Krówka marzy, lew się boi. Gdy zabawki oswajają emocje i uruchamiają wyobraźnię
Małe dzieci nie zawsze potrafią opowiedzieć o tym, co czują, ale często potrafią to pokazać. Ich naturalnym językiem komunikacji jest zabawa, zwłaszcza ta, która uruchamia wyobraźnię i pozwala wchodzić w różne role. W tworzeniu opowieści, dzięki którym emocje stają się łatwiejsze do wyrażenia i zrozumienia, mogą pomóc im klocki LEGO® DUPLO®.
Dziecko pochłonięte zabawą potrafi całymi godzinami mówić głosem misia, odgrywać dramatyczne sceny między pieskiem a kotkiem lub opiekować się lwiątkiem, które właśnie się „skaleczyło”. To nie tylko rozczulające scenki. Za tymi historiami często kryją się sytuacje, które dziecko zna z własnego życia. Bo zabawa to dla dziecka naturalny sposób porządkowania emocji i zrozumienia świata.
Właśnie na tym skupiły się w swojej kolejnej rozmowie redaktorka naczelna Mamotoja.pl Marta Kabulska i psycholożka Dorota Maciejec. Zastanawiały się przede wszystkim, jak wielkie znaczenie w rozwoju emocjonalnym i społecznym dziecka ma odgrywanie ról – zwłaszcza tych z udziałem figurek i zwierzątek. Inspiracją do spotkania były zestawy LEGO DUPLO, które – jak pokazuje doświadczenie – mogą stać się nie tylko źródłem świetnej zabawy, ale i ważnym narzędziem wspierającym rozwój dziecka.

Zabawa, która „oswaja” świat
Dorota Maciejec tłumaczyła, dlaczego najmłodsi tak chętnie sięgają po figurki zwierzątek i ludzików – to właśnie one stają się nośnikiem emocji, które trudno wyrazić słowami. Dzięki temu łatwiej im przepracować różne doświadczenia, które bywają trudne, np. konflikty w przedszkolu, poczucie odrzucenia, zazdrość czy zwykłą frustrację.
Zabawa jest dla dziecka bezpieczną przestrzenią. Kiedy odgrywa scenki, może opowiedzieć o czymś, co naprawdę czuje, nie mówiąc tego wprost. Wspólne budowanie świata, np. za pomocą zestawów LEGO DUPLO, jest szansą dla rodzica, by zobaczyć, co dzieje się w głowie dziecka. To cenne, zwłaszcza że – jak zauważa Marta Kabulska – wiele dzieci na pytanie: „Jak było w przedszkolu?”, odpowiada tylko: „Okej”. Tymczasem w zabawie pojawiają się nagle nauczyciele, koledzy, emocje, czyli cały świat dziecka jak na dłoni.

Odgrywanie ról to nie tylko sposób na zrozumienie emocji, lecz także na ich nazywanie. Dorota Maciejec zwraca uwagę, że kiedy dzieci opowiadają historie swoich figurek, nieświadomie uczą się rozpoznawać uczucia – zarówno własne, jak i cudze. Podczas zabawy mogą zapytać: „Czy ten piesek jest smutny?”, „Dlaczego miś się boi?”, „Jak myślisz, co poczuje tygrysek, gdy ktoś zabierze mu domek?”. To okazja, by ćwiczyć empatię i rozwijać słownictwo emocjonalne w zupełnie naturalny sposób.
Czas na własne historie
Wyobraźnia to zdolność tworzenia w myślach sytuacji, które jeszcze – lub w ogóle – się nie wydarzyły. Pozwala dziecku przenosić się w inne miejsca, odgrywać różne role i swobodnie eksperymentować. Psycholożka podkreśla, że jest ona kluczową kompetencją w rozwoju kreatywności, a także bardzo ważnym narzędziem w procesie rozwoju społecznego.
Zestawy LEGO DUPLO wspierają właśnie ten obszar, bo dają dzieciom przestrzeń do tworzenia własnych historii. Dzięki nim dziecko nie tylko rozwija swoje pomysły, ale też uczy się rozwiązywać problemy, radzić sobie z emocjami, a także… nudzić się. Jak zaznacza Dorota Maciejec, nuda jest dzieciom niezwykle potrzebna, bo to właśnie ona pobudza je do samodzielnego tworzenia, a nie odtwarzania gotowych scenariuszy.

Razem w dziecięcym świecie
Wejście dorosłego w świat zabawy dziecka to nie tylko sposób na poznanie jego emocji. To również realna szansa na zbudowanie bliskości. Kiedy rodzic kładzie się z dzieckiem na dywanie i zaczyna wspólnie tworzyć opowieść, dziecko czuje się dostrzeżone. Czuje, że jego świat ma znaczenie. A to ogromnie wzmacnia jego poczucie wartości.
Nie chodzi o prowadzenie zabawy za dziecko, ale o bycie uważnym współuczestnikiem. To bezpieczne środowisko, w którym nie ma oceniania, moralizowania ani presji. Jest za to relacja, uważność i autentyczna ciekawość. W tej przestrzeni można modelować różne zachowania, m.in. troskę, empatię, komunikację. Można wspólnie „opowiadać” o trudnościach i podpowiadać dziecku, jak może sobie z nimi poradzić, nie naruszając jego autonomii. Dzieci bardzo często zapraszają dorosłych do swojego świata. I naprawdę warto to zaproszenie przyjąć.

Emocje ukryte w zabawie
Zabawa figurkami zwierzątek i ludzików, szczególnie z wykorzystaniem zestawów LEGO DUPLO, to coś więcej niż rozrywka. To codzienna praktyka emocjonalna, która pozwala dziecku poczuć się zrozumianym i bezpiecznym. Dzięki wspólnemu budowaniu świata z klocków dzieci uczą się wyrażać swoje uczucia, nazywać emocje, rozumieć innych i radzić sobie w trudnych sytuacjach. A dorośli? Zyskują wyjątkową okazję, by zobaczyć świat oczami dziecka.
Materiał promocyjny LEGO® DUPLO®.