GRY

Żelazo w ciąży – czy niedobór oznacza groźną anemię?

Anemia jest częstą przypadłością w ciąży. Sprawdź, ile żelaza potrzebujesz w ciąży i jakie są objawy niedokrwistości.

Małgorzata Wódz
Konsultacja: dr n. med. Bożena Kowalska , ginekolog położnik
Żelazo w ciąży - niedobór żelaza, czyli anemia w ciąży
fot. Fotolia

Anemia w ciąży jest częstym zjawiskiem. Co trzecia kobieta w Polsce ma zbyt niski poziom żelaza. Niedokrwistość objawia się ogólnym pogorszeniem funkcjonowania organizmu. Niedobór żelaza w ciąży najlepiej wykazują wyniki comiesięcznych badań krwi, a najczęstsze widoczne i odczuwalne anemii w ciąży to:

  • szybkie męczenie się,
  • ogólne osłabienie organizmu,
  • nienaturalna bladość,
  • suchość skóry – na całym ciele,
  • przyspieszona praca serca, uczucie „walenia serca”.
Jednak to tylko niektóre z objawów niedoboru żelaza w ciąży. Kiedy jesteś w ciąży, brak żelaza może mieć poważniejsze konsekwencje. Duża anemia w ciąży może zagrażać rozwojowi dziecka - żelazo w ciąży ma naprawdę duże znaczenie dla ciebie (nie możesz przecież pozwolić sobie na gorszą formę) i dla dziecka (od tego zależy jego zdrowie).

Zapotrzebowanie na żelazo w ciąży

Ciąża to czas większego zapotrzebowania na żelazo, zwłaszcza jej III trymestr. Zapotrzebowanie na żelazo w ciąży jest  nawet dwukrotnie większe od wcześniejszego, ponieważ z twojego organizmu spora ilość żelaza przenika do łożyska i tkanek dziecka. Produkujesz też znacznie więcej krwi, a żelazo jest niezbędne, by powstała hemoglobina – ten jej składnik, który rozprowadza tlen. Dieta, nawet odpowiednio zbilansowana, często nie zapewnia przyszłej mamie i dziecku wystarczających ilości żelaza.

Z jedzenia wchłaniane jest zwykle zaledwie 10-15 procent żelaza. Organizm kobiety w ciąży zaczyna więc wykorzystywać rezerwy. U wielu kobiet nie są one jednak duże, do ich zubożenia przyczyniają się między innymi obfite miesiączki przed ciążą.
Redakcja poleca: Przepis na zupę z buraczkami i fasolką
Zupa z buraczków z fasolką to świetny pomysł Moniki Mrozowskiej na wartościowy obiad bogaty w żelazo i kwas foliowy.

Jak badać poziom żelaza w ciąży?

Każda kobieta w ciąży ma badaną krew, jednak braki żelaza nie zawsze ujawniają się w zwykłej morfologii (prawidłowy poziom hemoglobiny nie musi świadczyć o właściwym stężeniu żelaza).
Jeśli lekarz podejrzewa u ciebie niedostatek żelaza, może zlecić dodatkowe badanie – oznaczenie jego poziomu w surowicy krwi.

Kiedy lekarz przepisuje preparaty żelaza?

Żelazo wchodzi w skład wielu suplementów witaminowych i witaminowo-mineralnych przygotowanych dla kobiet w ciąży. Przepisuje się je kobietom w ciąży nie tylko po to, by nie dopuścić do powstania niedoborów w ciąży, ale także po  urodzeniu dziecka – u wielu kobiet po porodzie ujawniają się niedobory żelaza. Przyczynia się do nich m.in. karmienie piersią, stres związany z nową sytuacją, niedosypianie, przemęczenie itp. Kobieta w połogu wymaga szczególnego traktowania!

Dieta bogata w żelazo

Odpowiednia dieta przy niedoborach żelaza w ciąży może dostarczać organizmowi więcej naturalnego żelaza,  dlatego ciężarna powinna zadbać o pełnowartościowe jedzenie. Najwięcej żelaza zawierają produkty mięsne (wołowina, wieprzowina, drób) – występuje w nich tzw. żelazo hemowe, najlepiej przyswajane przez organizm.

Dobrym źródłem żelaza są również ryby, żółtko jaj, rośliny strączkowe, rodzynki, morele, orzechy, papryka, natka pietruszki.

Jeśli masz anemię ciężarnych, zwróć szczególną uwagę na witaminę C. Dzięki niej jest ono lepiej przyswajane. Staraj się wprowadzić do swojej diety produkty, które ją zawierają, np. sok pomarańczowy, lemoniadę (woda z wyciśniętym sokiem z cytryny). Duże ilości witaminy C znajdziesz też w papryce, natce pietruszki, brokułach, pomidorach, truskawkach, czarnych porzeczkach.

W przemianie żelaza w organizmie istotny jest też kwas foliowy. Przepisuje się go zazwyczaj każdej kobiecie, która spodziewa się dziecka – zastosuj dietę bogatą w kwas foliowy!

Jak zachować w jedzeniu więcej żelaza?

Aby nie brakowało ci witamin i minerałów, staraj się odpowiednio komponować potrawy, ale także:
  •  jedz świeże, a nie mrożone produkty (latem to bardzo łatwe),
  •  unikaj smażenia, a jeśli lubisz potrawy z patelni, staraj się smażyć bez tłuszczu,
  •  przechowuj owoce i warzywa w ciemnym miejscu, światło powoduje, że tracą one cenne witaminy.

Dużo aronii, mało żelaza?

Nawet osoby, które zdrowo się odżywiają, jedzą dużo warzyw i owoców, mogą mieć niedobory żelaza. Brzmi to paradoksalnie, ale udowodniono, że przyczyniać mogą się do tego np. polifenole, czyli związki, które występują w roślinach i owocach. Są cenione za zwalczanie wolnych rodników, przez co pomagają chronić organizm przez chorobami serca i nowotworami.

Bogatym źródłem polifenoli są aronia, jagody, winogrona, kapusta, czosnek, nasiona zbóż, orzechy, rośliny strączkowe, herbata (zwłaszcza zielona – lepiej nie pić jej bezpośrednio po posiłkach), kawa i kakao.

Zobacz też:
dr n. med. Bożena Kowalska
Konsultacja: dr n. med. Bożena Kowalska , ginekolog położnik

Pracuje w Klinice Leczenia Niepłodności, Ginekologii i Położnictwa „Bocian”. Prowadzi ciąże i porody wysokiego ryzyka. Specjalizuje się także w ginekologii dziecięcej.

Ocena (11 ocen)

3.8
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Lato w ciąży

Sezon na witaminy