AMR, schemat żywienia niemowląt
Adobe Stock
Dieta

Schemat żywienia niemowląt: aktualne zalecenia 2022

Schemat żywienia niemowląt daje rodzicom dużą dowolność w decydowaniu, co i kiedy wprowadzać do diety niemowlęcia. Eksperci przypominają jednak, że nie wszystkie produkty można uwzględniać w diecie niemowlaka. Dodatkowo w nowych zaleceniach jest kilka ważnych zmian: dotyczą wprowadzania do diety niemowlęcia jajek, glutenu i ryżu.
dr n. med. Bartłomiej M. Zalewski
Konsultacja merytoryczna

Aktualny schemat żywienia niemowląt oparty jest na jednej bardzo ważnej zasadzie – to dziecko decyduje, ile je, a rodzic – co, kiedy i w jakiej formie dziecko je. Co ta zasada oznacza? Osoby odpowiedzialne za żywienie niemowląt muszą wiedzieć, co i kiedy wprowadzać do diety dziecka. Muszą również być świadome, czego niemowlęta jeść nie powinny. Dziecko decyduje, ile posiłku ma ochotę zjeść. Nie można go zmuszać do jedzenia. Reguły zdrowego rozszerzania diety niemowlęcia pomógł nam wyjaśnić dr n. med. Bartłomiej M. Zalewski z Kliniki Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, współautor nowych zaleceń żywieniowych.

Aktualny schemat żywienia niemowląt:

  1. gluten
  2. jaja kurze
  3. orzeszki ziemne
  4. ryż
  5. soki owocowe
  6. napoje roślinne
  7. koper włoski
  8. metoda BLW i BLISS
  9. dieta wegetariańska i wegańska
  1. Karmienie piersią wg schematu żywienia niemowląt
  2. Karmienie mlekiem modyfikowanym a schemat żywienia niemowląt
  3. Jak podawać nowe produkty wg schematu żywienia?
  4. Warzywa czy owoce – od czego zacząć zgodnie ze schematem żywienia?
  5. Kiedy podawać ryby wg schematu żywienia?
  6. Wprowadzanie alergenów – nie należy opóźniać
  7. Co powinno pić niemowlę wg schematu żywienia: woda, herbatki, soki?
  8. Cukier i dosładzanie produktów
  9. Sól i dodawanie soli do posiłków
  10. Jakie gatunki mięsa dla niemowlaka wg schematu żywienia?
  11. Kiedy podawać mleko krowie zgodnie ze schematem żywienia?

BLW: Jakie korzyści daje dziecku (i rodzicom!) ta metoda? [WIDEO]

Co to jest schemat żywienia niemowląt?

Schemat żywienia niemowląt stanowi podpowiedź dla rodziców, jak żywić dziecko w pierwszym roku życia. Został przygotowany przez ekspertów reprezentujących różne dziedziny pediatrii. Stanowi zbiór zaleceń z wiodących instytucji i towarzystw naukowych (m.in. Światowej Organizacji Zdrowia czy Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, ESPGHAN) przystosowanych do polskich warunków. Zasady żywienia niemowląt wskazują, co, jak i kiedy podawać niemowlętom, aby się zdrowo rozwijały.

Nowy schemat żywienia niemowląt: zalecenia 2022

Aktualny schemat żywienia niemowląt powstał w styczniu 2021 r., przy czym wiele zaleceń dotyczących karmienia niemowląt (2014 r.), w tym karmienia piersią (2016 r.) jest nadal aktualnych. W najnowszym schemacie żywienia niemowląt podkreślana jest rola karmienia piersią, omówione są kolejność, jak i optymalny wiek wprowadzania poszczególnych produktów uzupełniających. Wprowadzono jednak kilka istotnych zmian: m.in. we wprowadzaniu do diety glutenu, ryżu, jajek kurzych i napojów roślinnych. Dieta dziecka zarówno karmionego piersią, jak i mlekiem modyfikowanym może być rozszerzana podobnie – nie wcześniej niż od 17. tygodnia, ale nie później niż w 26. tygodniu życia.

