kiedy mamy do czynienia z krótką listą środków leczenia, najlepiej sprawdza się zasada, że lepiej zapobiegać, niż leczyć.

Aby uniknąć zatrucia pokarmowego w ciąży, bardzo ważne jest przestrzeganie zasad higieny podczas przygotowywania, przechowywania i spożywania posiłków:
  • unikać jedzenia surowych lub niedogotowanych mięs,
  • niepasteryzowanego mleka lub soków,
  • spożywania pokarmów z niepewnych źródeł,
  • nie wolno pozostawiać jedzenia poza lodówką na dłużej niż 1-2 godziny,
  • mięso, ryby i warzywa należy przechowywać oddzielnie, w wyznaczonych miejscach w lodówce,
  • nie spożywać produktów rozmrożonych, a następnie ponownie zamrożonych,
  • dokładnie myć mięso, warzywa i owoce przed gotowaniem,
  • myć ręce przed przystąpieniem do gotowania,
  • pilnować czystości przedmiotów kuchennych po przyrządzeniu posiłku – do obrabiania mięsa mieć oddzielną deskę do krojenia, często wymieniać gąbki do mycia naczyń i ściereczki,
  • myć regularnie lodówkę.

Źródło: Ernest Kuchar, Zatrucie pokarmowe, "Medycyna Praktyczna", 2017, recepta.pl

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy