żylaki powrózka nasiennnego
fot. AdobeStock

Żylaki powrózka nasiennego - jedna z przyczyn męskiej niepłodności

Pogarszają jakość plemników i wymagają leczenia chirurgicznego. Ale dzięki temu szanse na zapłodnienie mogą znacznie wzrosnąć.
Agnieszka Majchrzak
żylaki powrózka nasiennnego
fot. AdobeStock
Nie dają żadnych istotnych objawów i nie powodują dużych dolegliwości. Bardzo często rozpoznawane są dopiero wtedy, gdy para chce mieć dziecko, a nie może. Jeżeli od dłuższego czasu bezskutecznie staracie się o dziecko, nie wykluczone, że przyczyną tego są żylaki powrózka nasiennego. Opisujemy co w takiej sytuacji zrobić i jak je leczyć.

Dlaczego tworzą się żylaki powrózka nasiennego

Żylaki powrózka nasiennego (z łac. varicocele) to poszerzenie, poskręcanie i wydłużenie naczyń żylnych zbierających krew z jądra i tworzących w obrębie moszny tzw. splot wiciowaty. Stanowi on część powrózka nasiennego w jego odcinku mosznowym, nad jądrem. Schorzenie dotyka w dużej mierze młodych mężczyzn i ujawnia się już w okresie dojrzewania płciowego. Ich powstawaniu sprzyjają intensywny, regularny wysiłek oraz siedzący tryb życia.

Przyczyn schorzenia należy szukać w anatomii człowieka i jego pionowej postawie. W wyniku tego w ciele mężczyzny może dojść do uszkodzenia zastawek żył jądrowych, znajdujących się w mosznie. Rozszerzone, poskręcane naczynia nie przepuszczają swobodnie krwi, dochodzi do zastoju żylnego i utrudnionego jej przepływu.

Skutkuje to zaleganiem krwi w naczyniach jądrowych, powiększaniem się żył i ocieplaniem się jąder (temperatura w mosznie powinna być o 2-3 stopnie niższa niż w jamie brzusznej). W wyniku tego powstają małe, miękkie guzki o różnych rozmiarach. Żylaki rzadko występują obustronnie - na ogół dotyczą lewego jądra (wynika to z przebiegu naczyń żylnych).

Powstanie żylaków pogarsza jakość spermy:
  • zmniejsza się liczba plemników;
  • więcej plemników ma nieprawidłową budowę;
  • zmniejsza się ich ruchliwość, a co za tym idzie zdolność do zapłodnienia.
Redakcja poleca: Jak endometrioza wpływa na płodność kobiety? – film
Dowiedz się, od czego zależy to, czy kobieta z endometriozą będzie mogła zajść w ciążę. Jakie techniki leczenia i zapłodnienia stosuje się u kobiet z wcześnie zdiagnozowaną endometriozą?

Objawy żylaków powrózka nasiennego

Żylak nie dają konkretnych objawów. Sygnałem, że mężczyzna może je mieć, są:
  • ból w pachwinie (może się nasilać w czasie długiego);
  • ból jąder;
  • uczucie ciężkości w mosznie;
  • ból podczas wzwodu;
  • uczucie bardzo ciepłej moszny;
  • nieznaczne opuchnięcie moszny.

Bardzo często w trakcie badania mężczyzny w kierunku bezpłodności, okazuje się, że dolegają mu żylaki powrózka nasiennego. Szacuje się, że schorzenie odpowiada nawet za 40 procent przypadków męskiej niepłodności.

Rodzaje żylaków

Czasami mężczyzna zgłasza się do lekarza, gdyż przypadkiem wyczuł zgrubienia w mosznie nad jądrem. Ze względu na wielkość żylaków możemy wyróżnić ich kilka stopni:
  • I stopień - nie są wyczuwalne nawet podczas badania, można je zauważyć dopiero w pozycji stojącej, gdy napnie się mięśnie brzucha;
  • II stopień - nie są jeszcze dobrze widoczne, ale można je wyczuć poprzez wymacanie dłonią, w trakcie napinania mięśni brzucha powiększają się;
  • III stopień - żylaki są duże i widoczne, zniekształcają worek mosznowy.

Badanie żylaków powrózka nasiennego

Potrzebna jest wizyta u lekarza urologa, który może ocenić wielkość żylaków na podstawie:
  • badania palpacyjnego (wymacanie dłońmi), w jego trakcie mężczyzna musi wykonać tzw. parcie, czyli nasilić wydech przy jednoczesnym zamknięciu ust;
  • badania USG, podczas którego oceniane są przepływy w naczyniach;
  • zbadania nasienia, co ułatwi wybór leczenia.

Leczenie żylaków

W sytuacji, gdy żylaki powrózka nasiennego nie są bolesne, wystarczy je obserwować czy się nie powiększają. Operacji dokonuje się w sytuacji, gdy towarzyszy im ból, mężczyzna chce założyć rodzinę lub doszło do zahamowania wzrostu wielkości jądra po stronie żylaków (u mężczyzn w okresie dojrzewania płciowego).

Leczenie żylaków powrózka nasiennego polega na:
  • pozaotrzewnowym podwiązaniu żyły jądrowej - chirurg odnajduje powiększone naczynia, a następnie je podwiązuje; zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, w narkozie lub metodą laparoskopową; trwa około pół godziny, a hospitalizacja 1-2 dni; ból po zabiegu łagodzi się lekami przeciwbólowymi i okładami z lodu;
  • zabiegu embolizacji - to mało inwazyjna metoda, przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym; radiolog poprzez wkłucie się do pachwiny uzyskuje dostęp do żyły udowej, w której umieszcza cewnik dochodzący do żyły jądrowej; zostaje podany kontrast i przy pomocy RTG oceniony przepływ w żyłach; następnie przez cewnik wprowadza się do światła żyły specjalne spirale embolizujące (coile), w celu zamknięcia przepływu w naczyniu; zaletą zabiegu jest szybsza rekonwalescencja.

Mężczyźni po zabiegu usunięcia żylaków w ciągu około 2 tygodni wracają do całkowitej sprawności, w tym możliwości uprawiania seksu.

Skuteczność operacji żylaków powrózka nasiennego

Zabieg poprawia jakość plemników - ich ruchliwość, jakość i liczbę u około 40-60 procent operowanych mężczyzn. W celu poprawy jakości plemników po operacji pacjenci są często poddawani leczeniu hormonalnemu. Nawet gdy ilość plemników nie wzrośnie, to ich lepsza jakość zwiększa szanse na powodzenie sztucznego zapłodnienia.
   
Doładuj
Przeładuj