Gluten w diecie niemowlaka

Produkty zawierające gluten można wprowadzać do diety dziecka w tym samym czasie co inne pokarmy uzupełniające. Zgodnie z zaleceniami ESPGHAN gluten można wprowadzać od ukończenia 4. miesiąca do ukończenia 12. miesiąca życia. Na podstawie dostępnych danych w pierwszych miesiącach wprowadzania wskazane jest unikanie podawania dużych (arbitralnie ustalono pół kromki chleba) ilości glutenu. Z powodu braku wystarczających danych nie określono zasad wprowadzania glutenu w przypadku, gdy przynajmniej jeden krewny pierwszego stopnia ma rozpoznaną celiakię.

Jaja kurze w diecie niemowlaka

Według nowych zaleceń, w celu zmniejszenia ryzyka alergii na jajo, w ramach podawanych pokarmów uzupełniających należy podawać dobrze ugotowane jajo kurze dla niemowlaka (trzeba je gotować nawet 10-15 minut). Należy wprowadzać jedno małe jajko dwa razy w tygodniu (wliczając w to jajko ugotowane na twardo, dobrze ugotowany makaron jajeczny, pieczone produkty z jajem). Podczas wprowadzania jajka do diety niemowlęcia mama powinna kontynuować karmienie piersią.

Orzeszki ziemne w diecie niemowlaka

W grupach ryzyka wystąpienia alergii (np. u niemowląt z ciężkim wypryskiem i/lub alergią na jajo) orzeszki ziemne można podawać dziecku między 4. a 11. miesiącem życia po wcześniejszej konsultacji ze specjalistą. Eksperci zalecają, by w populacjach obarczonych dużym ryzykiem alergii na orzeszki ziemne (np. w Wielkiej Brytanii) produkty te wprowadzać do diety wszystkich niemowląt 1-3 razy w tygodniu po 1-2 łyżeczki (np. w postaci masła orzechowego lub mąki z orzeszków arachidowych). Brakuje danych naukowych, aby odnieść się do podawania orzeszków ziemnych w populacjach, w których ryzyko alergii na nie jest małe.

Ryż i produkty zawierające ryż w diecie niemowlaka

Od kilku lat monitoruje się ilość arsenu nieorganicznego w ryżu i produktach zawierających ryż ze względu na większe ryzyko ich zanieczyszczenia niż w przypadku innych zbóż. Jest to istotne ze względu na jego potencjalne działanie rakotwórcze. Aby zmniejszyć poziom narażenia na ten związek, zamiast ryżu dla dziecka najlepiej wybierać inne rodzaje zbóż, jak jęczmień, kukurydzę czy pszenicę. Dobra wiadomość: żywność przeznaczona dla niemowląt ma ściśle określone normy dotyczące dopuszczalnego poziomu arsenu nieorganicznego.

Soki owocowe w diecie niemowlaka

Zgodnie z nowym schematem żywienia głównym napojem w żywieniu niemowląt po 6. miesiącu życia jest woda. Nie zaleca się podawania soków owocowych dzieciom do ukończenia 1. roku życia, a w późniejszym wieku ich ilość powinna być ograniczona.

Napoje roślinne w diecie niemowlaka

Napoje roślinne (np. na bazie orzechów, ryżu, soi czy zbóż) nie pokrywają zapotrzebowania niemowlęcia na składniki odżywcze, dlatego nie mogą zastępować mleka matki, preparatów mleka modyfikowanego czy preparatów mlekozastępczych w 1. roku życia dziecka. Eksperci zwracają uwagę, że do napojów roślinnych dodawane są substancje słodzące, które nie są zalecane w tej grupie wiekowej.

Inne napoje, których unikamy w żywieniu dzieci:

  • napoje zawierające glikozydy stewiolowe (ze stewii), słodziki naturalne (poliole) oraz tzw. słodziki intensywne (m.in. aspartam, acesulfam K, sacharyna)
  • słodzone napoje, wody smakowe, napoje energetyzujące, napoje gazowane, napoje dla sportowców zawierające cukier
  • napoje z dodatkiem kofeiny

Koper włoski w diecie niemowlaka

Dzieciom do ukończenia 4. roku życia nie powinno się podawać oleju czy herbaty z kopru włoskiego w związku z brakiem przekonujących danych na temat ich bezpieczeństwa.

Metoda BLW i BLISS w nowym schemacie żywienia

W kwestii sposobu wprowadzania podawania pokarmów uzupełniających do diety niemowlęcia eksperci zostawiają wybór rodzicom. Możliwe są m.in. następujące metody wprowadzania pokarmów uzupełniających:

  • karmienie łyżeczką - przez opiekuna, rozpoczynając od pokarmów o konsystencji papki
  • metoda BLW (baby-led-weaning) - sposób karmienia sterowany przez dziecko (z pominięciem etapu łyżeczki) np. poprzez podawanie pokarmów stałych w takich postaciach, aby dziecko mogło je chwycić ręką


Nie ma przekonujących argumentów przemawiających ani za, ani przeciw metodzie BLW i jej zmodyfikowanej wersji BLISS (baby-led-introduction-to-solids) w porównaniu do karmienia łyżeczką. Nie udowodniono, że metoda BLW zmniejsza ryzyko otyłości u dziecka w przyszłości, ale też nie stwierdzono, że karmienie łyżeczką jest bezpieczniejsze niż metoda BLW. Możliwe jest wprowadzanie pokarmów w sposób mieszany, tj. poprzez stosowanie łyżeczki i metody BLW .

Dieta wegetariańska i wegańska u niemowląt

Zgodnie z nowym schematem żywienia dieta wegańska i wegetariańska są dopuszczalne u niemowląt, ale tylko gdy:

  • dziecko pozostaje pod stałą opieką specjalisty dietetyka
  • dziecko przyjmuje właściwie dobrane suplementy
  • rodzice zostali poinformowani, że zaniechanie stosowania zbilansowanej diety i suplementacji niesie poważne ryzyko dla zdrowia a nawet życia dziecka


Właściwe zbilansowanie diety wegańskiej u niemowlęcia może być bardzo trudne, wymaga dodatkowych pobrań krwi u dziecka, a ryzyko nieprzestrzegania zaleceń i potencjalnych konsekwencji zdrowotnych jest stosunkowo duże.

Schemat żywienia niemowląt: pozostałe zalecenia

Karmienie piersią to podstawa

Celem, do którego należy dążyć, jest wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia dziecka. W tym czasie niemowlęta otrzymują wyłącznie mleko matki (witaminę D i ewentualnie leki). Część dzieci, np. z grup ryzyka niedoboru żelaza, może odnieść korzyść z wcześniejszego rozpoczęcia wprowadzania pokarmów uzupełniających - jeszcze przed ukończeniem 6. miesiąca życia (nie wcześniej jednak niż w 17. tygodniu życia). Pokarmy uzupełniające mają urozmaicić dietę niemowlęcia, dostarczyć dodatkową energię czy mikro/makro elementy. Ich wprowadzenie nie powinno wiązać się z przerywaniem karmienia piersią, które powinno być kontynuowane tak długo, jak pragną matka i dziecko.

Jeśli nie karmisz piersią, podawaj preparaty zastępujące mleko kobiece

Jeśli niemowlę nie jest karmione piersią, powinno otrzymywać mleko modyfikowane lub inne preparaty mlekozastępcze zalecone przez lekarza. Nie należy podawać napojów roślinnych zamiast mleka kobiecego. Wprowadzanie pokarmów uzupełniających przebiega podobnie jak u dzieci karmionych piersią - gdy dziecko wykazuje odpowiednie umiejętności rozwojowe, nie wcześniej niż po skończeniu 4 miesięcy (od 17. tygodnia życia) i nie później niż na początku 7. miesiąca życia (do 26. tygodnia życia). Warto omówić decyzję dotyczącą momentu rozszerzania diety z pediatrą i obserwować reakcje dziecka.
 

Jak podawać niemowlęciu nowe produkty?

Gdy rozszerzasz dietę niemowlęcia, to produkty uzupełniające podawaj łyżeczką lub/i zastosuj metodę BLW (sposób karmienia sterowany przez dziecko). Nowe produkty podawaj stopniowo, zaczynając od małych ilości i obserwując reakcję dziecka, wprowadzając kolejne pokarmy co 1-2 dni.

Ważna zasada! „Choć rodzic decyduje, co dziecko je, to dziecko decyduje – ile zje”. Co to w praktyce oznacza? Oznacza to tyle, że do rodzica należy decyzja o tym, CO dziecko je, KIEDY i JAK jedzenie będzie podane. Niemowlę zaś decyduje, CZY posiłek zje i ILE zje. Liczbę i wielkość posiłków podawanych w ciągu doby trzeba dostosować do potrzeb dziecka, bo każde dziecko ma inny apetyt. W razie wątpliwości, czy dziecko zjada wystarczające ilości posiłków, skontaktuj się z pediatrą.

 Warzywa czy owoce w diecie niemowlaka – od czego zacząć?

Co podać dziecku jako pierwszy pokarm uzupełniający: brokuł, mięso, kaszkę, jabłko, ryby? Każde rozwiązanie jest dobre. Najlepiej zacząć od warzyw (zwłaszcza zielonych jak brokuł), a nie od słodkiego jabłka. Dziecko preferuje słodki smak – jeśli jako pierwsze dostanie owoce, to być może trudniej mu będzie zaakceptować smak warzyw (zwłaszcza zielonych). Jeśli dziecko początkowo niechętnie zjada warzywa, spróbuj innych i nie poprzestawaj na kilku próbach.

W praktyce można zacząć tak:

  • Zacznij od pojedynczego warzywa zielonego, np. brokuła. Po 1-2 dniach obserwacji dziecka (pod kątem wymiotów, wysypki, biegunki) wprowadzaj kolejne warzywa pojedynczo, np. ziemniaka, marchewkę.
  • Jak już wprowadzisz kilka warzyw do diety dziecka, to możesz je mieszać w potrawach, np. ugotować zupkę-papkę z 1-2 warzyw (np. ziemniaka i brokuła).
  • Po ok. tygodniu dodaj do zupki osobno ugotowane chude mięso (np. indyk, kurczak, królik, cielęcina). Możesz dodatkowo, np. w porze śniadania, wprowadzić kaszę (początkowo bezglutenową, a następnie także glutenową).
  • Po ok. 2 tygodniach od podania pierwszych warzyw zacznij wprowadzać do menu dziecka owoce, np. tarte jabłko jako dodatek do kaszy. Stopniowo można wprowadzać kolejne owoce i produkty.

 

 Prof. Piotr Socha, pediatra gastroenterolog z Centrum Zdrowia Dziecka, wyjaśnia najważniejsze zasady, którymi trzeba kierować się, komponując codziennie dietę niemowlęcia. 

Kiedy podawać niemowlakowi ryby?

Obecnie nie ma potwierdzenia w danych naukowych, aby opóźnianie wprowadzania produktów potencjalnie alergizujących (w tym ryb) było uzasadnione w celu zmniejszenia ryzyka alergii na pokarm. Zalecane jest podawanie tłustych ryb morskich: śledzia, łososia, szprota, flądry czy dorsza. To ważne, gdyż w takich rybach są cenne kwasy tłuszczowe z grupy omega-3, cenne m.in. dla prawidłowego rozwoju widzenia i pracy mózgu. Jeśli dziecko będzie dobrze tolerować ryby, podawaj je w małych porcjach, 1-2 razy w tygodniu.

Nie podawaj niemowlęciu ryb drapieżnych (mogą zawierać szkodliwe zanieczyszczenia), w tym:

  • miecznika
  • rekina
  • makreli królewskiej
  • tuńczyka
  • płytecznika

Nie opóźniaj wprowadzania alergenów do diety niemowlaka!

Jeśli nie zaleci tego lekarz, nie opóźniaj wprowadzania do diety dziecka produktów, które mogą je potencjalnie uczulać. Niewielkie ilości produktów mlecznych (przeznaczonych dla niemowląt lub naturalnych, np. w formie jogurtu, twarożku) możesz zacząć podawać już w 7. miesiącu życia (jednak nie powinny one występować jako samodzielny posiłek). Podawaj produkty naturalne, niesłodzone. 

W razie wystąpienia objawów alergii pokarmowej trzeba dany produkt wycofać i skontaktować się lekarzem pediatrą lub alergologiem.

Co powinno pić niemowlę: wodę, herbatki, soki?

Do 6. miesiąca życia w większości sytuacji wystarczy karmienie piersią. Wraz z wprowadzaniem pokarmów uzupełniających wprowadzamy do picia wodę (bezsmakową, bez dosładzania). Dla niemowląt powinna to być naturalna woda mineralna - niskozmineralizowana, niskosodowa, niskosiarczanowa lub woda źródlana. Nie należy podawać herbatek, soków ani innych napojów w 1. roku życia dziecka.

Cukier w diecie niemowlaka

Przyzwyczajaj dziecko od początku do naturalnego smaku potraw. Nie dosładzaj posiłków niemowlęcia. Nadmiar cukru zwiększa ryzyko próchnicy, a picie napojów z dodatkiem cukru w niemowlęctwie zwiększa ryzyko ich późniejszego samodzielnego spożywania.

Sól i dosalanie posiłków niemowlaka

W diecie niemowlęcia unikamy dodawania soli kuchennej i podawania bardzo słonych pokarmów. Może to być istotne w profilaktyce nadciśnienia tętniczego w wieku późniejszym.

Jakie mięso dla niemowlaka?

Ze względu na zawartość żelaza, cynku i innych ważnych składników zaleca się podawanie mięsa od początku rozszerzania diety. Należy zwrócić uwagę m.in. na pochodzenie mięsa. Polecane gatunki mięsa to: drób (indyk, gęś, kaczka, kurczak), ale także wołowina, jagnięcina czy królik. Można zacząć od dodania niewielkiej ilości ugotowanego mięsa do innego pokarmu , np. zupki, lub podać też jako oddzielny pokarm na talerzu dziecka.

Niemowlętom i małym dzieciom nie zaleca się podrobów i przetworów mięsnych (kiełbasy, konserwy czy parówki). Zamiast parówek ugotuj lub upiecz kawałek mięsa albo przygotuj np. domowy pasztet.

Kiedy podawać niemowlęciu mleko krowie?

Niemodyfikowanego mleka krowiego (koziego czy owczego) nie należy podawać jako głównego napoju dziecku w 1. roku życia dziecka. W małych ilościach można go jednak dodawać do przygotowywania posiłków, np. naleśników. Po 1. roku życia dziecko może otrzymywać nie więcej niż 500 ml mleka krowiego dziennie. Warto pamiętać, że mleko krowie jest ubogie w żelazo, ma duży potencjał alergiczny i może wiązać się z występowaniem mikrokrwawień z przewodu pokarmowego.
 


Źródło: Zasady żywienia zdrowych niemowląt 2021. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci

Zobacz też:

karmienie dziecka 7 miesiąc
Adobe Stock
Dieta
Jadłospis 7-miesięcznego dziecka: przykładowe menu. Co może jeść 7-miesięczne niemowlę?
Jadłospis 7-miesięcznego dziecka wymaga wiedzy i wysiłku ze strony rodziców. Niemowlę, które skończyło pół roku, już nie może pić tylko mleka. Jeśli do tej pory nie zaczęłaś rozszerzać mu diety, teraz powinnaś już to zrobić. To ostatni moment, by zapoznać malucha z nowymi smakami. Podajemy przykładowy jadłospis 7-miesięcznego dziecka.

Jadłospis 7-miesięcznego dziecka to poważna sprawa. Jeśli do tej pory niemowlę ssało wyłącznie pierś lub piło tylko mleko modyfikowane, przechodzi teraz bardzo ważny moment: zaczyna próbować nowych dań. Nadal jeszcze powinno pić mleko mamy, ale jego dieta musi być już urozmaicana. Nie znaczy to oczywiście, że 7-miesięczne dziecko może jeść wszystko. Przygotowałyśmy dla niego przykładowe menu. Jadłospis 7-miesięcznego dziecka karmionego piersią Jeśli karmisz piersią i dopiero rozpoczynasz rozszerzanie diety dziecka, jako pierwszą zaproponuj dziecku zupę jarzynową, początkowo jedno- lub dwuskładnikową, np. z ziemniaka i marchwi. Dodaj do niej łyżeczkę oleju rzepakowego, oliwy z oliwek lub masła (jeśli dziecko nie jest alergikiem) i pół łyżeczki kleiku ryżowego. W kolejnych dniach dodawaj do zupki następne warzywa, np. dynię, pietruszkę, selera, pora, fasolkę szparagową, brokuła, kalafiora. Kolejnym nowym daniem może być kaszka kukurydziana z dodatkiem owoców, najlepiej jabłek. Możesz skorzystać z gotowego przetworu ze słoiczka lub sama dodać utarte jabłko. Najlepiej je wcześniej ugotować (będzie lżej strawne i łatwiej przyswajalne). Nowe dania podawaj niemowlęciu początkowo w niewielkich ilościach: 2-3 łyżeczki. Najpierw możesz na chwilę przystawić dziecko do piersi, a ponownie zrobić to zakończonym posiłku. Uważnie obserwuj zachowanie dziecka. Jeśli nie dzieje się nic niepokojącego (niemowlę nie ma bólów brzuszka, wysypki, biegunki), następnego dnia możesz mu podać więcej nowego dania. Gdy zauważysz niepokojące objawy, które mogłyby wskazywać na alergię lub nietolerancję, wycofaj podejrzany produkt.​ Przepisy : jarzynowy przysmak z kaszką ryżową budyń z jabłkiem kaszka z bananem pieczone jabłuszko Dieta 7-miesięcznego dziecka: czas na mięso i rybę Żywienie 7-miesięcznego dziecka to coraz...

karmienie dziecka 5 miesiąc
Adobe Stock
Dieta
Jadłospis 5-miesięcznego dziecka: co może jeść 5-miesięczne dziecko?
Jadłospis 5-miesięcznego dziecka to przede wszystkim mleko: jeśli karmisz piersią, nie musisz jeszcze rozszerzać diety. Jeśli podajesz mleko modyfikowane, także możesz to nadal robić. Od tego miesiąca możesz też wprowadzać do diety dziecka nowe potrawy w małych ilościach. Jak to najlepiej zrobić? Podajemy przykładowy jadłospis 5-miesięcznego dziecka.

Jadłospis 5-miesięcznego dziecka nie musi się zmieniać: po skończeniu 4 miesięcy dietę dziecka możesz wzbogacać, ale nic się nie stanie, jeśli niemowlę nadal będzie dostawać tylko mleko – twoje lub modyfikowane. Zasady rozszerzania diety są teraz bowiem dość liberalne. Zgodnie z aktualnym schematem żywienia oraz wytycznymi WHO wprowadzanie pokarmów uzupełniających można rozpocząć w 17. tygodniu życia (początek 5. miesiąca) i nie później niż w 26. tygodniu życia (początek 7. miesiąca). Jeśli karmisz wyłącznie piersią, możesz nadal to robić do 6. miesiąca życia dziecka. Poniżej przykładowy jadłospis 5-miesięcznego dziecka. Jadłospis 5-miesięcznego dziecka karmionego piersią Dziecko karmione piersią w 5. miesiącu życia może pić tylko mleko z piersi. To najlepszy sposób odżywiania niemowlęcia, nie ma konieczności wprowadzania do jego diety nowych potraw: zupek, kaszek, warzyw czy owoców. Ważniejsze dla zdrowia i prawidłowego rozwoju dziecka jest to, by dostawało pokarm mamy. Dodatkowo podawaj dziecku tylko witaminę D (400 IU na dobę w pierwszych 6 miesiącach życia i 400-600 IU na dobę do 12. miesiąca). Lekarz może jednak zalecić (np. z powodów zdrowotnych), by maluch dostał już teraz jakieś dodatkowe produkty do jedzenia. Jadłospis 5-miesięcznego dziecka karmionego butelką Jeśli karmisz dziecko butelką, po skończeniu 4 miesięcy możesz zacząć rozszerzać mu dietę. Po kolei wprowadzaj do jego jadłospisu nowe produkty. Uwaga! Wszelkie witaminy podawaj tylko wtedy, gdy zaleci je pediatra. Co może jeść 5-miesięczne dziecko: Zacznij od zupki: papki z warzyw. Początkowo z 1 lub 2 warzyw, np. ziemniaka i marchewki. Warzywa obierz, ugotuj w małej ilości wody. Zmiksuj. Możesz zagęścić kleikiem ryżowym i dodać łyżeczkę oleju (rzepakowego) lub oliwy z oliwek albo masła. Podaj dziecku 2-3 łyżeczki nowego dania. Jeśli nie zauważysz...

odciąganie mleka
Adobe Stock
Karmienie
Karmienie mieszane: jak karmić piersią i mlekiem modyfikowanym [ZASADY]
Karmienie mieszane to karmienie częściowo piersią, a częściowo butelką. Takie karmienie może być konieczne, gdy masz za mało pokarmu, wracasz do pracy lub musisz wyjechać bez dziecka. Z pomocą pediatry zebrałyśmy najważniejsze zasady karmienia mieszanego, a wśród nich reguły dotyczące dopajania i dobierania ilości mleka modyfikowanego.

Karmienie mieszane budzi wiele wątpliwości wśród młodych mam. Dopóki nie ma wskazań medycznych, nie trzeba przechodzić na karmienie mieszane i dokarmiać dziecka mlekiem modyfikowanym. Jeśli niemowlę ssie regularnie, w piersi mamy będzie tyle mleka, ile potrzebuje. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy karmienie mieszane jest dobrym rozwiązaniem: np. gdy mimo wszystko mleka jest za mało lub gdy wracasz do pracy, a nie chcesz rezygnować z podawania piersi. Skąd zatem wiedzieć, ile mleka modyfikowanego przygotować dla dziecka, i jak go nie przekarmić? I co z dopajaniem niemowlaka podczas karmienia mieszanego? Spis treści: Czy karmienie mieszane szkodzi, bo picie przez smoczek jest łatwiejsze? Czy karmienie mieszane można stosować już u noworodka? Karmienie mieszane – jakie mleko modyfikowane wybrać? Jak podawać mleko butelką przy karmieniu mieszanym? Karmienie mieszane: czy można podawać mleko inaczej niż butelką? Karmienie mieszane: co ile godzin podawać mleko? Karmienie mieszane a dopajanie Czy da się utrzymać laktację, dokarmiając dziecko mlekiem modyfikowanym? Czy z karmienia mieszanego można przejść na karmienie wyłącznie naturalne? Czy karmienie mieszane szkodzi, bo picie przez smoczek jest łatwiejsze? Karmienie mieszane może zaburzyć naukę ssania piersi, a więc utrudnić karmienie naturalne. Aby sprawić, że mleko wypłynie z piersi, dziecko musi popracować 30–60 sekund. Nic dziwnego, że niemowlę, które nie nauczyło się jeszcze skutecznego ssania piersi, a dostaje od razu mleko modyfikowane, może ją odrzucić. Na szczęście to nie reguła. Bywa, że dziecko dokarmiane w szpitalu butelką, w domu ssie już tylko pierś. Jeśli planujesz karmienie piersią , nie wprowadzaj butelki wcześniej niż po 6 tygodniach od porodu, by mechanizm prawidłowego ssania się utrwalił....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz