maluch, mleko
Żywienie

Kości mocne jak stal

Dzieci nigdy nie miały takich niedoborów wapnia, jak teraz! A wszystko przez nadmiar słodyczy i fast foodów oraz małą ilość mleka i ruchu. Mądra dieta może pomóc!
Anna Stolarczyk - dietetyk
dr inż. Anna Stolarczyk
Konsultacja merytoryczna

Pytanie jak z quizu „Czy jesteś mądrzejszy od piątoklasisty”: co jest potrzebne kościom, by były mocne? Odpowiesz: mleko. Ale ono samo nie wystarczy, zresztą dziecko zwykle nie wypije trzech szklanek dziennie. Czym je zastąpić? I co jeszcze malec musi robić, by kości były mocne?

Tego nie widać
Maluszek rośnie – sprawdzasz to  co kilka miesięcy – więc wydaje ci się, że wszystko jest w porządku. Ale to nie do końca prawda. Dziecko rośnie i rosną (to znaczy wydłużają się) jego kości. Potrzebują jednak dobrego budulca, czyli wapnia. Jeśli go nie mają, są słabe. Czym to grozi? Złamaniami i osteoporozą. Lekarze patrzą z niepokojem, że dziś u dzieci częściej niż kiedyś zdarzają się złamania, które gorzej się zrastają.
Powód? Maluchy piją mało mleka, jedzą niewiele jogurtów i serów, za to dużo słodyczy i fast foodów. Coraz mniej czasu spędzają na dworze (bo żłobek, przedszkole, telewizja, komputer...). Niedoborów wapnia nie widać. Dziecko jest zdrowe, biega, bawi się, rośnie – wydaje się, że wszystko jest tak, jak powinno. Ale nie jest. A skutki będzie widać za kilkanaście lat.
Co jest potrzebne kościom? Słońce, ruch i dobra dieta, w której jest wapń i witamina D. Zobacz, gdzie możesz je znaleźć.

Biały skarb
Wapnia najwięcej jest w mleku i jego przetworach: jogurtach, kefirach, twarożkach, serach topionych, żółtych. Dobre są też ryby, zwłaszcza te, które je się razem z kręgosłupem i ośćmi (szprotki, sardynki z puszki), bo to właśnie w nich jest wapń. Jego niewielkie ilości są w nasionach słonecznika, orzechach, migdałach, brokułach, fasoli, szpinaku, botwince, rabarbarze, migdałach, czekoladzie, żółtkach jajek, soi. Problem jednak w tym, że wapń z produktów roślinnych organizm dużo gorzej przyswaja. Jego wchłanianie osłabia kwas szczawiowy (jest w szpinaku, rabarbarze, migdałach, herbacie, czekoladzie), fityniany (są w przetworach zbożowych z pełnego przemiału i roślinach strączkowych) oraz duża ilość błonnika. W efekcie organizm potrafi przyswoić tylko 20 procent wapnia z produktów roślinnych, a aż 80 procent z mlecznych.
Sprawdź, kto jest najbardziej narażony na niedobory wapnia.
Niemowlęta. Raczej nie grozi im niedobór wapnia. A to dlatego, że pierwiastek ten znajduje się w kobiecym pokarmie, jak i we wszystkich mlekach modyfikowanych. Jest też dodawany do mieszanek dla alergików. Tak więc, gdy maluch wypija mniej więcej tyle mleka, ile jest zalecane dla jego wieku, nie powinien mieć niedoborów wapnia.
Dzieci po 1. roku życia. Zwykle właśnie teraz zaczynają się problemy. Maluszek bardzo szybko rośnie, więc jego organizm potrzebuje codziennie o ponad połowę więcej wapnia, niż to było w 1. roku życia! Tymczasem większość dzieci, zamiast jeść więcej przetworów mlecznych, zjada ich znacznie mniej.
Alergicy. W wapń są wzbogacane wszystkie mieszanki dla alergików, ale malec po 1. roku zwykle albo już w ogóle nie chce ich pić, albo wypija niewiele. Jeśli twoje dziecko naprawdę nie może jeść żadnych przetworów mlecznych, musi mieć bardzo dobrze skomponowaną przez specjalistę dietę lub przyjmować gotowe preparaty wapnia.

Co oprócz mleka
Nie bój się: wcale nie musisz wmuszać w dziecko trzech szklanek mleka dziennie. Tyle samo wapnia, ile w mleku, jest w kefirze, a jeszcze więcej w jogurcie (bo jest robiony z zagęszczonego mleka). Nie zmuszaj też malucha do zjadania dziennie trzech twarożków, zwłaszcza tych słodkich „sklepowych”. Mają dużo cukru, za to wapnia – niewiele. Dlaczego? Wapń „ginie” w czasie produkcji białego sera. To znaczy pozostaje w serwatce, a w samym serze jest go niewiele. Wyjątkiem są Danonki, gdyż zostały dodatkowo wzbogacone w wapń i witaminę D.
Jeśli malec nie jest alergikiem, namawiaj go do picia mleka. Gdy nie lubi zwykłego, dodaj do niego owoce, np. banany, truskawki. Jeżeli po mleku dziecko boli brzuszek i lekarz stwierdzi nietolerancję laktozy, proponuj mleko o obniżonej zawartości laktozy (np. Minila). Nie zapominaj też o jogurtach i serach. Kilka razy w tygodniu proponuj maluchowi 1–2 plasterki żółtego sera. Mają co prawda sporo soli, ale też mnóstwo wapnia. Podsuwaj też maluchowi produkty bezmleczne, bogate w ten pierwiastek (mimo wszystko w ten sposób też da się go  trochę „uzbierać”). I koniecznie ryby. Dlaczego?

Wodne skarby
Ryby to jedne z niewielu produktów, w których znajduje się witamina D.  A  jest ona niezbędna do tego, by organizm w ogóle wapń przyswoił. Witamina D jest we wszystkich rybach, zarówno morskich, jak i tych, które pływają w jeziorze. Dlatego jeśli maluszek nie jest alergikiem, już w 6–7. miesiącu życia (w tym samym czasie, co mięso), zacznij mu też podawać ryby. I przyzwyczajaj do ich jedzenia nie tylko w wigilię, ale raz w tygodniu (a od 2. roku życia dwa razy). Jeśli malec nie może jeść ryb (np. z powodu alergii) lub wyjątkowo ich nie lubi, podawaj mu łyżeczkę tranu. W nim też jest dużo witaminy D. Same ryby i tran to jednak za mało, by organizm dostał taką dawkę tej witaminy, jakiej codziennie potrzebuje. Niemowlęta i małe dzieci często dostają ją więc w kropelkach. Jest ona też dodawana do wszystkich kaszek i mleka dla niemowląt. Duże ilości witaminy D powinny też powstawać w skórze, pod wpływem promieni słonecznych (patrz ramka „Nie tylko jedzenie”). 

Niedobór wapnia jest groźny! Tych produktów nie może zabraknąć w diecie twojego dziecka (i twojej!)

jak karmić dziecko
Fotolia
Żywienie
Jak powinno jeść dziecko po pierwszych urodzinach?
Po pierwszych urodzinach dziecko wcale nie może jeszcze jeść jak dorosły, choć takie opinie się słyszy. Ci, którzy mówią, że powinno mieć „lekkostrawną dietę dorosłego” są nieco bliżej prawdy. Zastanawiasz się, jak karmić malucha powyżej roku? Oto nasz przewodnik.

Dziecko nie zmienia się w dniu pierwszych urodzin jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, więc nie powinno jeszcze jeść jak dorosły. Także dlatego, że dieta Polaków nie jest na tyle zdrowa, by zaspokoić zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze potrzebne dziecku do prawidłowego rozwoju. Zawiera za mało warzyw i owoców, zbyt dużo tłuszczów zwierzęcych, soli i cukru. Jest też ciężkostrawna, a przy tym jest w niej sporo wysoko przetworzonych produktów. Około pierwszych urodzin małe dziecko powinno powoli przechodzić z diety niemowlęcej na zdrową lekkostrawną dietę tzw. dietę rodzinnego stołu. Czyli? Zobacz, co powinno jeść. Zobacz też: Jadłospis dla rocznego dziecka 1.  Mleko i produkty mleczne Dzieci powinny dostać dwie porcje mleka i jedną porcję produktów mlecznych dziennie. Mleko (w tym modyfikowane) i jego przetwory, czyli kefir, jogurt, maślanka, są źródłem łatwo przyswajalnego wapnia i białka. Zawierają też niektóre witaminy z grupy B oraz witaminę D. Maślanka, kefir i jogurt naturalny są łatwostrawne i bogate w bakterie kwasu mlekowego. Produktami mlecznymi są też sery (biały, żółty), ale twaróg zawiera niewiele wapnia. PORCJA TO: szklanka mleka, pół szklanki jogurtu, dwie łyżeczki twarożku, plasterek żółtego sera. Zobacz też: Co podać dziecku zamiast mleka? 10 sprawdzonych pomysłów 2.  Mięso, ryby i jajka Dziecko powinno codziennie zjeść 1–2 porcje mięsa, ryby lub jajek . Mięso dostarcza pełnowartościowego białka i łatwo przyswajalnego żelaza hemowego oraz cynku, a także witamin: B1, PP, B12. Podawaj mięso kurczaka, indyka, a także mało tłustą wołowinę, cielęcinę, wieprzowinę, jagnięcinę. Piecz je, duś lub gotuj 2–3 razy w tygodniu (drób bez skóry). Ryby , oprócz białka, są źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 oraz witaminy D....

Sery dla dzieci
F
Żywienie
Od kiedy serek topiony? 7 ważnych faktów o serach dla dziecka
Choć wszystkie sery produkowane są po prostu z mleka, to na świecie istnieje aż kilka tysięcy ich gatunków. Nie wszystkie jednak nadają się dla małych dzieci. Czy wiesz, jakie sery może jeść twoje dziecko i dlaczego akurat serek topiony nie jest specjalnie polecany dla dzieci?

Sery wytwarza się z mleka – sery żółte z dodatkiem podpuszczki dojrzewają, sery białe powstają w wyniku zakwaszenia mleka i odciśnięcia serwatki. Składniki odżywcze są w nich bardziej skoncentrowane niż w mleku (wyjątek to ser twarogowy z mniejszą ilością wapnia). 1. Sery są bardzo wartościowe Sery są bardzo dobrym źródłem wapnia (wyjątkiem jest twaróg, który ma stosunkowo mało tego pierwiastka) i pełnowartościowego białka . Obfitują też w witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D) i witaminy z grupy B (zwłaszcza B2), a także fosfor oraz magnez. Wszystkie składniki są dobrze przyswajalne i efektywnie wykorzystywane przez organizm (wyjątek to cukier mleczny – laktoza ). Sery żółte (np. edamski, gouda) w porównaniu do mleka mają 6–7 razy więcej wapnia i fosforu, kilkanaście razy więcej witaminy A i E oraz dwa razy więcej witaminy B2 i magnezu. 2. Twarożek można podać już w 1. roku życia W 11. miesiącu życia można podać dziecku twarożek , może być domowy. Mleko pasteryzowane (nie UHT!) przegotuj, zakwaś je łyżką śmietany i zostaw na 24 godziny, by się zsiadło. Po ukwaszeniu usuń warstwę tłuszczu. Lekko ogrzej je w tzw. kąpieli wodnej (naczynie z mlekiem wstaw do większego z gorącą wodą). Ścięty ser odcedź na sitku lub na podwójnej gazie. Można go podać jako samodzielne danie na podwieczorek . Zobacz też: Wapń dla mocnych kości 3. Ser biały zawiera mało wapnia W procesie wyrobu białego sera 80 proc. zawartego w mleku wapnia przechodzi do serwatki, która jest odciskana. Dlatego twaróg ma kilka razy mniej wapnia niż ser żółty – np. dziewięć razy mniej tego pierwiastka niż ser edamski – ale ma też dużo mniej tłuszczu i mało kalorii . 4. Ser żółty jest tłusty Ser żółty jest świetnym źródłem wapnia i fosforu – pierwiastki te mają wielki wpływ na mocne zęby i kości. Dwa plasterki...

01_test_jedzenie_mtj_06.jpg
Dieta w ciąży
Zanim zjesz zrób test
I sprawdź, czy wiesz, co powinnaś lub możesz jeść, a czego nie (i dlaczego). Jeśli masz wątpliwości, przekonaj się, czy twoja ciążowa dieta jest naprawdę zdrowa. Szczerze odpowiedz na pytania i... już wiesz!

1. Kwas foliowy to ważny składnik diety przyszłej mamy. Czy wiesz, w jakich produktach jest go najwięcej? a) w mięsie – czerwonym i drobiowym b) w natce pietruszki, brokułach, bobie, ale też w otrębach pszennych c) w mleku i innych produktach mlecznych ODPOWIEDŹ B: Tak, kwasu foliowego powinnaś szukać w zielonych warzywach (np. brukselce, szpinaku, sałacie), ale też w warzywach strączkowych, papryce czerwonej, w pestkach dyni. Jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju dziecka – zapobiega wrodzonym wadom układu nerwowego, chroni dzidziusia m.in. przed rozszczepem kręgosłupa i przepukliną oponowo-rdzeniową. Kwas foliowy najlepiej brać codziennie (0,45 mg) do końca trzeciego trymestru. 2. Których serów absolutnie nie powinnaś jeść w czasie ciąży? a) wiejskiego b) morskiego c) brie lub oscypka ODPOWIEDŹ C: Sery dojrzewające i pleśniowe (także feta, camembert) mogą być źródłem listerii, bakterii wywołującej groźną chorobę listeriozę – może spowodować przedwczesny poród czy poronienia. 3. Ile kawy i napojów z kofeiną możesz wypić w ciąży? a) ani jednej filiżanki b) dwie filiżanki c) jedną filiżankę ODPOWIEDŹ C: Jeśli jesteś zdrowa i nie masz nadciśnienia, możesz wypić jedną filiżankę słabej kawy z mlekiem. Z napojów typu cola lepiej w ogóle zrezygnować. Według najnowszych badań wypicie dwóch kaw dziennie zwiększa ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, a także urodzenia noworodka o niskiej masie ciała. Pamiętaj, że kofeina wypłukuje z organizmu witaminy z grupy B, witaminę C, wapń, potas i cynk. 4. Wapń jest potrzebny zwłaszcza w drugim trymestrze. Sięgaj po produkty bogate w ten minerał ponieważ: a) maleństwo potrzebuje teraz dużo wapnia do budowy kości b) do tej pory sięgałaś po żółty ser, który jest bogaty w wapń, teraz musisz ograniczyć jego ilość ze względu na dużą zawartość soli i niezdrowego...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj