niemowlę, leżenie
Rozwój

Halo, tu jestem! – Nawiąż kontakt z dzieckiem

Twój maluch szybko zmienia się z obserwatora w aktywnego uczestnika domowych wydarzeń. Swoją obecność zaznacza wyjątkowo głośno. Płacze, piszczy, śmieje się, gaworzy.

Dziecko od dnia narodzin dokłada wszelkich starań, by nawiązać z tobą kontakt. Płacze, śmieje się, eksperymentuje z głosem – poznaje twoje reakcje i swoje możliwości.


Dlaczego płaczę?

Bo jestem zmęczony, głodny, stęskniony. Już trzymiesięczne niemowlę umie dostrzec czarodziejską zależność: płaczę, więc pojawia się mama, nie płaczę – mama ucieka do kuchni. I umie wykorzystać tę wiedzę. Kiedy zwabiona rozpaczliwymi krzykami podejdziesz do łóżeczka, widząc cię, radośnie się uśmiechnie.
Jak możesz pomóc? Zawsze reaguj na łzy i krzyk swojego maleństwa. Nie czekaj, „aż się wypłacze”. Niemowlę, który nie uzyskuje „odpowiedzi”, gdy wzywa najbliższych, czuje się porzucone i bezradne.
 

Czekam na oklaski

Kilkumiesięczny bobas odkrywa, że może wydobywać dźwięki z zabawek. Od tej pory nie spocznie, dopóki nie zbada, jak wielki hałas może uczynić każdy przedmiot, który znajduje się w zasięgu jego rączek. Twoje maleństwo będzie niezmordowanie potrząsać, stukać, pociągać, a przy okazji przekona się o skuteczności swego działania. O wiele łatwiej będzie ci podziwiać pierwsze śpiewy malca. Cztero-, pięciomiesięczne niemowlę urozmaica sobie dzień, piszcząc radośnie albo trąbiąc co sił na wywiniętych wargach. Wydawanie pierwszych świadomych dźwięków to dla maluszka fascynująca (i dająca wiele satysfakcji) zabawa.
Jak możesz pomóc? Pokazuj malcowi przedmioty, jakie was otaczają i nazywaj je. Jeśli dziecko umie już siedzieć, wielką przyjemność sprawi mu drewniana łyżka i odwrócony do góry dnem garnek w roli bębenka. Ta zabawa (choć czasem może być ponad twoje siły) pozwala malcowi zobaczyć efekty swojego działania, a to daje wiele radości.
 

Uczę się mówić

Choć już dwumiesięczne niemowlę wydaje gardłowe dźwięki (g, gli, k), nie robi tego jeszcze świadomie. Ten etap, nazywany głużeniem lub gruchaniem, przechodzą wszystkie niemowlęta. Dopiero w 5.–6. miesiącu niemowlę zaczyna gaworzyć, czyli świadomie „rozmawiać”. Powtarza zasłyszane dźwięki, bawi się nimi, zaczepia za ich pomocą innych. Dwa albo trzy miesiące później zaczyna wymawiać ciągi sylab: ma-ma-ma, ba-ba-ba-ba. Półroczne dziecko stara się powtarzać twoje słowa, choć wciąż nie rozumie ich treści. Uczy się twojej intonacji i próbuje ją naśladować.
Jak możesz pomóc? Rozmawiaj z dzieckiem jak najczęściej. Staraj się wymawiać słowa powoli i wyraźnie. Powstrzymaj się od dziecięcego spieszczania wyrazów – tylko w ten sposób nauczysz maleństwo poprawnej wymowy.

Mamo, porozmawiajmy…

Od około 9. miesiąca życia dziecko z powodzi dźwięków zaczyna wyławiać i powtarzać ulubione głoski, sylaby, w końcu całe słowa. Zaczyna przypisywać je do określonych sytuacji (machaniu rączką towarzyszy pa-pa-pa) i osób (przygotuj się na pierwsze prawdziwe „ma-ma”).
Jak możesz pomóc? Codziennie czytaj dziecku i opowiadaj bajki – nawet niemowlakowi! Słuchając twoich historii, szkrab czerpie radość z bycia z tobą, rozwija wyobraźnię oraz uczy się nowych wyrazów, a także intonacji oraz melodii naszego języka.


Konsultacja: Eliza Kiepura, psycholog dziecięcy, pracuje w Zakładzie Wczesnej Interwencji Psychologicznej Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.
 

Ekspertka radzi, jak przygotować dziecko do pójścia do przedszkola [WIDEO]

mama, niemowlę, zabawa
Rozwój
Zabawy dla dziecka, które uczą mówić
Dziecko uczy się mówić już w pierwszych miesiącach życia. I choć przyswaja sobie język polski o wiele łatwiej niż ty angielski, możesz mu w tym pomóc.

Pierwsze półrocze Noworodek porozumiewa się jedynie krzykiem. Uważnie słucha, najbardziej interesuje go ludzki głos (zwłaszcza twój). W drugim albo w trzecim miesiącu życia zaczyna gruchać (głużyć), czyli wypowiadać głoski „aaa”, „eee”, „uuu”, „ehhhr”. Testuje w ten sposób swoją krtań, gardło, język itd. Dziecku, które nie ukończyło jeszcze sześciu miesięcy, spodoba się: Łaskotanie policzka, dotykanie ust, noska, np. własnym nosem. Rób to przy każdej okazji. Takie zabawy prowokują do śmiechu, ale też uwrażliwiają buzię malca. Szukanie źródła dźwięku. Włącz muzykę, ustaw w pobliżu tykający zegar, odkręć kran... i zapytaj: „Ojej, a co to?”. Dzięki takim zabawom malec uczy się skupiać uwagę na dźwiękach. Z czasem zaczyna odwracać główkę w kierunku ich źródła. Tulenie, kołysanie, całowanie stópek, rączek. Możesz spytać: „A co to ma wspólnego z nauką mowy?”. Bardzo dużo! Dzięki pieszczotom maluszek wie, że otaczają go przyjazne istoty. Przedrzeźnianie. Malec ziewa? Ziewaj i ty. Wysunął język? Zrób to samo! Z czasem i on zacznie cię naśladować. Rozmowa. Opowiadaj malcowi, co się dzieje tu i teraz („Teraz zakładamy śpioszki”). Bobas nie rozumie ani słowa, ale dzięki temu poznaje rytm ludzkiej mowy. Reaguje także na ton głosu, dlatego mów do niego serdecznie. Ale dopuszczaj dziecko do głosu. Odpowie ci po swojemu. I reaguj na jego zaczepki. Rozmawiaj ze smykiem twarzą w twarz – dzięki temu widzi, jak poruszają się twoje usta, język. Nie zniekształcaj wyrazów, nie mów: „Dzidzia lobi psipsi”. Ale jeśli „coś” każe ci powtarzać te same wyrazy („To wróbelek. Wróbelek jest ładny?”), rozciągać głoski („pieeseek”), mówić powoli, wyraźnie, rób to. Rozśmieszanie. Łaskocz, parskaj, kiwaj...

niemowlę, łóżeczko, łóżeczko dziecięce, dziecko
Pavla Zakova - Fotolia.com
Pielęgnacja
Polski dla początkujących
Na początku dziecko potrafi wyrazić swoje emocje i potrzeby jedynie płaczem. Sprawdź, jak przeobraża się w mądralę, który rozumie, co się do niego mówi, i umie wyrazić słowami nieograniczone treści.

