nauka szybkiego czytania
Adobe Stock
Edukacja

Nauka szybkiego czytania? Tak, byle nie za wcześnie!

Chcesz, aby twoje dziecko potrafiło szybko czytać? Słyszałaś o kursach nauki szybkiego czytania i zastanawiasz się, czy wysłać na jeden z nich swoją pociechę? Poczekaj! Podpowiemy ci, kiedy to zrobić i jak pomóc dziecku nabrać nawyków potrzebnych do szybkiego czytania.

Masz w domu przedszkolaka, który niebawem pójdzie do szkoły? Chcesz, by nauczył się szybko czytać? Spokojnie! Nie tak prędko! Żeby szybko czytać, najpierw trzeba... umieć czytać. I tego twoja pociecha nauczy się w szkole, o ile jeszcze nie zaczęła interesować się samodzielnym czytaniem. Jednak już teraz, przy pierwszych próbach rozpoznawania liter i napisanych wyrazów, warto zadbać o dobre nawyki. To od nich zależy, czy twoje dziecko w przyszłości nauczy się dobrze czytać!

Kiedy rozpocząć naukę szybkiego czytania?

Wtedy, gdy dziecko umie sprawnie czytać w sposób tradycyjny. Zwykle następuje to około 12 roku życia. Jeśli chodzi o górną granicę wiekową, to taka nie istnieje – barierą może być jedynie sprawność intelektualna.

Na czym polega szybkie czytanie?

Na sprawnym rozpoznawaniu znaków graficznych i odczytywaniu zawartych w tekście informacji. Osoba szybko czytająca rozpoznaje całe wyrazy, a nawet grupy wyrazów – nie czyta litera po literze i wyraz po wyrazie. Jej oczy poruszają się skokowo, obejmując za każdym razem ok. 20 znaków tekstu. To oznacza, że linijkę tekstu jest w stanie przeczytać na rzuty oka.

Co zrobić, by szybko czytać?

Służy temu zdobycie kilku umiejętności. Należą do nich:

  • Zwiększenie pola widzenia – tak, aby umieć zrozumieć cały tekst widoczny w tym polu. Przeciętny człowiek skupia się tylko na środku tego obszaru.
  • Nauka czytania całymi wyrazami. Dzieci początkowo czytają literka po literce, a następnie sylabizują. Do szybkiego czytania niezbędne jest początkowo czytanie całymi wyrazami, a następnie grupami wyrazów.

Nawyki do wyeliminowania

Nabywamy je samoistnie, a część wykształca się podczas nauki w szkole. To, co ma początkowo służyć nauce czytania, później staje się przeszkodą w szybkim czytaniu:

  • Regresja – to odruch powrotu wzrokiem do przeczytanego wcześniej wyrazu, który nie został zrozumiany, którego znaczenia nie znamy.
  • Cicha artykulacja. To nic innego jak czytanie sobie pod nosem lub w myślach, wyraz po wyrazie. Przyzwyczajenie to powstaje w szkole, gdy dzieciaki uczą się czytać na głos. Osoba sprawnie czytająca z cichą artykulacją może przeczytać do 150 wyrazów na minutę. Po pozbyciu się tego nawyku prędkość czytania wzrasta przynajmniej kilkakrotnie.
  • Ograniczone słownictwo. Nie da się szybko czytać, nie znając mnóstwa różnych słów, a właściwie ich graficznego obrazu, czyli wyrazów. Dlatego warto poszerzać zasób słownictwa dziecka. Jak to robić? Np. czytając mu różne teksty, tłumacząc znaczenie wyrazów i pokazując mu je w książkach czy pismach.
  • Brak koncentracji. Czytając, warto usiąść w spokojnym miejscu i całkowicie oddać się lekturze. Nie można w tym czasie błądzić myślami, czy rozpraszać się. Gdy twoje dziecko czyta, czy choćby tylko ogląda książkę, nie przeszkadzaj mu!
  • Niewłaściwe otoczenie. Żeby czytać szybko, trzeba przyjąć wygodną pozycję, odpowiednio ustawić książkę i skierować na nią światło. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków utrudnia czytanie i rozumienie tekstu.

Co jeszcze warto zrobić?

Po pierwsze nie stresować się tempem czytania! Nie każdy tekst da się czytać tak samo szybko. Po drugie, czytanie warto zacząć od obejrzenia całego tekstu. Jak jest skonstruowany, czy ma sródtytuły i jak one brzmią, czy są ramki? Dopiero po zapoznaniu się z konstrukcją tekstu warto zacząć go czytać. Zasada ta nie obowiązuje przy czytaniu książek, ale w czytaniu tekstów informacyjnych jest bardzo przydatna.

Zobacz także:

Ćwiczenia z dzieckiem na placu zabaw – porady fit mamy

niemowlę, okulary, książka
Panthermedia
Gry i zabawy
3 superpomysły na książki dla dziecka
Samodzielne wykonanie książki to nie tylko wspaniała zabawa, ale i całkiem poważne edukacyjne przedsięwzięcie. Zobacz, jak od początku oswajać dziecko z książką i zachęcić je do nauki czytania i pisania.

Wyprawa z dzieckiem do księgarni może być świetnym pomysłem, choć wizyta mamy i dziecka w sklepie pełnym ludzi może skończyć się płaczem przestraszonego dziecka. Dlatego tym razem zamiast wyprawy po książki, polecamy zabawę w robienie własnych książeczek.  Zobacz też, dlaczego czytanie jest jak lekarstwo   Pomysł na książkę nr 1 Listy do dziecka Potrzebne będą: gruby zeszyt, kolorowe pisaki lub kredki Jak to zrobić: j eśli jesteś jeszcze w ciąży, zacznij pisać listy do swojego dziecka. To niebanalny pomysł na pamiętnik z okresu oczekiwania na dziecko. Pisz o uczuciach, jakie ciąża budzi w tobie, o wydarzeniach z dziewięciu miesięcy, o emocjach, które towarzyszą myślom o porodzie... Nasza rada: swoją książkę ozdabiaj nie tylko rysunkami, ale i zdjęciami USG, suszonymi kwiatami, pocztówkami wykonanymi własnoręcznie. Taka książka to wspaniały prezent dla dziecka, gdy dorośnie – a dla ciebie wzruszająca pamiątka. Zobacz też: 7 książek, które pokocha każde dziecko Pomysł na książkę nr 2 Moja pierwsza książeczka Potrzebne będą: kilka kartek ze sztywnej tektury, kolorowe flamastry, wstążeczka Jak to zrobić:  przez wycięte dziurkaczem otwory przewlecz wstążeczkę i mocno zwiąż kartki tak, by na jednej ze stron znajdowała się prosta ilustracja, a na drugiej słowo opisujące obrazek (np. na jednej stronie głowa kota, a na drugiej – wielkimi literami słowo „Kot”). Zapełnij książeczkę ilustracjami prostych słów: „mama”, „tata”, „pies”... Nasza rada: tę książeczkę można oglądać nawet już z kilkumiesięcznym dzieckiem! Ważne jest to, aby rysunki i słowa były zaznaczone wyraźną kreską, najlepiej w mocnym kolorze. To nie tylko ciekawa zabawa, zajmująca niemowlaka na kilka dobrych chwil, ale i działanie edukacyjne. Można je powtarzać przez kolejne lata...

czytanie z dzieckiem
Panthermedia
Gry i zabawy
Dlaczego warto czytać dzieciom? Pytamy psychologa!
Czy warto dzieciom czytać książki? Oczywiście! Bo czytanie pobudza wyobraźnię, ćwiczy pamięć i umiejętność koncentrowania uwagi. To nie wszystkie zalety czytania. Mówi o nich dr Aleksandra Piotrowska, psycholog z Wyższej Szkoły Pedagogicznej ZNP w Warszawie.

Dlaczego warto czytać dzieciom książki? Wszyscy zachęcają do czytania dzieciom, ale jakie są z tego korzyści dla dziecka? Przeczytaj, co o zaletach czytania dziecku książek mówi psycholog. Czy warto dzieciom czytać książki? Nie tylko warto czytać dzieciom książki, ale wręcz trzeba! Jest kilka powodów. Może zacznę od tego oczywistego, że czytanie w cudowny sposób buduje więź emocjonalną między dzieckiem a mamą czy tatą. Rodzice często nie potrafią w konstruktywny sposób spędzić z maluchem czas. Wydaje im się, że jak nakupują mu zabawek to okazują w ten sposób miłość. Z książką jest inaczej. Rodzic najpierw czyta, dziecko zadaje pytanie, później wywiązuje się rozmowa. O, to ma sens. Po drugie,w czasie czytania można w naturalny sposób przekazać swój system wartości. Omawia się wtedy zachowanie fikcyjnego bohatera,więc dla dziecka to bezpieczniejsza sytuacja, niż gdyby wytykać mu, że zrobiło coś złego. Czytając książkę, dziecko uczy się nie tylko nowych słów, ale też ładnej polszczyzny. Niestety, nie wszyscy rodzice mówią ładną polszczyzną, więc książka jest jej źródłem. To nie wszystko. Czytanie jest świetnym treningiem procesu uwagi . Dziecko koncentruje się, by śledzić fabułę, czego nie musi robić, gdy np. ogląda telewizję. Okazuje się, że maluchy, którym czyta się regularnie, potrafią koncentrować swoją uwagę, gdy mają pięć lat, a zwykle dzieci tę umiejętność zdobywają rok później. Czytanie to też dobre ćwiczenie postrzegania, zwracania uwagi na szczegóły. Ćwiczy też pamięć. A co z wyobraźnią? Czytanie pobudza wyobraźnię . Skłania do tego, by tworzyć w umyśle ilustracje do treści werbalnej. A do 11. roku życia to wyobrażenia są używane w procesie myślenia, a nie abstrakcja. O niektórych bajkach mówi się, że są terapeutyczne. To kolejna funkcja czytania. Jeśli umiejętnie dobierzemy książkę,...

mama, maluch, czytanie, książka, lato
Wychowanie
Dlaczego to dorosły (a nie dziecko) powinien czytać na głos?
Kiedy dziecko powoli zaczyna czytać samodzielnie, kusi cię, by to już zawsze ono czytało na głos książeczki, a nie ty. Błąd! Jak dowodzą badania, lepiej byś to ty czytała dziecku na głos. Dlaczego? Sprawdź!

Dziecku, które nie umie jeszcze płynnie czytać na głos, powinnaś czytać ty. Dlaczego? 1. Głośne czytanie jest dla dziecka stresem Kilkulatek czytający na głos, próbuje łączyć literki i sylaby w słowa, a ponieważ mu to nie wychodzi, zaczyna się denerwować. Takie czytanie może zniechęcić go do dalszych prób. Może też zachwiać jego poczuciem własnej wartości . Zobacz też: O poczuciu własnej wartości, czyli jak wychować szczęśliwe dziecko 2. Dziecko czyta na głos bez zrozumienia Kilkulatek skupia się na płynnym łączeniu liter w wyrazy i wyrazów w zdania, nie jest więc w stanie skoncentrować się na treści czytanego tekstu. To wykształca nawyk czytania bez zrozumienia , który może doprowadzić do wtórnego analfabetyzmu. Nie dotyczy to oczywiście czytania pojedynczych wyrazów i sytuacji, w których dziecko samo chce się pochwalić znajomością literek. Zobacz też: Znam wszystkie literki 3. Dziecko czytające na głos ma problem z koncentracją Czytając głośno, dziecko uczy się czytania powolnego , bo wykształca w sobie „wewnętrznego lektora”, czyli osobę, która głośno czyta tekst w głowie. Ludzie bez takiego nawyku lepiej się koncentrują na treści i mogą czytać nawet 1000 słów na minutę, podczas gdy czytanie z lektorem ogranicza tempo do ok. 250 słów na minutę. Jeśli zatem dziecko prosi, by poczytać mu na dobranoc ulubioną książkę, nie odmawiaj. Pamiętaj, że to jeszcze jedna okazja do tego, by spędzić razem czas. Zobacz też: Najciekawsze książki dla przedszkolaka – typy redakcji Na podstawie książki Natalii i Krzysztofa Minge „Jak kreatywnie wspierać rozwój dziecka?”  

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz