Oceania państwa – lista krajów i podział regionalny

Oceania to jeden z tych regionów świata, które najłatwiej pomylić z kontynentem. Obejmuje Australię, Nową Zelandię i tysiące wysp rozsianych po Pacyfiku, a jej granice bywają opisywane różnie, zależnie od przyjętej klasyfikacji. Stąd częste nieporozumienia: raz mówi się o Australii jako kontynencie, innym razem o Oceanii jako szerszym obszarze geograficznym.

W praktyce to mozaika 14 niepodległych krajów, wielu terytoriów zależnych i wysp o odmiennym statusie administracyjnym. Obok rozległej i słabo zaludnionej Australii znajdują się tu jedne z najmniejszych państw świata, a podział na Australazję, Melanezję, Mikronezję i Polinezję pomaga lepiej uporządkować ten wyjątkowo zróżnicowany region.

Czym jest Oceania i skąd biorą się różnice w jej definiowaniu

Oceania to region geograficzny obejmujący Australię, Nową Zelandię oraz tysiące wysp rozsianych po Pacyfiku. Najczęściej mówi się o niej jako o wspólnym obszarze, w skład którego wchodzą Australazja, Melanezja, Mikronezja i Polinezja.

Zamieszanie zaczyna się wtedy, gdy obok pojęcia „Oceania” pojawia się jeszcze „kontynent Australia”. W części klasyfikacji Australia jest traktowana jako kontynent, a Oceania jako szerszy region geograficzny, który ten kontynent obejmuje razem z Nową Zelandię i wyspami Pacyfiku. W innych ujęciach sama Oceania bywa przedstawiana niemal jak odpowiednik kontynentu.

Dlatego, gdy pojawia się pytanie o kraje Oceanii, warto pamiętać o prostym rozróżnieniu:

• Oceania – region geograficzny,
• Australia – kontynent w części klasyfikacji,
• Australia i Nowa Zelandia – centralne państwa regionu Oceanii,
• pozostała część regionu tworzą liczne państwa wyspiarskie oraz terytoria zależne.

Podział Oceanii na regiony: Australazja, Melanezja, Mikronezja i Polinezja

Podział regionalny pomaga uporządkować bardzo rozległy i rozdrobniony obszar Oceanii. Najczęściej wyróżnia się cztery główne części.

Australazja

To obszar obejmujący:

• Australię,
• Nową Zelandię.

To właśnie tutaj znajdują się największe i najbardziej zaludnione państwa regionu.

Melanezja

Do Melanezji zalicza się między innymi:

• Papuę-Nową Gwineę,
• Fidżi,
• Vanuatu,
• Wyspy Salomona.

Mikronezja

W tej części Oceanii leżą między innymi:

• Kiribati,
• Nauru,
• Mikronezja,
• Palau,
• Wyspy Marshalla.

Polinezja

Do Polinezji zalicza się między innymi:

• Samoa,
• Tonga,
• Tuvalu.

Taki podział nie zmienia politycznych granic państw, ale bardzo ułatwia orientację w regionie, zwłaszcza gdy lista państw Oceanii wydaje się na pierwszy rzut oka dość chaotyczna.

Oceania państwa – pełna lista 14 suwerennych krajów

Do państw Australii i Oceanii zalicza się 14 niezależnych krajów:

• Australia
• Fidżi
• Kiribati
• Mikronezja
• Nauru
• Nowa Zelandia
• Palau
• Papua-Nowa Gwinea
• Samoa
• Tonga
• Tuvalu
• Vanuatu
• Wyspy Marshalla
• Wyspy Salomona

To pełna lista państw Oceanii, jeśli mowa wyłącznie o krajach suwerennych. Obok nich w regionie znajduje się jednak także wiele terytoriów zależnych i obszarów o innym statusie politycznym.

Kraje Oceanii a ich położenie regionalne

Żeby łatwiej uporządkować państwa Oceanii, można przypisać je do głównych części regionu.

Australazja

• Australia
• Nowa Zelandia

Melanezja

• Papua-Nowa Gwinea
• Fidżi
• Vanuatu
• Wyspy Salomona

Mikronezja

• Kiribati
• Mikronezja
• Nauru
• Palau
• Wyspy Marshalla

Polinezja

• Samoa
• Tonga
• Tuvalu

Ten podział ma charakter regionalny, a nie administracyjny. Pomaga zrozumieć, gdzie leżą poszczególne kraje Oceanii, ale nie oznacza, że wszystkie państwa w danej części regionu mają taki sam ustrój czy podobny status polityczny.

Australia i Nowa Zelandia w Oceanii: jak rozumieć ich miejsce w regionie

Australia i Nowa Zelandia są centralnymi państwami Oceanii. To one stanowią największe i najbardziej zaludnione obszary regionu, dlatego często są punktem odniesienia, gdy mówi się o całej Oceanii.

W praktyce warto pamiętać o dwóch rzeczach:

• Australia należy do Oceanii, nawet jeśli bywa jednocześnie opisywana jako osobny kontynent,
• Nowa Zelandia również jest częścią Oceanii, choć geograficznie bywa omawiana razem z Australią jako Australazja.

To właśnie obecność Australii i Nowej Zelandii sprawia, że pojęcie „Oceania” nie oznacza wyłącznie małych państw wyspiarskich. Region obejmuje zarówno ogromne terytorium Australii, jak i liczne niewielkie wyspy o bardzo różnym położeniu i statusie.

Terytoria zależne i obszary niesuwerenne w Oceanii

Oceania to nie tylko państwa suwerenne. W regionie znajduje się także wiele terytoriów zależnych i obszarów niesuwerennych, które administracyjnie są powiązane z innymi krajami.

Są to między innymi terytoria związane z:

• Australią,
• Nową Zelandią,
• Francją,
• Stanami Zjednoczonymi,
• Wielką Brytanią.

Do geograficznej Oceanii należą także obszary będące integralnymi częściami innych państw, na przykład:

• Hawaje należące do USA,
• Wyspa Wielkanocna należąca do Chile,
• Ogasawara należące do Japonii.

W regionie występują również obszary o ograniczonym uznaniu międzynarodowym. To pokazuje, jak złożona jest mapa Oceanii: geografia nie zawsze pokrywa się tu z polityką.

Polityczny i administracyjny podział Oceanii: państwa, terytoria i obszary stowarzyszone

Pod względem politycznym Oceania jest najbardziej rozdrobnionym regionem świata. Obok siebie funkcjonują tu:

• niezależne państwa,
• terytoria zależne,
• obszary stowarzyszone administracyjnie z innymi krajami,
• wyspy będące integralnymi częściami państw spoza regionu.

To ważne rozróżnienie, bo kiedy mowa o Oceanii, można mieć na myśli kilka różnych porządków jednocześnie:

• geograficzny – wszystko, co leży w tym regionie Pacyfiku,
• polityczny – państwa uznawane za suwerenne,
• administracyjny – terytoria zarządzane przez inne kraje.

Właśnie dlatego lista państw Oceanii jest stosunkowo krótka, ale pełna mapa regionu już znacznie bardziej rozbudowana. Samych krajów suwerennych jest 14, natomiast jednostek politycznych i zależnych – dużo więcej.

Najważniejsze proporcje w regionie

Kilka liczb i proporcji dobrze pokazuje, jak bardzo zróżnicowana jest Oceania:

• największym państwem i największym terytorium regionu jest Australia,
• Australia zajmuje około 90% powierzchni lądowej Oceanii,
• najmniejszym państwem pod względem powierzchni i liczby ludności jest Nauru,
• Australia należy do obszarów słabo zaludnionych (średnio 2,2 osoby/km²),
• Tonga i Nauru należą do wysp o bardzo wysokiej gęstości zaludnienia.

To zestawienie dobrze pokazuje skalę kontrastów: od ogromnej Australii po bardzo małe państwa wyspiarskie, od rozległych, słabo zaludnionych terenów po wyspy, gdzie mieszkańców na niewielkiej powierzchni jest wyjątkowo dużo.

Bibliografia:

• Państwo w Oceanii – przegląd najważniejszych krajów
• Lista krajów w Oceanii - Countryaah.com