Gdy klocki się rozsypują – czyli jak uczymy dzieci (i siebie) cierpliwości

Każdy, kto kiedykolwiek próbował zbudować z maluchem wieżę lub figurę z klocków, wie, że to prawdziwy emocjonalny rollercoaster. Najpierw ekscytacja i skupienie, potem zawód, bo konstrukcja się rozpadła lub jakiś element nie chce wejść w wybrane miejsce. W jednej chwili uśmiech, w następnej – płacz. Zabawa z dziećmi to nie tylko radość, ale też nauka – dla nich i dla nas. O tym, jak wygląda emocjonalny rozwój maluchów i co jako rodzice możemy zrobić, żeby mądrze je wspierać, porozmawiały redaktorka naczelna Mamotoja.pl Marta Kabulska i psycholożka Dorota Maciejec.

Punktem wyjścia do rozmowy stały się pozornie proste codzienne sytuacje: zabawa, która nie idzie po myśli dziecka, klocki, które zamiast stać, przewracają się lub do siebie nie pasują, i towarzysząca temu wszystkiemu eksplozja uczuć.

Wielkie emocje w małym ciele

Złość, frustracja, rozpacz – dla dorosłego to trudne emocje, a co dopiero dla dziecka. Dorota Maciejec tłumaczy, że dzieci nie mają jeszcze rozwiniętej umiejętności samoregulacji, bo ich mózgi dopiero się kształtują. Kiedy więc coś nie wychodzi, najmniejszy kłopot urasta do rangi dramatu. Ich emocje są gwałtowne i skrajne, ale – co ważne – całkowicie naturalne.

Psycholożka zaznacza, że kluczowe jest to, by nie unikać tych emocji, ale by je dostrzec i nazwać. Jeśli rodzic szybko naprawi sytuację – na przykład postawi za dziecko zburzoną wieżę – nie daje mu szansy na przeżycie porażki i wyciągnięcie z niej wniosków. Tymczasem właśnie te momenty, w których coś się nie udało, są najlepszą okazją do budowania odporności emocjonalnej.

Zabawa, również ta z użyciem klocków LEGO® DUPLO®, jest bezpiecznym środowiskiem do przeżywania trudnych emocji. Dziecko doświadcza porażki w obecności rodzica, a nie wtedy, gdy już będzie musiało radzić sobie samo, w przedszkolu czy szkole. To ogromna wartość – zarówno dla rozwoju, jak i dla budowania relacji.

Rodzic jako lustro

Jak więc reagować, kiedy dziecko krzyczy, rzuca klockami albo płacze z bezsilności? Dorota Maciejec radzi przede wszystkim zachować spokój i nie bać się tych emocji. Zamiast je tłumić, warto je odzwierciedlić. To metoda, dzięki której dziecko „przegląda się” w dorosłym i uczy się nazywać to, co czuje.

Psycholożka proponuje mówić wprost: „Widzę, że jesteś zły, bo coś się nie udało. To złość. To normalne, że tak się czujesz”. Takie podejście daje dziecku poczucie akceptacji – wie, że nie musi niczego ukrywać. Czuje, że jego emocje są ważne, zauważone i nazwane. W ten sposób, krok po kroku, rozwijamy u dziecka inteligencję emocjonalną. Im więcej słów ma do dyspozycji, tym łatwiej będzie mu rozpoznać i opisać, co się z nim dzieje. Marta Kabulska podkreśla, jak bardzo zaskoczyło ją, kiedy jej syn podczas zabawy klockami LEGO® DUPLO® potrafił nazwać nie tylko złość, ale i ekscytację czy smutek. To także efekt obserwowania i kopiowania zachowań dorosłych – bo tak dzieci uczą się najszybciej.

Nauka cierpliwości to trudny proces

Ekspertka zwróciła uwagę, że jednym z najcenniejszych efektów wspólnej zabawy, także zestawami LEGO® DUPLO®, jest nauka cierpliwości. To nie jest coś, z czym się rodzimy – to umiejętność, którą rozwija się przez całe życie. Dzieci z natury chcą wszystkiego „na już”. Kiedy coś nie działa od razu, łatwo się poddają. Zadaniem rodzica nie jest wyręczanie, ale bycie obok – czasami wystarczy jedno wspierające słowo lub drobny gest.

Przy okazji uczymy dziecko, że niepowodzenie to nie katastrofa. To szansa na to, by spróbować jeszcze raz. Zbudować wieżę od nowa. Znaleźć inne rozwiązanie. To właśnie te momenty są fundamentem odporności psychicznej i tolerancji na frustrację – kompetencji, które będą dziecku potrzebne przez całe życie.

Klocki jako narzędzie rozwoju

Zabawa klockami LEGO® DUPLO® to nie tylko rozrywka. To przestrzeń do eksploracji emocji, budowania relacji i ćwiczenia cierpliwości – zarówno u dziecka, jak i u dorosłego. Kiedy coś się nie uda, a klocki rozsypią się po podłodze, nie chodzi o szybkie „naprawianie”. To okazja, by wspólnie przyjrzeć się emocjom malucha. Bo to właśnie wtedy dziecko uczy się najwięcej. A rodzic – jeśli tylko na to pozwoli – może lepiej je poznać.

Materiał promocyjny marki LEGO® DUPLO®