Dzieci uczą się mówić jakby mimochodem: bez mozolnego wkuwania słówek, tabeli czasów, listy wyjątków. Nie mając pojęcia o tym, co to jest podmiot, a co orzeczenie, rozszyfrowują gramatykę swojego języka. Naukowcy od wieków głowią się, jak to możliwe. Jedni uważają, że maluchy zaczynają mówić dzięki wrodzonej wiedzy o właściwościach ludzkiej mowy, inni – że uczą się tego od podstaw, jak jazdy na nartach. Nie ma natomiast wątpliwości co do jednego: mówienie ma ścisły związek z myśleniem. Polski dla nienarodzonych Dziecko zaczyna się uczyć, zanim przyjdzie na świat! Choć dźwięki, które docierają do wnętrza maminego brzucha, są stłumione i niewyraźne, nienarodzony maluszek może dzięki nim poznawać melodię i rytm języka, którego używają jego bliscy. W latach 70. amerykańscy naukowcy poprosili przyszłe mamy, by często i czule zwracały się do swoich nienarodzonych dzieci. Wszystko to zostało nagrane. Gdy po porodzie noworodki zabrano (w tamtych czasach przynoszono je matkom tylko do karmienia), okazało się, że maluchy bezbłędnie rozpoznają odtworzone z taśmy głosy swoich matek! Słysząc znajome słowa, natychmiast się uspokajały. Reagowały także na głosy innych kobiet, jednak zdecydowanie słabiej i z opóźnieniem. Zaś dzieci kobiet, które w ciąży nie mówiły do pociech w jakiś specjalny sposób, w ogóle nie zwracały uwagi na tego typu nagrania. Rytm i melodia Dziecko od początku komunikuje się z otoczeniem. Po narodzinach wydaje krzyk, który znaczy: „O rany, oddycham!”. Płacząc, oznajmia: „Jestem głodny!”, „Mam mokro!”, „Nudzę się!”. Gdy ma dwa, trzy miesiące, zaczyna gruchać (głużyć), czyli wydawać gardłowe dźwięki. Robi to odruchowo. Co ciekawe, gruchają też dzieci głuche, a więc nie ma to nic wspólnego ze słyszeniem. Półroczny maluch zaczyna gaworzyć, czyli świadomie...

gaworzenie
Adobe Stock
Rozwój
Gaworzenie: kiedy niemowlę zaczyna gaworzyć? Jak odróżnić gaworzenie od głużenia?
Niemowlęce gaworzenie to jeden z bardzo wzruszających i jednocześnie dość tajemniczych etapów rozwoju mowy. Wyjaśniamy, jakie dźwięki można nazwać w ten sposób i czym różni się gaworzenie od głużenia. Radzimy też, co robić, jeśli niemowlę przestało gaworzyć.

Gaworzenie to jeden z etapów rozwoju mowy. Niemowlę przechodzi przez nie gładko i bez wysiłku, i to na długo przed tym, gdy zacznie mówić. Zanim z ust swojego malucha usłyszysz pierwsze słowa, przejdzie solidny trening: będzie głużyć i gaworzyć. Podpowiadamy, jak to rozpoznać i jak odróżnić gaworzenie od głużenia. Spis treści: Kiedy niemowlę zaczyna gaworzyć? Gaworzenie a głużenie: różnice Czy gaworzenie to prawdziwa mowa? Co robić, jeśli dziecko nie gaworzy? Niemowlę przestało gaworzyć Kiedy niemowlę zaczyna gaworzyć? Rodzice na określenie pierwszych dźwięków wydawanych przez dziecko zwykle używają określenia – gaworzenie. Jednak nie wszystkie zabawne niemowlęce „przemowy” można określić w ten sposób. Gaworzenie to wczesny etap rozwoju mowy, który następuje po głużeniu. Pojawia się zwykle dopiero w 2. półroczu życia niemowlaka (około 5-6. miesiąca, a najpóźniej w 10. miesiącu). Dźwięki, które dziecko wydaje, zanim zacznie gaworzyć, nazywa się głużeniem. Spa - „Akademia Młodych Rodziców” Gaworzenie a głużenie: różnice Gaworząc, dziecko świadomie wypowiada różne głoski i nieporadnie próbuje naśladować to, co do niego mówisz. Chętnie ćwiczy ułożenie warg odpowiednie dla poszczególnych dźwięków. Jak rozpoznać gaworzenie? Bardzo prosto. U gaworzącego niemowlaka usłyszysz ciągi sylab, np.: ta-ta-ta, ba-ba-ba lub ta-ba-ma (dziecko może powtarzać tę samą sylabę lub łączyć ze sobą różne). Natomiast głużenie, nazywane również gruchaniem, to gardłowe dźwięki: grr, tli, kli, gla, które można usłyszeć dość szybko – już mniej więcej pod koniec 2. miesiąca życia. Głużenie jest niezależne od dziecka i nie służy komunikacji. To nieświadome ćwiczenie narządów mowy, które zwykle przechodzi płynnie w gaworzenie....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj