od kiedy czytać dziecku bajki, czytanie ksiażek dziecku, dlaczego warto czytać dzieciom
Fotolia
Rozwój

Od kiedy trzeba czytać dziecku książki i dlaczego tak wcześnie?

Z czytaniem nie warto czekać, aż dziecko podrośnie. Książka przyda się już teraz.
Julita Wojciechowska - psycholog
dr Julita Wojciechowska
Konsultacja merytoryczna

Wielu rodziców zastanawia się, od kiedy trzeba czytać dziecku bajki na dobranoc? Odpowiedź jest prosta – dziecko nigdy nie jest zbyt małe, żeby mu czytać. Potwierdzają to eksperymenty dokonywane na dopiero mających się narodzić dzieciach. Zapewniamy, że są zupełnie bezbolesne, a nawet przyjemne. Wynika z nich, że gdy przyszła mama czyta na głos książkę lub wiersz, maluch po narodzeniu rozpoznaje słyszany wcześniej tekst. Jak widać, już niemal od poczęcia można kształtować literacki gust. Gdy dziecko przyjdzie na świat, zyskujesz więcej możliwości, aby zaszczepić w nim miłość do literatury. By rozkochać malucha w czytaniu, potrzebna jest przede wszystkim dobra książka. Najlepiej mieć ją zawsze pod ręką i wykorzystywać  w wielu sytuacjach, a korzyści, jakie przyniesie czytanie, przyczynią się także do lepszego rozwoju dziecka.   
 

Dlaczego warto dziecku czytać książki od początku?

  • Czytanie dziecku sprawia, że lepiej rozwija się mózg – zanim maluch nauczy się mówić, stara się rozumieć naszą mowę. Aby do tego doszło, musi słyszeć, gdy się do niego mówi, a także czyta. Ta próba zmierzenia się ze słowami i rozszyfrowania, co znaczą, jest dobrym ćwiczeniem usprawniającym jego umysł. Pewnie mało kto zdaje sobie sprawę, jaką rolę odgrywają również wiersze. Dzieci fascynuje ich rytm, który wyczuwają w sposób naturalny, i lubią go naśladować, czasem nawet radośnie poruszają się w takt powtarzających się dźwięków. Takie doświadczenie korzystnie wpływa na rozwój ich zmysłów, układu nerwowego i koordynację słuchowo-ruchową.
     
  • Dzieci, którym się czyta szybciej zaczynają mówić od urodzenia dziecko chłonie język, z jakim się styka, tworzy wzorzec prawidłowej mowy. Gdy dziecko słyszy oprócz języka potocznego także język literacki, który ma inny rytm i melodię, oswaja się z nim i w przyszłości z łatwością będzie się nim posługiwać.
     
  • Czytanie sprawia, że dzieci stają się elokwentne i skoncentrowane – czytanie zwiększa zasób słów. Maluchy lubią, gdy wiele razy czyta się im tę samą książeczkę. To ułatwia utrwalanie wiadomości, zapamiętywanie nowych słów i całych zdań. Zapamiętywanie jest najbardziej skuteczne, gdy czytasz przed popołudniową drzemką, gdy dziecko jest rozluźnione i spokojne. Słuchając bajeczki, uczy się koncentrować na jednym bodźcu – ta umiejętność przyda się później w przedszkolu i szkole.
     
  • Gdy znajdujesz czas na codzienne czytanie, dziecko czuje się ważne i docenione, bo rodzice zawsze odkładają na bok inne zajęcia, aby mu poczytać. To buduje mocną więź między dorosłym i dzieckiem. W przypadku niemowlęcia wybieraj książeczki z wierszykami, które znasz na pamięć. Maluch jest bardziej zaangażowany w słuchanie, gdy mówisz, patrząc na niego i pokazujesz ilustracje. Z czasem coraz chętniej będzie oglądał obrazki.
     
