Skąd się biorą zdrowe zęby?

Próchnica u dzieci pojawia się bardzo wcześnie. Ponad 50 proc. trzylatków ma w buzi przynajmniej jeden chory ząb! Sprawdź, jak dbać o higienę mlecznych zębów i zapobiegać próchnicy.
Małgorzata Wódz
Jeśli mówimy o zdrowych zębach, nie mamy się czym chwalić. Polska jest krajem, do którego przyjeżdżają stomatolodzy, aby na własne oczy oglądać próchnicę. Tymczasem trzeba niewiele, aby ten bolesny (bo o tym, jak dokuczliwy jest chory ząb, nikogo nie trzeba przekonywać) i kosztowny (leczenie próchnicy zajmuje czwarte miejsce na liście chorób najdroższych w leczeniu) problem zniknął zupełnie.
Zobacz film: Jak zapobiegać próchnicy u dzieci?

Próchnica u dziecka? Wszystko w twoich rękach

Polskie dzieci mają utrudniony dostęp do stomatologów, zwłaszcza te, które mieszkają w małych miasteczkach i na wsi. Według danych Ministerstwa Zdrowia brakuje pedodontów, czyli dentystów, którzy specjalizują się w leczeniu zębów dzieciom. Poza tym na wizytę u dentysty w ramach NFZ trzeba długo czekać. Nie mamy na to wpływu. Ale jest kilka spraw, które bezpośrednio zależą od nas, rodziców. I na tym polu na pewno nie powinniśmy zawieść. Wystarczy właściwie zajmować się zębami naszych maluchów. Jeśli masz jakieś grzeszki na swoim sumieniu, postaraj się szybko zrehabilitować. Zobacz, co pomoże zapewnić twojemu dziecku piękny uśmiech na całe życie.

Przeczytaj: Wizyta z dzieckiem u dentysty - 5 pytań
Redakcja poleca: Nie lecząc zębów możesz doprowadzić do przedwczesnego porodu
Częste podjadanie oraz wymioty występujące we wczesnej fazie ciąży niszczą szkliwo zębów i powodują próchnicę. Zaniechanie wizyty u dentysty przez kobietę ciężarną może doprowadzić do zakażenia, co skutkuje poronieniem lub przedwczesnym porodem.

Przypominaj dziecku o myciu zębów

Idealna sytuacja to taka, w której dziecko ma myte zęby po każdym posiłku. Warto to egzekwować i w domu, i w przedszkolu. Jeśli w przedszkolu, do którego chodzi maluch, dzieci nie myją zębów, poproś na zebraniu, żeby wprowadzić taki zwyczaj. Inni rodzice na pewno cię poprą. Nawet maluszki w najmłodszej grupie powinny myć zęby w przedszkolu. Co prawda przedszkolne wychowawczynie mogą obawiać się, że dwu-, trzylatki nie są jeszcze na to dość samodzielne. Z drugiej strony jednak, jeśli ma być konsekwentnie, warto próbować.

Zawsze dokończ czyszczenie zębów dziecka

Przedszkolaka należy zachęcać do jak największej samodzielności i cieszyć się, że coraz więcej jest w stanie zrobić sam. To dobrze, kiedy trzylatek świetnie radzi sobie ze szczoteczką i pastą. Ale po zakończeniu dziecięcego szorowania, to ty powinnaś jeszcze doczyścić dziecku zęby. Warto o tym pamiętać przynajmniej dwa razy dziennie – rano i wieczorem. Przyjmijmy, że w ciągu dnia (po obiedzie lub w przedszkolu) maluch poradzi sobie sam. Pomoc rodzica przy myciu zębów jest potrzebna przez cały okres przedszkolny. Specjaliści zalecają, by rodzice myli zęby nawet dzieciom, które chodzą do młodszych klas szkoły podstawowej.

Dawaj dziecku dobry przykład

Pisano już o tym wiele razy, że dzieci uczą się przez naśladownictwo. Jeśli maluch często widzi, jak myjesz zęby, nabierze przeświadczenia, że to stały rytuał, który dotyczy wszystkich. Przede wszystkim sam będzie chciał tak robić, bo to, co robią dorośli, wydaje się dzieciom atrakcyjne.

Pamiętaj, że próchnica jest zaraźliwa

Kiedy twoje dziecko było małe, wiedziałaś, że nie należy oblizywać jego smoczka ani łyżeczki. Te zasady są jak najbardziej aktualne teraz. Co prawda maluch nie używa już smoczka, nigdy jednak nie odstępuj mu swojej używanej łyżeczki, nie całuj go też w usta.

Ogranicz ilość słodyczy

Możesz wprowadzić słodki dzień (maluch je łakocie tylko w jeden, wcześniej określony dzień w tygodniu). Łatwiej wtedy upilnować go, by po kontakcie ze słodyczami umył zęby. Próchnicy sprzyjają też słodkie soki i przekąski podawane między posiłkami. Zęby podlegają remineralizacji (odbudowują się i wzmacniają). Proces ten zachodzi właśnie wtedy, gdy zęby nie muszą zmagać się z różnymi substancjami z pożywienia, które demineralizują, (uszkadzają) ich powierzchnię.

Przeczytaj: Cukier jest gorszy od traumy w dzieciństwie

Oswajaj dziecko z lekarzem

Dla przedszkolaka gabinet stomatologiczny nie powinien być już niczym nowym. Pierwsza wizyta w tym miejscu powinna się odbyć w pierwszym roku życia dziecka. Wtedy dentysta ocenia, czy maluch prawidłowo ząbkuje. Potem co kwartał sprawdza, czy ząbkowanie przebiega dobrze. U 3–4 latka sprawdza także zgryz (ma to wpływ na dalsze wyrzynanie się zębów).

Zabieraj dziecko na kontrole do dentysty

Co 3 miesiące, zdaniem dentystów, powinnaś zaprowadzić dziecko na wizytę kontrolną. Uważasz, że to za często? Wcale nie, próchnica u kilkulatków rozwija się szybciej niż u dorosłych. Wizyty kontrolne, gdy maluch ma zdrowe zęby, to najprostszy sposób na zaprzyjaźnienie się z gabinetem stomatologicznym. Jeśli malec nie wyniesie stamtąd przykrych wrażeń, nie będzie wzbraniał się przed siadaniem na fotelu stomatologicznym. Umów się z dentystą, że wręczy dziecku po wizycie jakiś drobiazg, nagrodę, którą wcześniej kupisz i dyskretnie mu przekażesz. Stomatolodzy dają również dzielnym pacjentom kolorowe naklejki.

Uważnie obserwuj zęby dziecka

Sama też zaglądaj dziecku do buzi. Ciemniejsza lub jaśniejsza plamka na zębie to sygnał, że rozwija się próchnica.

Jak jeszcze może pomóc stomatolog?

Dentysta niekiedy przeprowadza u dziecka zabiegi, dzięki którym zęby będą mniej podatne na próchnicę.
  • • Lakierowanie – wszystkie zęby zostają pokryte specjalnym lakierem, który zawiera fluor. Może być kolorowy lub bezbarwny.Fluor odgrywa bardzo ważną rolę w ochronie zębów przed próchnicą, ponieważ wzmacnia ich szkliwo. Zanim zęby zostaną polakierowane, dentysta dokładnie je oczyści. Po zabiegu dziecko nie powinno już do końca dnia nic jeść ani słodkiego, ani kwaśnego.
  • • Lakowanie – to zabieg, który ma ochronić przed rozwojem próchnicy bruzdy zębów (czyli zagłębienia i szczelinki). Dotyczy to głównie zębów bocznych, bo tam bruzdy są najgłębsze. Po starannym oczyszczeniu zębów lekarz nakłada na nie specjalny materiał, który potem utwardza światłem UV. Zalakować można tylko te zęby, które już całkiem urosły i są zupełnie zdrowe (zalakowanie próchnicy przyśpieszyłoby jej rozwój).
  • • Lapisowanie – pozwala ochronić ząb, w którym już rozwinęła się próchnica. Dentysta użyje tej metody, jeśli nie ma możliwości oczyszczenia dziury w zębie lub jej wypełnienia, bo plomba mogłaby się nie utrzymać. Lapisowanie sprawia, że ząb staje się czarny.

Technika czyszczenia zębów

Zęby przednie myjemy w kierunku góra–dół (górne) i dół–góra (dolne), czyli zaczynając od dziąsła. Pozostałe zęby czyścimy ruchem kolistym (ich powierzchnie boczne od strony policzka), a potem ruchem wymiatającym (powierzchnie od strony języka). Ruchami przód–tył czyścimy powierzchnie żujące. Mycie trwa 2–3 minuty i kończy się płukaniem wodą.

Poznaj: 5 zasad prawidłowego szczotkowania zębów

Skąd się biorą dziury w zębach?

Próchnica to przede wszystkim „słodki” problem. Wywołują ją bakterie, które żywią się cukrem. Przetwarzają go w kwasy, a te uszkadzają szkliwo zębów. Im więcej słodyczy je twoja pociecha, tym bardziej jej zęby są zagrożone. Ale to nie wszystko. Jeżeli dziecko regularnie i prawidłowo myje zęby, wcale nie musi mieć próchnicy. Dlaczego? Ponieważ bakterie, które długo pozostają w buzi, tworzą płytkę nazębną, czyli nalot powstający z resztek jedzenia oraz z produkowanej przez nie kleistej substancji. Substancja ta sprawia, że płytka przylega do zębów i uszkadza je.

Fluor – tak czy nie?

Jest skuteczny, jeśli stosuje się go na powierzchni zębów, np. jako składnik past lub żeli (lakierowanie to też zabieg z użyciem fluoru). Fluoru w tabletkach nie powinno się stosować powszechnie – tak zdecydowało Międzynarodowe Stowarzyszenie Stomatologów Dziecięcych IAPD. Badania, które prowadzono, nie potwierdziły działania profilaktycznego tych preparatów.

KONSULTACJA:
dr n. med. Aleksander Remiszewski, kierownik Zakładu Stomatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Warszawie, konsultant wojewódzki ds. stomatologii dziecięcej

 


 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy