maluch, skarbonka, oszczędzanie
Wychowanie

Skąd się biorą pieniądze? Tłumaczymy dziecku

Małe dzieci nie mają problemu z odpowiedzią na to pytanie: „Jak to skąd? Z bankomatu!”. Jak je przekonać, że to nie takie proste? Psycholog Beata Chrzanowska-Pietraszuk podpowiada, jak tłumaczyć dziecku, skąd się biorą pieniądze.
Beata Chrzanowska - pedagog specjalny, psycholog, terapeuta rodzinny
Beata Chrzanowska-Pietraszak
Konsultacja merytoryczna

Mamoooo, kup mi loda! I piłkę! I Barbie!” Kilkulatki pragną mnóstwa rzeczy i nie zdają sobie sprawy, że portfele rodziców mają dno. Uważają, że wystarczy znaleźć bankomat, nacisnąć guziczek i maszyna wypluje pieniądze. A to przecież jest trochę bardziej skomplikowane...

Pieniądze - jak to wytłumaczyć dziecku

Psycholog mówi – Dzieci nie bardzo rozumieją, co to są pieniądze. Ich wartość, czyli co za daną sumę można kupić, są w stanie pojąć dopiero 7-latki. Dla młodszych dzieci sprawa jest prosta: więcej monet czy banknotów = więcej pieniędzy. Nie pojmują, że jedna 5-złotówka jest więcej warta niż garść groszówek. No bo jak to możliwe, skoro monet jest więcej?

Przedszkolaki nie myślą w kategoriach: „Mama pracuje i dostaje za to pieniądze, które można wymienić na towary”. Psycholog uczula – To dla nich nie do ogarnięcia. – Łatwiej im pojąć, że za konkretną pracę, np. uszycie sukienki, można dostać coś konkretnego, np. lalkę. Ale już praca księgowej czy informatyka (gdzie trudno zobaczyć efekt w postaci np. upieczonego bochenka chleba) i pensja, która wpływa na konto, to abstrakcja.

Pomóż dziecku rozumieć, jak działają pieniądze

Co w takim razie możesz robić, by dziecko choć w części zrozumiało, o co chodzi z pieniędzmi?

  • Nie kupuj wszystkiego, co dziecko pokaże palcem. Dzięki temu z czasem (choć nieprędko) zrozumie, że nie można mieć każdej rzeczy i trzeba wybierać („Kupimy auto lub latawiec, nie to i to”). Odmawiając, nie mów jednak: „Nie mogę tego kupić, bo mamy mało pieniążków”. Dziecko może się przestraszyć. Wystarczy powiedzieć: „Nie kupimy latawca, bo pieniądze są nam potrzebne na co innego”.
  • Zabieraj dziecko czasami do sklepów. Aby miało okazję gromadzić doświadczenia. Tłumacz: „Banknoty mają różne kolory”, „Mama nie wkłada do koszyka każdej rzeczy, która jej się podoba, porównuje ceny”. 
  • Zlecaj drobne zakupy. 5-latek chce loda? Daj mu pieniądze, niech kupi go sam (czekaj w pobliżu) i odda ci resztę. W ten sposób uczy się samodzielności. Ale nie oczekuj, że dzięki temu szybko pozna wartość pieniądza. To dla niego taka sama zabawa, jak wymienianie przedmiotów: daję babci słoik dżemu, dostaję dwa banany, daję w sklepie pieniążki, dostaję lody – mówi psycholog.
  • Baw się z dzieckiem w sklep... Daj dziecku 5 kamyczków i ustal ceny: lalka – 2 kamyczki, miś – 3, samochód – 5. Może kupić lalę i misia lub auto, lecz nie wszystko (bo mu nie wystarczy „pieniędzy”).
  • …i w bank. Przez zabawę można też pokazać, o co chodzi z zarabianiem pieniędzy i wypłacaniem ich z banku. Umów się z dzieckiem, że za jakąś pracę, np. uczesanie lalki, dostaje dwie kostki domina, za zrobienie plastelinowej pizzy – jedną itd. „Pieniądze” lokuj w „banku” (np. na stole) i „wypłacaj” tylko tyle, ile „zarobi”.
  • Opowiadaj o swojej pracy. Jeśli możesz, zabierz tam dziecko, by mu pokazać, co robisz. Ale pamiętaj, że może tego dobrze nie zrozumieć, zwłaszcza jeśli efekt twojej pracy nie jest namacalny.
  • Podaruj dziecku skarbonkę. Nie licz jednak na to, że maluch będzie wiedział, ile ma w niej pieniędzy i co może za nie kupić. Od czasu do czasu możecie ją otwierać i liczyć zawartość. Wyjaśniaj: „Za to mógłbyś kupić to i to, ale na tamto musisz jeszcze zbierać”.

Czy my jesteśmy bogaci? Kłopotliwe pytania dziecka

Jak odpowiadać na takie pytania? Psycholog radzi ustalić, o co dokładnie chodzi dziecku – Uważam, że najlepiej zapytać malucha, co dokładnie chciałby wiedzieć. Czy stać nas na nowe buty? Na suknię ze złota? Możliwości jest wiele.

Rozmawiając o pieniądzach, lepiej nie skupiać się na tym, ile zarabiamy, czy jesteśmy bogaci, czy biedni, ale na tym, że za określoną kwotę można kupić określoną ilość rzeczy. Najlepiej robić to na konkretach. Jeśli mamy garnek pomidorowej, możemy nalać ją do 6 talerzy i nakarmić 6 osób. Gdy połowę zupy zje pies, część talerzy zostanie pusta i komuś będzie burczało w brzuchu.

Tak samo z pieniędzmi: jeśli połowę wydamy na zabawki, zabraknie na flamastry, bilet do kina, nowe buty na lato. I zawsze (świecąc własnym przykładem!) warto uczyć dziecko, że to, co w życiu najważniejsze (miłość, przyjaźń, dobra zabawa) jest bezcenne i nie da się tego kupić za pieniądze.

 
Czytaj też:

115 rzeczy do zrobienia w wakacje 2022: szalone i kreatywne pomysły

Prawo i finanse
Fundusze, fundusze: oszczędzamy dla dziecka
Przed tobą najszczęśliwsze chwile, kiedy będziesz mogła patrzeć, jak twoje dziecko rośnie. Ale warto też pomyśleć o tym, by razem z maluszkiem rosły... oszczędności na jego przyszłość. Przeczytaj o funduszach inwestycyjnych.

Im dłużej pieniądze pracują, tym zyski z funduszu większe. A zatem im wcześniej zaczniesz oszczędzać z myślą o przyszłości dziecka, tym większą zgromadzisz dla niego sumę. Na razie takie maleńkie i skryte w twoim brzuszku, a za 18 lat twoje dziecko będzie dorosłe! Pewnie trudno ci to sobie teraz wyobrazić. A jednak warto. Bo taki 18-letni młody człowiek nadal będzie potrzebował twojej pomocy. Może zechce wyjechać na studia za granicę? Albo kupić mieszkanie? Taką sumę pieniędzy trudno wyjąć z kieszeni. Skąd ją wziąć? Najlepiej zadbać o to już teraz.  Lokaty na procenty: czy to się opłaca? Jeśli masz oszczędności, możesz je zainwestować: kupić działkę, mieszkanie – ceny nieruchomości wciąż rosną, więc to się zapewne opłaci. O ile nie boisz się ryzyka, wyjściem jest gra na giełdzie. Ale co zrobić, jeśli nie masz i nie spodziewasz się w najbliższym czasie przypływu większej gotówki? Warto pomyśleć o oszczędzaniu. Możesz oczywiście co miesiąc odkładać pieniądze na koncie. Jednak oprocentowanie lokat jest niewysokie... – Na ROR, czyli rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym , oprocentowanie było tak niskie, że wpłacanie pieniędzy co miesiąc uznałem za  nieopłacalne. Próbowałem więc odkładać miesięcznie po 50 zł „do koperty” na każde z dzieci i wpłacać na trzymiesięczne lokaty. Ale gubiłem się w tym, co kwartał musiałem biegać do banku. Zresztą potem konto zlikwidowałem, gdy musieliśmy dopłacić do wymiany samochodu – opowiada tata  trzyletniej Dominiki i dwuletniego Krzysia. – I na koncie znów mamy zero! Oszczędzanie w funduszu inwestycyjnym Z myślą o osobach, które chciałyby regularnie odkładać pieniądze na przyszłość dziecka, powstały plany oszczędzania w funduszach inwestycyjnych . Nie ma tu co prawda zysku gwarantowanego, jak na zwykłych lokatach bankowych, ale zyskać można...

kieszonkowe
adobe stock
Wychowanie
Kieszonkowe dla dziecka: ile pieniędzy dawać w zależności od wieku?
Kieszonkowe, które rodzice przekazują dziecku, powinno być uzależniona od zasobności ich portfela oraz potrzeb dziecka. Wyznacznikiem ilości pieniędzy może być także wiek dziecka. Im starsze dziecko, tym więcej może dostawać kieszonkowego.

Kieszonkowe to drobne kwoty regularnie wypłacane dziecku przez rodziców, a czasem dziadków. Zdaniem zarówno finansistów, jak i psychologów, jest to świetny sposób na nauczenie mądrego gospodarowania pieniędzmi młodych obywateli i obywatelki. Na razie oczywiście małymi kwotami i na niewielką skalę, ale to i tak przygotowuje do rozsądnego rozporządzania domowym budżetem w przyszłości. Kwotę, jaką dziecko ma otrzymać, najlepiej uzależnić od stanu rodzinnych finansów oraz (rozsądnych) potrzeb dziecka. Kieszonkowe dla dziecka: Od kiedy pierwsze własne pieniądze? Ile dać dziecku pieniędzy? Czego uczy się dziecko, które dostaje kieszonkowe? Czy rodzić powinien sprawować kontrole nad wydatkami dziecka? Kieszonkowe: od kiedy dawać? Dziecko prosi o kieszonkowe? To pierwszy sygnał, że jest gotowe na to, aby je otrzymywać. Warto poprosić dziecko, by powiedziało, na co przydadzą mu się pieniądze. Jeśli wymieni choć dwa powody, oznacza to, że przemyślało sprawę. Nie jest to jednak jedyny wyznacznik, że dziecko może już dostawać własne pieniądze. Kieszonkowe trzeba umieć liczyć, więc dobrze, jeśli dziecko zna podstawy matematyki. Pięciolatek swoich finansów nie dopilnuje. Dziecko, umawiając się na otrzymywanie regularnej „pensji”, musi mieć świadomość, że nie będzie już dostawał pieniędzy na co dzień. Kieszonkowe stanie się dla niego jedynym źródłem gotówki na wszelkie drobne potrzeby – będzie to dla niego nauką oszczędzania. Z doświadczenia wynika, że ta część umowy jest dla dzieci najtrudniejsza do zaakceptowania. Ile kieszonkowego dać dziecku?  Wbrew pozorom wysokość wypłacanej gotówki nie ma aż tak dużego znaczenia. Sumę kieszonkowego powinno się po prostu dostosować do możliwości finansowych rodziny i otoczenia, np. do kwoty, jaką dysponują...

10914484-724x483.jpg
Prawo i finanse
Koperta z kokardką, czyli jak podarować pieniądze
Czasem to właśnie pieniądze mogą być najlepszym prezentem dla bliskich. Można je podarować tak, by było to i eleganckie, i niezbyt skomplikowane.

Mogą być prezentem nie tylko na Gwiazdkę, ale także z okazji ślubu, chrzcin czy urodzin. Ale dla wielu osób koperta wypchana banknotami nadal wygląda nieelegancko i może być odebrana jako próba zbycia obdarowanego. Jest kilka innych możliwości. Bon dla szwagierki Jeśli nie znasz gustu osoby, której chcesz zrobić prezent, najprościej jest dać jej bon podarunkowy o określonej wartości. Obdarowana osoba będzie mogła za niego kupić wymarzoną i zgodną z upodobaniami rzecz. Bony sprzedaje większość dużych sieci sklepów odzieżowych, kosmetycznych czy księgarń. Nastolatka ucieszy się z bonu na zakupy w sklepie z płytami, a szwagierka z radością zrealizuje swój w eleganckiej perfumerii. Wiele sieci (np. Empik czy Media Markt) zamiast bonów proponują karty podarunkowe , które można doładować określoną sumą. Polisa dla chrześniaka Jeśli chcesz dać prezent nie na doraźne potrzeby, ale z myślą o przyszłości, dobrym pomysłem jest polisa ubezpieczeniowa , tzw. inwestycyjna (lub np. posagowa) długoterminowa. Wtedy przy zawieraniu umowy jako osobę ubezpieczoną należy wskazać obdarowanego, by zgromadzone i zainwestowane środki zostały mu wypłacone po upływie określonego czasu. Jeśli kupujesz polisę dla dziecka , termin jej wypłaty powinien upływać po osiągnięciu przez nie pełnoletności. Będzie mogło wtedy zainwestować pieniądze np. w studia czy pierwsze mieszkanie. Przy podpisywaniu umowy konieczna jest obecność prawnego opiekuna – taki prezent nie będzie więc niespodzianką. Przy polisach pojawia się problem podatku od darowizny . Gdy jej kwota przekracza 4902 zł, należy go uiścić. Dotyczy to jednak tylko dalszych krewnych i osób niespokrewnionych, a nie najbliższych. Jeśli polisa będzie wypłacona w późniejszym terminie (tak jest w przypadku dziecka), nie ma tego obowiązku, bo jest to wypłata świadczenia i płaci się tylko...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Współpraca reklamowa
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Współpraca reklamowa
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Współpraca reklamowa
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Współpraca reklamowa
Polecamy
Porady
Zmiany w Kodeksie pracy ważne dla rodziców [urlop rodzicielski, elastyczne formy czasu pracy i inne]
Prawo i finanse
Zmiany w Kodeksie pracy  ważne dla rodziców w 2023 roku [urlop rodzicielski, elastyczne formy czasu pracy i inne]
Luiza Słuszniak
wniosek 500 plus 2022
Prawo i finanse
Wniosek 500 plus 2023 – od kiedy? Jak go złożyć przez internet?
Magdalena Drab
wiersz o zimie
Gry i zabawy
Wiersz o zimie: 7 zimowych wierszyków dla maluchów i przedszkolaków
Agnieszka Majchrzak
karnawał
Aktualności
Karnawał – kiedy się zaczyna i kończy w 2023 roku, najciekawsze zwyczaje
Ewa Janczak-Cwil
Sanki dla dzieci
Zakupy
Sanki dla dzieci: z oparciem, drewniane i plastikowe. Jakie sanki dla niemowlaka?
Milena Oszczepalińska
ferie kiedy
Aktualności
Ferie zimowe – terminy dla województw w 2023 roku
Luiza Słuszniak
urlop macierzyński
Prawo i finanse
Urlop macierzyński 2023 – zasady, zmiany w związku z dyrektywą unijną
Ewa Janczak-Cwil
szczęśliwe imiona dla dziewczynek
Imiona
Szczęśliwe imiona dla dziewczynek: imiona oznaczające i przynoszące szczęście. Lista
Magdalena Drab
matura 2023 zmiany
Edukacja
Matura 2023: zmiany. Matematyka, polski, angielski – egzamin będzie łatwiejszy
Magdalena Drab
miód na przeziębienie
Zdrowie
Miód na przeziębienie – jaki jest najlepszy?
Małgorzata Wódz
AMR, jak często kąpać noworodka
Noworodek
Jak często kąpać noworodka: co ile dni kąpać latem i zimą? Zalecenia
Magdalena Drab
maski karnawałowe dla dzieci
Gry i zabawy
Maski karnawałowe dla dzieci: jak zrobić (krok po kroku) + maski do druku
Karolina Stępniewska
sposoby na zaparcia w ciąży
Zdrowie w ciąży
Sposoby na zaparcia w ciąży: najlepsze są te domowe i naturalne
Sylwia Niemczyk
kalendarz szczepień 2022
Zdrowie
Kalendarz szczepień 2023: szczepienia obowiązkowe i zalecane [PROGRAM SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH] ​
Luiza Słuszniak
Królik dla niemowlaka
Dieta
Królik dla niemowlaka: jak go przygotować, od kiedy można go podać [PLUS PRZEPIS]
Adrianna Trusiuk
Ząbkowanie dziecka
Zdrowie
Ząbkowanie dziecka – kiedy się zaczyna, ile trwa i jakie są objawy?
Magdalena Drab
Dodatki do zasiłku rodzinnego
Prawo i finanse
Dodatki do zasiłku rodzinnego 2023: ile wynosi dodatek szkolny, rehabilitacyjny i na dziecko niepełnosprawne?
Joanna Biegaj
kosmetyki na cellulit i rozstępy po ciąży
Mama
Sprawdzony sposób na piękną skórę po ciąży. Znikną rozstępy, cellulit i flabby skin
Barbara Daszuta