  • Czytanie książek uwrażliwia – przeżywając losy bohaterów, dziecko lepiej rozumie własne uczucia. Dowiaduje się też sporo o świecie – bo poznaje to, czego np. samo nie może doświadczyć. Czytanie odpowiednio dobranych książek pomaga rodzicom w wychowaniu, ułatwia przekazanie wartości moralnych, postaw godnych naśladowania.
     

Nie musisz czytać tylko bajek na dobranoc

Zwykle czyta się dzieciom przed snem, bo to miły, wyciszający rytuał. Ale książka przyda się również w innych porach niż wieczór i miejscach innych niż łóżko.

  • Na kolanach – to ulubione miejsce wszystkich dzieci. Głaszcz dziecko przy okazji, czytanie musi mu się dobrze kojarzyć. Kołysz je w rytm czytanego tekstu, starając się poprawnie akcentować słowa.
  • Podczas kąpieli – przecież też lubisz sobie poczytać w wannie. Tyle że maluchom potrzebna jest wodoodporna literatura.
  • Na kanapie – bierzesz swoją książkę, maluch wybiera swoją (już dwulatka można zachęcać, by to robił), siadacie i czytacie. Nie licz jednak na razie na długą lekturę. Gdy maluch obejrzy obrazki, pewnie wciśnie ci się na kolana i zechce czytać z tobą. Z czasem zacznie poświęcać swoim bajkom więcej czasu.
  • Poza domem – pakuj dziecięce książeczki, gdy wyruszasz w długą podróż, ale także, gdy wychodzisz z domu na spacer lub załatwić ważną sprawę. To najlepszy umilacz czasu, gdy będziecie musieli czekać, np. w poczekalni u lekarza, w kolejce do kasy albo w przedszkolu na starsze dziecko, które jeszcze je podwieczorek.

Jak rozpoznać dobrą książkę dla małego dziecka?

Jeśli nie wiesz, co czytać dziecku, możesz czytać książki, które pamiętasz z własnego dzieciństwa. Przeglądaj też pisma dla rodziców, aby zobaczyć, co eksperci polecają maluchom. Gdy kupujesz książki, zwróć uwagę, aby były dopasowane do „możliwości czytelniczych" twojej pociechy. Pamiętaj, że maluchy tarmoszą je, a często też próbują przeżuwać. Książki nie są ani zabawkami, ani produktami spożywczymi, więc nie obowiązują ich surowe normy bezpieczeństwa dotyczące innych produktów dla dzieci. Wielu rodziców o tym nie wie – mówi Katarzyna Szantyr-Królikowska, redaktor naczelna wydawnictwa BAJKA – Tymczasem małe dzieci „czytają” książeczki wszystkimi zmysłami, biorąc je nawet do buzi. Dlatego trzeba koniecznie sprawdzić, czy książka nie ma elementów, które mały czytelnik/oglądacz mógłby połknąć: gąbki na okładce, brokatu, cekinów albo pozytywki z maleńką jak pigułka bateryjką w środku. Trzeba być czujnym, bo na rynku jest bardzo wiele takich „ślicznych”, błyszczących, grających i mięciutkich, a zarazem bardzo niebezpiecznych dla dziecka książeczek-zabawek. Wybierajmy te „zwykłe”, bez fajerwerków, za to z zaokrąglonymi rogami i wydrukowane na mocnym kartonie, który jest odporny na działania zwinnych paluszków. Takie książeczki mają też zazwyczaj dobry tekst i ładne obrazki, dostosowane do możliwości percepcyjnych maluszka. Humor, rym, rytm, krótka, ale ciekawa bajeczka, która sama wpada w ucho – tego szukajmy w książkach dla małych dzieci, a wyrosną z nich prawdziwi czytelnicy.

Co potrafi mały czytelnik:

- 15-miesięczne dziecko pomaga przewracać kartki w książce
- 18-miesięczne ogląda obrazki z zainteresowaniem
- 2–3-latek zna kilka wierszyków

Czytaj też:

Kredki i książki to coś więcej niż zabawki – mówi Superniania. Obejrzyj film. 

niemowlę, okulary, książka
Panthermedia
Gry i zabawy
3 superpomysły na książki dla dziecka
Samodzielne wykonanie książki to nie tylko wspaniała zabawa, ale i całkiem poważne edukacyjne przedsięwzięcie. Zobacz, jak od początku oswajać dziecko z książką i zachęcić je do nauki czytania i pisania.

Wyprawa z dzieckiem do księgarni może być świetnym pomysłem, choć wizyta mamy i dziecka w sklepie pełnym ludzi może skończyć się płaczem przestraszonego dziecka. Dlatego tym razem zamiast wyprawy po książki, polecamy zabawę w robienie własnych książeczek.  Zobacz też, dlaczego czytanie jest jak lekarstwo   Pomysł na książkę nr 1 Listy do dziecka Potrzebne będą: gruby zeszyt, kolorowe pisaki lub kredki Jak to zrobić: j eśli jesteś jeszcze w ciąży, zacznij pisać listy do swojego dziecka. To niebanalny pomysł na pamiętnik z okresu oczekiwania na dziecko. Pisz o uczuciach, jakie ciąża budzi w tobie, o wydarzeniach z dziewięciu miesięcy, o emocjach, które towarzyszą myślom o porodzie... Nasza rada: swoją książkę ozdabiaj nie tylko rysunkami, ale i zdjęciami USG, suszonymi kwiatami, pocztówkami wykonanymi własnoręcznie. Taka książka to wspaniały prezent dla dziecka, gdy dorośnie – a dla ciebie wzruszająca pamiątka. Zobacz też: 7 książek, które pokocha każde dziecko Pomysł na książkę nr 2 Moja pierwsza książeczka Potrzebne będą: kilka kartek ze sztywnej tektury, kolorowe flamastry, wstążeczka Jak to zrobić:  przez wycięte dziurkaczem otwory przewlecz wstążeczkę i mocno zwiąż kartki tak, by na jednej ze stron znajdowała się prosta ilustracja, a na drugiej słowo opisujące obrazek (np. na jednej stronie głowa kota, a na drugiej – wielkimi literami słowo „Kot”). Zapełnij książeczkę ilustracjami prostych słów: „mama”, „tata”, „pies”... Nasza rada: tę książeczkę można oglądać nawet już z kilkumiesięcznym dzieckiem! Ważne jest to, aby rysunki i słowa były zaznaczone wyraźną kreską, najlepiej w mocnym kolorze. To nie tylko ciekawa zabawa, zajmująca niemowlaka na kilka dobrych chwil, ale i działanie edukacyjne. Można je powtarzać przez kolejne lata...

Książki obrazkowe ćwiczą spostrzegawczość, koncentrację, wyobraźnię, pamięć i logikę...
Fotolia
Gry i zabawy
Co czytać, gdy nie umie się jeszcze czytać?
Książki obrazkowe pozwalają dziecku poczuć się czytelnikiem, zanim nauczy się czytać. Jakie jeszcze zalety mają książki obrazkowe, spytaliśmy dr Aleksandrę Piotrowską, psychologa z Wyższej Szkoły Pedagogicznej ZNP w Warszawie.

Co to jest książka obrazkowa (z ang. picture book)? Nie mamy dobrego polskiego terminu na określenie bardzo specyficznego rodzaju książki dla dzieci. Bo używając terminu „książeczka obrazkowa”, nie mamy na myśli książeczki dla najmłodszego czytelnika. To znaczy takiej z narysowanym ptaszkiem i podpisem „ćwir, ćwir” czy właśnie „ptaszek”. Nie dlatego, że deprecjonuję ich wagę, przecież są niezwykle potrzebne w rozwoju dziecka, ale dlatego, że mówimy o specyficznych książkach, które wymyślono całkiem niedawno. I są naprawdę wspaniałe! Otóż książka obrazkowa to książka przedstawiająca najczęściej równolegle, to znaczy nie linearnie, wiele różnych potencjalnych fabuł, bohaterów, ich przygód, i to wyłącznie za pomocą obrazka, np.  "Wielki piknik", „Miasteczko Mamoko”, czy seria o ulicy Czereśniowej.   Picture bookami nazywa się też takie książki, w których ilustracja pełni nadrzędną funkcję. Owszem jest tekst, ale dopełnia on rysunki, np. „Kłopot” Iwony Chmielewskiej. Rzeczywiście w książkach obrazkowych nie ma opowiadającego tekstu, bo to zadanie rysunków. Wiele z nich wydano na tak wysokim poziomie edytorskim, że są one jak dzieła sztuki (np. "Dom" z ilustracjami Roberto Innocentiego ), z którymi obcowanie rozwija człowieka niezależnie od wieku. Bo książki obrazkowe są dla małych i dużych czytelników.   Niektórzy rodzice, widząc książkę bez tekstu, stają się nieufni. Jeśli nie ma tekstu, to nie ma treści. Ależ jakiej treści nie ma? Jest, tylko nie jest ona wydrukowana! Ta treść jest potencjalnie zawarta w obrazkach, które składają się z wielu szczegółów. I to, co jest cudowne w książkach obrazkowych, żeby tę treść dostrzec, należy włożyć trochę wysiłku, a nie tylko się pogapić i omiatać wzrokiem strony. Trzeba uruchomić oko,...

czytać dziecku codziennie
Fotolia
Gry i zabawy
Zacznij czytać od małego!
Czy książki warto czytać niemowlakowi? Oczywiście! Bo czytając dziecku, buduje się więź, oswaja się je z książką, daje pożywkę wyobraźni, wyczula na piękno... Kiedy zacząć czytać dziecku książki, spytałam dr Aleksandra Piotrowska, psycholog z Wyższej Szkoły Pedagogicznej ZNP w Warszawie.

Kiedy zacząć czytać maluchowi książki? Już w ciąży ! Co z tego, że malec nie widzi liter, ale udziela mu się nastrój mamy. Na ten czas polecam lektury dające radość i odprężenie. Im wcześniej wprowadzimy dziecko w świat książek , tym większa jest gwarancja, że wychowamy rasowego czytelnika. Niestety, wielu rodziców zaczyna czytać dzieciom dopiero wtedy, gdy te zbliżają się do szkoły. Ma im to pomóc w łączeniu literek. A przecież nie o to tu chodzi. Zatem czytać należy też niemowlakowi... Chciałabym, aby maluchy zaciskały łapeczki nie tylko na grzechotkach, ale także na książeczkach – takich dla najmłodszych, materiałowych, mięciutkich. Książki powinny być stałym elementem ich rzeczywistości. Starszaki, tak około 9–10. miesiąca życia, mogą już oglądać książeczki bez tekstu, z pojedynczymi i schematycznymi obrazkami, które pokazują elementy świata otaczającego dziecko, z wyraźnymi krawędziami, ułatwiającymi spostrzeganie. Czytaj też: 7 zalet czytania niemowlęciu. Kiedy wprowadzić książeczkę z tekstem? Można je pokazywać i czytać już rocznemu smykowi, z tym że ten tekst powinien być krótki, złożony z jednego wyrazu, np. nazwy przedstawionego na rysunku przedmiotu. Taki smyk zna wprawdzie kilka słów, np. "brrrrum" co znaczy auto, ale zarzucanie go dużą liczbą nowych wyrazów może zniechęcić do " czytania" . Ale w miarę poszerzania słownika warto zachęcać smyka do "opowiadania" oglądanych obrazków. Wystarczy pokazać rysunek i spytać: "A co to jest?". Ostatni dzwonek na sprawienie, by dla dziecka czytanie było czymś naturalnym, to wiek półtora roku, dwa lata. Takim maluchom można już czytać proste historie, np. na dobranoc. Marzy mi się, by dzieci zasypiały przy książeczce, a nie z butelką kaszki. A czytanie przed snem umacnia nawyk obcowania z książką . A co zrobić,...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz