Manosfera. „4 słowa, które usłyszałam od syna, zmieniły sposób, w jaki z nim rozmawiam”

Chłopcy w wieku 10–14 lat są, z powodów rozwojowych, szczególnie podatni na treści internetowe łączące porady o sile i sukcesie z pogardą wobec kobiet – wynika z przewodnika dla rodziców i opiekunów opracowanego przez zagraniczną organizację działającą na rzecz równości.

To wiek intensywnego budowania tożsamości i szukania autorytetów, a algorytmy platform potrafią skierować nastolatka do treści z tego kręgu bardzo szybko – nawet w ciągu 23 minut od pierwszego kontaktu z tematem manosfery.

Przekaz, jaki dociera do chłopców, brzmi w skrócie „nie proś o pomoc – dominuj, obwiniaj kobiety, wyśmiewaj słabość”. Pamiętaj jednak, że to opis mechanizmu treści, nie ocena charakteru syna.

Po czym poznać, że syn ogląda treści z manosfery?

Nie chodzi o to, żeby przeszukiwać historię przeglądarki. Chodzi o to, żeby słuchać, jak syn mówi – o kolegach, o dziewczynach z klasy, o sobie.

• Dzielenie ludzi na „nas” i „ich” – chłopaków kontra dziewczyny, „silnych” kontra „słabych”.
• Powtarzanie sformułowań typu „alfa”, „beta”, „wysokiej wartości mężczyzna”, albo mówienie o relacjach jak o grze, którą się „wygrywa” – to słownictwo wprost z kręgu treści opisywanego jako manosfera.
• Pojawienie się sarkazmu i kpin wobec tematów równości czy zgody – np. „kobiety mają łatwiej” albo „facet nie może pokazywać słabości”.
• Etykiety w rodzaju „feminazistka” albo „simp” używane jako obelga, nie żart – zaobserwowane przez polskich edukatorów jako coraz częstsze w rozmowach uczniów.

Żaden z tych sygnałów, pojedynczo, nie oznacza problemu – dorastanie samo w sobie jest okresem testowania języka i tożsamości. Liczy się częstotliwość i to, czy takie słownictwo zaczyna zastępować własne słowa syna.

Dlaczego dorastający chłopcy są podatni na takie treści?

Z materiału edukacyjnego opublikowanego przez zagraniczny serwis dla dyrektorów szkół wynika, że w badaniu z 2025 roku 75 proc. nauczycieli szkół średnich i 60 proc. nauczycieli szkół podstawowych zgłaszało poważne zaniepokojenie wpływem internetowej mizoginii na relacje w klasie, a odpowiednio 90 proc. i 68 proc. uważało, że szkoły potrzebują dedykowanych materiałów na ten temat.

W Polsce dyskusja szkolna o tym zjawisku dopiero się rozwija, ale materiały edukacyjne już wskazują na podobne sygnały słowne u polskich uczniów.

Rozmowa, która nie zaczyna się od pytania „co ty tam oglądasz”

Znajoma, mama trzynastolatka, mówiła mi, że pierwsza rozmowa z synem wyszła najlepiej, kiedy zapytała nie „dlaczego to mówisz”, a „co cię w tym przekonuje”.

Ten kierunek – ciekawość zamiast kontroli – zalecają autorki wspomnianego przewodnika dla rodziców: pytać, co w danym twórcy czy treści przemawia do syna, wspólnie sprawdzać, kto na tym zarabia i jakim kosztem, rozmawiać o niepewności i odrzuceniu bez oceniania.

Karanie czy zakazywanie zwykle kończy się tym, że syn przestaje o tym mówić – nie że przestaje to oglądać.

Kiedy warto udać się do specjalisty?

Jeśli sygnały się nawarstwiają – syn izoluje się od dotychczasowych znajomych, mówi o relacjach wyłącznie w kategoriach rywalizacji, albo reaguje agresją na każdą wzmiankę o równości – to moment, żeby rozmowę wzmocnić wsparciem psychologa dziecięcego lub szkolnego pedagoga.

Pamiętaj: ten tekst nie stawia diagnozy i nie powinien być traktowany jako jej substytut – to lista sygnałów do obserwacji, a nie wyrok.

Zobacz także: Syn zaczął mówić o „alfach” i „dyscyplinie”? Sygnały zainteresowania manosferą, które łatwo przeoczyć

Źródła:

• UN Women – „How to talk to teens about the manosphere: a guide for parents and caregivers”
• Education Week – „A School Leader's Guide for Countering the Manosphere”
• Kwiecień Academy – „Czym jest manosfera i dlaczego warto o niej mówić w szkole”