Fisher
materiały prasowe
Rozwój

Jak rozwija się mała motoryka dziecka i jak ją wspierać?

Jak kształtuje się sprawność rączek dziecka i co zrobić, by maluch bez trudu nauczył się „trudnych” manualnych czynności takich jak zapinanie guzików czy wiązanie sznurówek?

Pisanie długopisem czy podnoszenie drobnych przedmiotów to czynności, które wymagają bardzo dobrze rozwiniętej małej motoryki. Choć nam, dorosłym, nie sprawiają one żadnego problemu, to maluch, zanim je opanuje, będzie musiał naprawdę sporo poćwiczyć, doskonaląc swoje sprawności manualne.

Od chwytania do trzymania, czyli jak rozwija się mała motoryka dziecka

Każde dziecko przychodzi na świat z wrodzonym odruchem chwytnym. Możesz go łatwo zaobserwować, wkładając do otwartej dłoni maleństwa jakiś przedmiot lub po prostu swój palec. Zobaczysz, że brzdąc natychmiast go chwyci. Nie jest to jednak działanie intencjonalne i zanika ok. 2 miesiąca życia dziecka. Ok. 3–4 miesiąca zauważysz, że maluch znacznie krócej niż na początku trzyma przedmiot włożony do rączki, a w chwycie nie bierze udziału ani kciuk, ani palec wskazujący, ale nie martw się tym – to absolutnie normalne. Ten typ chwytu, dość niepewny i krótkotrwały będzie występował do ok. 5 miesiąca życia dziecka, by później przekształcić się w chwyt dłoniowy z udziałem II i IV palca. W tym czasie rozwija się także chwyt promieniowo-dłoniowy, który polega na tym, że nadgarstek jest nadal zgięty w kierunku dłoni, a palce pchają przedmiot w kierunku kciuka, który stawia opór trzymanej rzeczy. Ok 7–8 miesiąca kciuk bierze już aktywny udział w chwycie, który nazywany jest nożycowym. Maluch wprawdzie nie przeciwstawia jeszcze kciuka pozostałym palcom, ale przywodzi go do nich, dzięki czemu całkiem nieźle radzi sobie z trzymaniem przedmiotów w każdej rączce i jest coraz bardziej zainteresowany zabawami manipulacyjnymi. Przez kolejne miesiące brzdąc doskonali ten rodzaj chwytu, a ok. 10. miesiąca zaczyna ćwiczyć najbardziej precyzyjny chwyt pęsetowy, czyli taki, w którym przedmiot jest trzymany między opuszkami palców, które są delikatnie zgięte i którym przeciwstawia się kciuk. To doskonały monet za zabawę pierwszymi klockami dla najmłodszych dzieci! W kolejnych miesiącach brzdąc doskonali ten rodzaj chwytu oraz zdobywa nowe umiejętności w zakresie małej motoryki.

Jak wspierać rozwój małej motoryki dziecka?

Zanim Twoja pociecha nauczy się samodzielnie zapinać guziki przy sweterku czy wiązać buciki, będzie musiała jeszcze sporo poćwiczyć, a umiejętność chwytania oraz doskonalenia koordynacji wzrokowo-ruchowej warto wspierać już od pierwszych dni życia. Zadbaj o to, by zabawki, którymi bawi się brzdąc, były dostosowane do małej rączki dziecka i by można było je łatwo chwycić. Świetnie sprawdzą się więc klasyczne grzechotki, a także maskotki z różnego rodzaju wystającymi elementami, które można złapać. Jeśli natomiast szukasz czegoś, co posłuży dziecku dłużej, postaw na dobrej jakości matę edukacyjną jak np. Przyrząd gimnastyczny od Fisher-Price. Przekształcana mata gimnastyczna ze światełkami, dźwiękami i muzyką zawiera 12 aktywizujących elementów i zabawek, w tym urocze zwierzątka. Została zaprojektowana z uwzględnieniem trzech etapów zabawy zmieniających się z wiekiem dziecka, dlatego świetnie będzie się na niej bawiło zarówno niemowlę, jak i siedzący, a nawet stojący maluch. Wiszące na pałąku oraz przyczepione do maty kolorowe zabawki o różnych fakturach i kształtach zachęcą dziecko do sięgania po nie, a tym samym sprawią, że nauka precyzyjnego chwytania będzie dla maluszka czystą przyjemnością. Wkrótce przyjdzie także czas na pierwsze zabawy klockami i układankami np. drewnianymi.

Rozwój
Rączki czyli narzędzia doskonałe
Gdy dziecko nauczy się panować nad dużymi grupami mięśni: szyi, pleców, barków, ramion i tułowia, przychodzi kolej na precyzyjne ruchy dłoni i paluszków.

  Aby dziecko samodzielnie posługiwało się sztućcami czy wchodziło po schodach, potrzebuje wzorców i wielu okazji do ćwiczeń. Pierwszy rok życia Poznajmy się! Przez pierwsze trzy miesiące życia niemowlę nie potrafi sięgać i świadomie chwytać przedmiotów. Do tego potrzebna jest współpraca oczu i rączek oraz ciekawość świata i motywacja. Maluszek potrząsa włożoną do rączki grzechotką, ale nie zatrzymuje na niej wzroku. To ważne: Dostarczaj dziecku bodźców (ale niezbyt wielu). Na początek wystarczą duże, poruszające się, kolorowe przedmioty, które zawiesisz w polu widzenia maluszka. Łapię i sięgam Kiedy w czwartym miesiącu dziecko widzi ciekawy przedmiot, przygląda mu się i próbuje dotknąć. Starszy o miesiąc maluch sięga po przedmioty, posługując się dość prymitywnym chwytem (mocno zaciska dłoń na zabawce). Dopiero w szóstym miesiącu jego kciuk ustawi się przeciwstawnie. To ważne: Aby zachęcić do chwytania, wkładaj dziecku do rączki lekkie grzechotki, zawieś nad łóżeczkiem zabawki, które potrącane grają, grzechoczą.Układaj przed maluchem leżącym na brzuszku zabawki o różnorodnej fakturze. Rzucam i zbieram Między siódmym a dziewiątym miesiącem dziecko próbuje dotknąć czy zrzucić wszystko, po co sięgnie. Przekłada zabawki z rączki do rączki. Dotyka je, ślini, nasłuchuje dźwięków, jakie wydają. Najlepszą zabawą jest wyrzucanie wszystkiego z łóżeczka. Około dziewiątego miesiąca dziecko opanowuje chwyt „pęsetowy”. Unosi w ten sposób z podłogi drobiny i wkłada je do buzi. To ważne: Pokazuj dziecku zabawy paluszkami, np. „Idzie rak nieborak”. Daj mu kubeczki wkładane jeden w drugi, pudełka z elementami do wrzucania. Przydadzą się zabawki z pokrętłami, suwakami i klawiszami. Naukowiec czy niszczyciel? W ostatnim kwartale pierwszego roku ręce dziecka stają się głównym narzędziem...

niemowlę, zabawki, tata
Rozwój
Trening zręczności
Niemowlaki mają w sobie coś z cyrkowców. Bo jak inaczej określić sięganie nogą do buzi, wywrotki przy siadaniu lub stawianie pierwszych kroków na chwiejnych nóżkach?

Dla ciebie złapanie piłki czy wejście na schody to bułka z masłem. Robisz to wręcz odruchowo. Dla smyka to szczyt sprawności ruchowej, do której dochodzi małymi kroczkami. Najpierw ćwiczy sięganie rączką do celu, potem zwinność paluszków, a wreszcie koordynację całego ciała. A najłatwiej to wszystko osiągnąć podczas zabawy z rodzicami. Zwinne paluszki Podawaj malcowi zabawki o różnych fakturach, ten sposób pobudzasz receptory znajdujące się na dłoni i usprawniasz mózg dziecka. W pierwszym półroczu maluch zaciska na zabawce całą dłoń (to tzw. małpi chwyt). W siódmym miesiącu trzyma przedmiot między wyprostowanym palcem wskazującym i kciukiem (tzw. chwyt pęsetowy). A po kolejnych kilku tygodniach umie już podnieść okruszek zgiętymi palcami (chwyt szczypcowy). Wreszcie (ok. 10. miesiąca) z zapałem będzie układać klocki. Głowa do góry Samodzielne zmiany pozycji w łóżeczku smyk zaczyna od ruszenia... główką. Na boki, a w końcu – do góry. Ale nie dzieje się to bez wcześniejszych przygotowań. Najpierw niemowlę musi odpowiednio wzmocnić mięśnie kręgosłupa – bo to one utrzymują plecki w pionie – oraz brzuszka. Gdybyś spróbowała posadzić bez podparcia czteromiesięcznego malucha, to od razu by się przewrócił. Nie próbuj tego robić! Pamiętaj, by codziennie układać dziecko na brzuszku. W tej pozycji, unosząc coraz wyżej główkę, a potem także klatkę piersiową, malec ćwiczy mięśnie karku i niższych partii pleców. W ten sposób przygotowuje się do siadania. By zachęcić go do tego, możesz przewieszać zabawki coraz wyżej. Boksowanie powietrza Tuż po narodzinach maleństwo trzyma rączki kurczowo przyciągnięte do ciała, z zaciśniętymi piąstkami. Napięte mięśnie nie pozwalają nie tylko otworzyć dłoni, ale też rozprostować całej ręki. To efekt działania tzw. odruchu chwytnego. Zanika on pod koniec drugiego miesiąca...

niemowlę, rączki, rozwój
fotolia
Rozwój
Świat w małych rączkach
Niemowlę poznaje otoczenie głównie za pomocą rąk. Przeczytaj, jak rozwija się sprawność dłoni dziecka.

Niemowlę poznaje otoczenie głównie za pomocą rąk. Przeczytaj, jak rozwija się sprawność dłoni dziecka. W pierwszych tygodniach życia dziecko poznaje świat poprzez dotyk i obserwację. Początkowo widzi obraz troszkę zamazany, który z czasem wyostrza się, pojawiają się kontury. Jeżeli chcesz, by maluszek doskonalił zmysł wzroku, zawieś mu nad główką kolorową karuzelę z przyczepionymi figurkami – elementy poruszające się w takt muzyki stymulują koordynację wzrokowo-ruchową. Podobną rolę może też spełniać kolorowa pozytywka zawieszona na boku łóżeczka czy wielobarwna makatka złożona z wyraźnych płaszczyzn. Dotyk, smak i węch Dziecko rozpoczyna poznawanie świata od swoich rąk – porusza nimi, bierze je do buzi. Następne etapy to próby chwytania przedmiotów (około trzeciego-piątego miesiąca całą dłonią, w szóstym-siódmym miesiącu chwytem nożycowym, czyli przeciwstawiając kciuk pozostałym palcom, a gdy ma osiem miesięcy, próbuje chwytu pęsetowego – bierze drobny przedmiot kciukiem i palcem wskazującym). Następnie przychodzi czas przekładania ich z ręki do ręki, rzucania i podążania za nimi wzrokiem. Kiedy przedmioty są już maluchowi „posłuszne”, wówczas zaczyna zabawę – buduje z nich pierwsze wieże i pociągi. Poznawanie świata odbywa się nie tylko za pomocą dotyku, ale także smaku i węchu. Niemal każdy przedmiot, który znajdzie się w rękach dziecka, wędruje do buzi. Trafiają tam często palce malucha – zazwyczaj wówczas, gdy jest z czegoś zadowolony lub czuje się niepewnie. Oblizywanie i ssanie własnych paluszków dostarcza różnorodnych wrażeń, sprawia dużą przyjemność i pozwala uporać się z niepokojem. „Oswajanie” przedmiotów przez dziecko polega także na poznawaniu ich stałości (klocek nie jest większy, gdy do niego podchodzimy bliżej) i trwałości (istnieje nawet wówczas, gdy go nie widać)....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz