mama, niemowlę
Zdrowie

Ważne pytania o odporność u dzieci – znasz odpowiedzi?

Niemowlę łatwo wpada w kłopoty: choruje, ma problemy z brzuszkiem albo wysuszoną skórę. To dlatego, że jego układ odpornościowy nie jest jeszcze do końca ukształtowany.

Choć układ odpornościowy zaczyna się rozwijać jeszcze przed narodzinami dziecka, to u niemowlęcia nadal pracuje jeszcze tylko na pół gwizdka. Organizm dziecka nie umie jeszcze bronić się przed wszystkimi zarazkami.Na szczęście możesz mu pomóc. Czy wiesz, że gdy po kąpieli smarujesz dziecko nawilżającym balsamem, tak naprawdę chronisz je przed zarazkami? A kiedy podajesz mu np. mleko albo marchewkę, to nie tylko zaspokajasz jego głód, ale też dbasz o to, aby nie złapał kataru. Dziecięca odporność nie zależy wyłącznie od liczby przeciwciał, ale też od diety albo sposobu pielęgnacji maluszka.

Jak rozwija się odporność dziecka?

Organizm dziecka zapamiętuje zarazki, które udało mu się pokonać (w ten sposób powstaje tzw. pamięć immunologiczna), dzięki czemu następnym razem pójdzie mu z nimi o wiele łatwiej. Przeciwciała powstałe podczas infekcji są skierowane przeciw konkretnym drobnoustrojom, dlatego każdy katar, z którego maluch wyjdzie zwycięsko, wzmacnia jego organizm. W taki sam sposób działają szczepienia, które dostaje już noworodek. Pod koniec pierwszego roku życia liczba przeciwciał wynosi 60–70 proc. ilości spotykanych zwykle u dorosłych.

Co robić, aby nie chorowało?

Staraj się nie przegrzewać dziecka – jego skóra również jest jeszcze niedojrzała, a jej zdolność termoregulacji jest mała. Pamiętaj też, że troska o dziecięce zdrowie nie oznacza trzymania dzieck pod kloszem. Jego układ odpornościowy cały czas się rozwija, a jeśli nie znajduje wokół siebie wrogów, zwraca się przeciw sojusznikom, np. białkom zawartym w pożywieniu. Tak właśnie może powstawać alergia pokarmowa.

Czy dieta dziecka ma znaczenie dla jego odporności?

Tak, i to bardzo duże. Dla odporności dziecka największe znaczenie ma pokarm mamy, a zwłaszcza siara – mleko, które powstaje w pierwszej dobie po porodzie. Karmiąc dziecko piersią, przekazujesz mu swoje przeciwciała (niszczą one np. zarazki tężca czy salmonelli). W dodatku mleko mamy działa osłonowo na błony śluzowe, dzięki czemu malec jest podwójnie chroniony przed atakiem bakterii i wirusów. Dziecko wraz z mlekiem mamy otrzymuje również białka odpornościowe, np. laktoferynę (ma właściwości przeciwbakteryjne) i lizozym (enzym, który ogranicza działanie drobnoustrojów).

Mleko modyfikowane zawiera składniki wzmacniające odporność?

Niektóre mieszanki tak. Najczęściej zawierają probiotyki – dobre bakterie, które osiedlają się w jelitach, walcząc tam z zarazkami i usprawniając trawienie. Innymi cennymi składnikami są prebiotyki: węglowodany, dzięki którym dobre bakterie mogą się namnażać. Odporność wzmacniają też kwasy tłuszczowe omega-3 (LC-PUFA), coraz częściej dodawane do mleka modyfikowanego dla niemowląt.

Skąd biorą się kłopoty dziecka z brzuszkiem?

Najczęściej stąd, że układ pokarmowy nie jest jeszcze w pełni dojrzały. Produkuje mniej enzymów trawiennych, dlatego nie zawsze umie sobie poradzić z przyswojeniem m.in. białek i tłuszczów. Mogą wtedy pojawić się niewielkie dolegliwości, takie jak kolki, wzdęcia, zaparcia czy ulewania. Warto również pamiętać, że błona śluzowa przewodu pokarmowego niemowlęcia jest jeszcze niedojrzała i łatwo przenikają przez nią alergeny – dlatego nie rozszerzaj diety dziecka zbyt wcześnie.
Dlaczego zmieniono zalecenia rozszerzania diety? Wyjaśnia ekspert

Na czym polega działanie ochronne skóry?

Skóra, podobnie jak błony śluzowe pokrywające drogi oddechowe i układ pokarmowy, stanowi naturalną granicę dla zarazków. Zdrowa skóra przypomina świeżo postawiony mur, bez wyłomów i pęknięć. Jeśli jednak jest wysuszona, drobnoustroje (które przecież bytują na skórze cały czas) mogą ją łatwo sforsować i wywołać chorobę. Co szkodzi najbardziej? Przesuszenie, a nasila je suche powietrze. Sprawdź, jak pielęgnować suchą skórę dziecka.

Jak dbać o skórę niemowlęcia?

Przede wszystkim pamiętaj o codziennym oczyszczaniu i nawilżaniu ciała dziecka. Chroń skórę przed działaniem słońca, wiatru i mrozu. Uważnie też obserwuj zmiany: zaczerwienienie albo wysypka może świadczyć np. o alergii albo o atopowym zapaleniu skóry.

Co to jest AZS i jakie są jego objawy? Wyjaśnia ekspert – film

Jak podnosić niemowlę – 2 techniki i instrukcja na filmie

dziecko, niemowlę, płacz
Panthermedia
Zdrowie
Mały chorowitek – o odporności u niemowląt
Dlaczego roczne niemowlę choruje częściej niż noworodek? To tylko jedna z zagadek układu odpornościowego małego dziecka. Przeczytaj, co trzeba wiedzieć o odporności małych dzieci.

Noworodek pod ochroną Niemowlę w pierwszych miesiącach życia zwykle choruje rzadko – bo chronią go przeciwciała otrzymane od mamy w okresie życia płodowego. Ich zapas wystarczy mniej więcej na pierwsze pół roku. Dodatkowe wzmacniające składniki (nie tylko przeciwciała, ale również np. składniki uszczelniające układ pokarmowy) dziecko otrzymuje z mlekiem mamy, dlatego postaraj się przynajmniej do 1. urodzin dziecka utrzymać karmienie naturalne. Luka odpornościowa  Mniej więcej między 6. a 9. miesiącem życia dziecka czeka tzw. luka odpornościowa. Przeciwciała otrzymane od mamy znikają, a tych wytworzonych przez jego organizm jest jeszcze za mało. Do tego skóra i błony śluzowe, które stanowią linię obrony przed wrogimi drobnoustrojami, nie działają jeszcze tak sprawnie jak u dorosłego. Do organizmu dziecka przenikają więc mikroby, z którymi niedojrzały układ odpornościowy nie jest w stanie sobie poradzić. Na koniec: maluch nie ma jeszcze dobrze opanowanych odruchów kaszlu i kichania, a to przecież najprostsze sposoby pozbycia się zarazków, które wnikają drogą wziewną, czyli nosem oraz ustami. Co szkodzi dziecku Na szczęście już roczny malec będzie odporniejszy – ale tylko pod warunkiem że zapewnisz mu zdrowe otoczenie. Nie trzymaj go pod kloszem: najczęściej chorują dzieci, które rzadko i na krótko wychodzą na powietrze, przebywają w przegrzanych, niedokładnie wietrzonych pomieszczeniach, mają monotonną, źle dobraną dietą i stykają się na co dzień wyłącznie z domownikami. Pamiętaj jednak, że mimo wszystko pierwsze miesiące w żłobku albo przedszkolu maluch najpewniej okupi ciągłymi chorobami. To normalne: wchodząc w nowe środowisko, styka się z nowymi zarazkami i zapoznaje z poszczególnymi rodzajami wirusów. Lekarze jednak uspokajają, że „przechorowanie” lekkich infekcji da dziecku uodpornienie na wirusy, które...

układ odpornościowy dziecka
Fotolia
Zdrowie
Jak działa odporność u dziecka?
Czemu niektóre dzieci chorują non stop, a inne nie łapią nawet kataru? Wszystko zależy od ich odporności. A od czego z kolei zależy odporność?

Jaką odporność ma noworodek? Odporność wrodzoną – z nią każde dziecko przychodzi na świat. Odporność wrodzona to po prostu nieswoiste przeciwciała, które dziecko otrzymało w czasie życia płodowego od mamy. Dostaje je też potem podczas karmienia piersią. Przeciwciała te w sposób naturalny giną całkowicie około 6. miesiąca życia dziecka. Co to jest dołek immunologiczny? Mniej więcej od 6. tygodnia życia przeciwciała, które dziecko otrzymało od mamy, przestają mu wystarczać. Ten okres spadku odporności, nazywany przez lekarzy dołkiem immunologicznym, trwa do końca pierwszego półrocza życia. Od 6. miesiąca niemowlę zaczyna już produkować coraz więcej swoich przeciwciał i jego odporność powoli wzrasta. Jednak dołek odpornościowy, trwający nawet kilka miesięcy, może powtarzać się po niektórych infekcjach, np. po przebytej ospie albo trzydniówce. W jaki sposób działa pamięć immunologiczna? Już od pierwszych dni życia układ odpornościowy dziecka uczy się, jak reagować na różne rodzaje substancji, z którymi nigdy wcześniej nie miał kontaktu. W ten sposób tworzy się pamięć immunologiczna . Potem organizm sam rozpoznaje poszczególne antygeny. Gdzie znajduje się układ odpornościowy? Jego komórki są w wielu miejscach organizmu: w śledzionie, grasicy, szpiku kostnym, układzie oddechowym. Jednak aż 80 procent układu odpornościowego znajduje się w przewodzie pokarmowym! Wokół jelit umiejscowione są granulki limfatyczne, które wytwarzają przeciwciała. Dlatego to takie ważne, co dziecko je i jakie bakterie zasiedlają jego jelita. Po jakim czasie od momentu wyzdrowienia ponownie wzrasta odporność? Zmęczony walką z zarazkami organizm dziecka jest osłabiony, a więc narażony na kolejne ataki wirusów. Dlatego przez pierwsze trzy dni po kuracji trzeba szczególnie chronić go przed następną infekcją. Odporność wróci w pełni dopiero...

kobieta karmi piersią dziecko po urodzeniu w szpitalu
AdobeStock
Karmienie
Jak wspierać odporność noworodka?
Układ odpornościowy Twojego dziecka tworzy się już w życiu płodowym, ale kiedy maluszek przychodzi na świat, potrzebuje wielu miesięcy, by jego organizm osiągnął pełną dojrzałość. Możesz mu w tym pomóc wspierając jego odporność.

Choć układ odpornościowy zaczyna się rozwijać jeszcze przed narodzinami dziecka, to organizm noworodka nie umie jeszcze bronić się przed wszystkimi zarazkami. Choroby to zawsze ogromny stres i wyzwanie dla rodziców maluszka. Zwłaszcza, gdy choruje on po raz pierwszy. Na szczęście, jako mama możesz mieć wpływ na zdrowie swojej pociechy. Oto cztery ważne rzeczy, które wspierają odporność nowo narodzonego dziecka. Mleko z piersi Nie ma wątpliwości, że mleko mamy najlepiej wspiera odporność dziecka. Przede wszystkim dlatego, że zawiera ono oligosacharydy mleka kobiecego (w skrócie HMO ), które mają korzystny wpływ na zdrowie niemowląt karmionych piersią. HMO zawarte w mleku mamy sprzyjają rozwojowi w jelicie maluszka „dobrych” bakterii i pomagają eliminować te złe. Dzięki temu mogą pomagać zmniejszać ryzyko infekcji u najmłodszych. Najważniejszym ilościowo i najlepiej przebadanym HMO w mleku kobiecym jest 2-fukozylolaktoza (2’FL). Najwięcej HMO zawiera siara, czyli pokarm, który noworodek dostaje przez 2-3 doby po porodzie. Siara często pojawia się już pod koniec ciąży – uciskając brodawkę możesz zauważyć jej gęste, żółtawe kropelki. Jest jej niewiele – w 1. dobie po porodzie powstaje maksymalnie 100 mililitrów, ale noworodkowi to całkowicie wystarcza. Pierwsze krople pokarmu, dzięki zawartym w nim czynnikom bakteriobójczym, działają jak naturalny antybiotyk. W siarze znajdują się przeciwciała, które pomagają zwalczać infekcje. Zabezpieczają noworodka przed wirusami, bakteriami czy pleśniami. Kobiecy pokarm zawiera także probiotyki, m.in. z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium. Dzięki temu zasiedlają one przewód pokarmowy niemowląt karmionych piersią. To tzw. przyjazne bakterie, które sprzyjają rozwojowi układu odpornościowego dziecka. Zadbaj o jakość snu maluszka Dużą rolę we wzmacnianiu odporności u noworodków odgrywa zdrowy...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz