Zdrowie

Sepsa – czym jest i czy należy się jej bać?

Wiele osób kojarzy sepsę jako powikłanie będące skutkiem leczenia szpitalnego. Co więcej, że najczęściej dotyczy osób starszych. Tymczasem prawda o sepsie jest inna. Co zatem trzeba o niej wiedzieć?

Sepsa, inaczej posocznica lub endotoksemia, nie jest jednostką chorobową – to zespół objawów towarzyszących silnemu zakażeniu ogólnemu organizmu. Najczęściej bakteryjnemu, rzadziej wirusowemu czy grzybiczemu. W wyniku tego zakażenia dochodzi do niewydolności wielu ważnych dla życia narządów takich, jak: nerki, wątroba, serce i płuca. Ciężka sepsa rozwija się bardzo gwałtownie i może doprowadzić do zgonu w ciągu kilku godzin.

Jak się objawia sepsa?

Sepsa rozwija się stopniowo – zanim dojdzie do zakażenia ogólnego organizmu, możemy mówić o stanie zapalnym. Z pojedynczymi (gorączka, obrzęk czy ból) organizm jest w stanie sobie poradzić, jednak gdy dochodzi do tzw. niewydolności wielonarządowej, ma z tym problem. Dlatego konsekwencją sepsy często jest zgon. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), każdego roku z powodu sepsy umiera co najmniej 6-8 milionów osób. W Polsce to nawet 50 000 rocznie. W jednakowym stopniu zagrożenie może dotyczyć dorosłych, jak i dzieci.

Dowiedz się więcej o meningokokach >>> Zaszczep Zdrowiem

Jak dochodzi do zakażenia?

Sepsa nie jest zakażeniem typowo szpitalnym, głównie dotyczącym osób dorosłych, w tym starszych. Nawet 80% przypadków zakażeń powodujących sepsę występuje w warunkach pozaszpitalnych! W takim przypadku najczęściej są to zakażenia pneumokokami, pałeczką hemofilną typu B oraz meningokokami. Te ostatnie są najgroźniejsze. Meningokoki wywołują inwazyjną chorobę meningokokową – w ponad 80% jej przypadków występuje sepsa i nawet w ciągu 24 godzin może dojść do śmierci pacjenta.
Sepsa meningokokowa przebiega gwałtownie, grozi śmiercią lub kalectwem. Jak tłumaczy prof. dr hab. Andrzej Kübler z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu:

„Rozpoznanie sepsy jest trudne, bo nie ma swoistych wskaźników laboratoryjnych i oparte jest głównie na obserwacji zmian czynności organizmu podczas zakażenia. U dziecka nagłe zmiany zachowania, pogorszenie kontaktu, złe samopoczucie, szybki oddech i bicie serca, gorączka lub poczucie zimna, spocona skóra i nagła wysypka to objawy alarmowe (tzw.: „red flag”) nakazujące poszukiwanie kwalifikowanej pomocy medycznej”.

Jak zapobiegać sepsie?

Nie da się całkowicie wyeliminować sepsy, dlatego kluczowa jest profilaktyka. Nie tylko przestrzeganie zasad higieny – które jest szalenie ważne – ale również szczepienia ochronne. Są one optymalnym sposobem ochrony przed zakażeniem. Nie ma szczepionki przeciwko sepsie, jednak można jej zapobiegać, szczepiąc się przeciw drobnoustrojom, które ją wywołują. Takim przykładem są meningokoki.
Jak tłumaczy dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie:

„Szczepienia przeciw meningokokom można rozpocząć już od ukończenia 2. miesiąca życia. Przy czym dzieci w Polsce powinny być w pierwszej kolejności szczepione przeciwko meningokokom typu B, które odpowiadają za prawie 70 proc. wszystkich zakażeń w społeczeństwie”.

Artykuł powstał w ramach współpracy przy kampanii „Wyprzedź meningokoki”

Zdrowie
„Test szklanki” – co to takiego?
Jednym z charakterystycznych objawów Inwazyjnej Choroby Meningokokowej jest wysypka wybroczynowa, która może, ale wcale nie musi wystąpić. Jeśli jednak się pojawi, typowe dla niej jest to, że nie blednie pod naciskiem. Jak się o tym przekonać? Wystarczy przeprowadzić prosty test.

Potrzebne będzie przezroczyste, bezpieczne naczynie, za pomocą którego będziemy mogli wykonać test. Jak przeprowadzić „test szklanki” Na ciele po kilku godzinach od zakażenia może pojawić się wysypka wybroczynowa, czyli drobne czerwone punkciki, które w późniejszych stadiach choroby zlewają się w duże plamy. Aby rozpoznać, czy doszło do zakażenia meningokokami, wystarczy przyłożyć szklankę do miejsca zmienionego chorobowo, a następnie docisnąć. Dzięki temu, że jest przezroczysta, przez jej ścianę będzie możliwe zaobserwowanie, co dzieje się z wysypką po uciśnięciu ciała. Jeśli blednie, oznaczać to będzie zapewne reakcję organizmu na różnego rodzaju zmiany chorobowe. Jeśli jednak zauważymy, że po dociśnięciu do ciała wysypka nie zmienia się w żaden sposób i nie blednie, bardzo prawdopodobne jest, że doszło do zakażenia meningokokami i niezbędna jest natychmiastowa hospitalizacja. Liczy się czas Pierwsze objawy Inwazyjnej Choroby Meningokokowej mogą przypominać przeziębienie lub grypę. Nie występują w określonej kolejności. Te charakterystyczne, jak choćby wysypka wybroczynowa, mogą nie wystąpić wcale. Stąd Inwazyjna Choroba Meningokokowa w początkowych godzinach jest trudna do rozpoznania i mimo że podjęte zostanie leczenie, może powodować poważne i trwałe następstwa w organizmie malucha, w ciągu 24 doprowadzając do zgonu. Nawet w przypadku prawidłowo postawionej diagnozy 13% przypadków IChM w Polsce kończy się zgonem, a wśród dzieci w 1. roku życia nawet 1 na 5 przypadków. Dowiedz się więcej o meningokokach >>> Zaszczep Zdrowiem Optymalna Ochrona Najbardziej skuteczną metodą zapobiegania zakażeniom meningokokowym są szczepienia ochronne. Można je rozpocząć już od 2. miesiąca życia, ale w związku z tym, że istnieje kilka schematów szczepienia przeciwko meningokokom...

wyprzedź meningokoki
Adobe Stock
Zdrowie
5 pytań o meningokoki, na które odpowiedź powinien znać każdy rodzic
Młodzi rodzice, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia dziecka, są bombardowani informacjami na tematy pielęgnacyjne, wychowawcze, żywieniowe. Jednym z ważniejszych zagadnień z którymi muszą się mierzyć są szczepienia ochronne. Pokazujemy, jak wyglądają statystyki oraz pomagamy uzupełnić wiedzę w tym temacie!

Ze statystyk wynika, że co czwarta młoda mama nie słyszała o istnieniu meningokoków. I choć prawie połowa ocenia zakażenie tymi bakteriami jako bardzo poważne, to jednocześnie nie znają objawów choroby – co druga młoda mama nie potrafi wymienić ani jednego z nich. Co trzeba wiedzieć o Inwazyjnej Chorobie Meningokokowej? Odpowiadamy na najważniejsze pytania. 1. Meningokoki – co to takiego? Meningokoki to potoczna nazwa bakterii (łac. Neisseria meningitidis – dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), które mogą osiedlać się na błonie śluzowej gardła i nosa. „Bakterie te przenoszą się z człowieka na człowieka drogą kropelkową (kaszel, kichanie), poprzez korzystanie ze wspólnych sztućców albo dzielenie się jedzeniem. W efekcie może dojść do rozwoju inwazyjnej choroby meningokokowej, która przebiega pod postacią sepsy i/lub sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych” – komentuje dr n. med. Alicja Karney z Fundacji Instytutu Matki i Dziecka (IMiD) w Warszawie. 2. Kto jest w grupie ryzyka? IChM może dotknąć każdego, bez względu na wiek. Najczęściej jednak chorują najmłodsi. Większość wszystkich chorych to dzieci poniżej 5. roku życia, przy czym najczęściej są to maluszki w pierwszym roku życia . Powodem jest niedojrzałość ich układu odporności. Z danych wynika, że w 2019 roku największa zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową dotyczyła dzieci do 11 miesiąca życia. Z wiekiem ryzyko zachorowania jest nieco niższe, co nie oznacza, że maleje znacząco – drugą najbardziej dotkniętą IChM grupą były dzieci od 12 do 24. miesiąca życia. Istnieje 12 typów meningokoków. Za ok. 95 proc. wszystkich zakażeń na świecie odpowiada pięć z nich: A, B, C, Y i W135. W Polsce ponad połowa zakażeń wywoływana jest przez meningokoki typu B . Wśród dzieci w 1. roku życia to one powodują 75 proc. przypadków choroby,...

wyprzedź meningokoki
Adobe Stock
Zdrowie
Zakażenie meningokokami przebiega „gwałtownie i podstępnie” [ROZMOWA Z EKSPERTEM]
„Najmłodsze dzieci nie mają jeszcze w pełni wykształconych mechanizmów odporności odpowiadających za ochronę przed tzw. bakteriami otoczkowymi, do których należą właśnie meningokoki”. O tym czym jest Inwazyjna Choroba Meningokokowa i jakie mogą być jej konsekwencje mówi lek. Piotr Hartmann ze SPZOZ im. Dzieci Warszawy w Dziekanowie Leśnym, prezes Fundacji Rozwoju Pediatrii.

(_gdeaq = window._gdeaq || []).push(['nc', 'false']); (_gdeaq = window._gdeaq || []).push(['hit', 'edipresse', 'ba2VTQ9jLXUg5Is0MwqH9XYYfeCZvvr9UXlHPuTIK6j.p7', 'yoctijdicg', 'fwqmmuzbwoudhncrnwarthxbeumz']); Panie Doktorze, chciałabym zacząć od wyjaśnienia czym są meningokoki? Meningokoki ( Neisseria meningitidis ) to bakterie chorobotwórcze. Mogą one wywoływać tzw. zakażenia inwazyjne, czyli sepsę i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Idąc dalej tym tropem – czy i co rodzice o nich wiedzą, a co wiedzieć powinni? Sama nazwa meningokoki niestety zazwyczaj niewiele mówi. Większa reakcja jest na słowo sepsa. Część rodziców nawet posługuje się sformułowaniem „bakterie sepsy”, co oczywiście nie do końca jest prawdą, ponieważ sepsę mogą wywołać również inne bakterie, a także inne drobnoustroje (wirusy i grzyby). Powszechne jest niestety przekonanie, że zakażenie zagraża tylko dzieciom przewlekle chorym, osłabionym, niedożywionym. Tymczasem już sam wiek poniżej 5 lat, a zwłaszcza wiek niemowlęcy jest czynnikiem ryzyka. Podpierając się doświadczeniem – proszę powiedzieć, czy rodzice mają świadomość jak groźna i niebezpieczna dla życia jest to choroba? Tak jak wspomniałem wcześniej, rodzice zazwyczaj kojarzą słowo „sepsa” z zagrożeniem życia dziecka. Jednocześnie jednak często wydaje się im, że w dzisiejszych czasach można wyleczyć każdą chorobę, co w przypadku inwazyjnego zakażenia meningokokami, nie zawsze jest prawdą. Niewiele osób zdaje sobie również sprawę z następstw przebytej choroby. Dzieci, które przeżyły infekcję, mogą mieć trwałe następstwa, począwszy od okaleczeń, poprzez zaburzenia wzroku i słuchu, aż po problemy umysłowe (trudności z zapamiętywaniem i kojarzeniem faktów) i emocjonalne. Najczęściej na Inwazyjną Chorobę Meningokokową chorują najmłodsi. Wg statystyk...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
Bon turystyczny przedłużenie
Aktualności
Bon turystyczny przedłużony: będzie obowiązywał również w sezonie zimowym 
Joanna Biegaj
Opieka na dziecko 2 dni
Prawo i finanse
2 dni opieki na dziecko: kiedy zgłaszać pracodawcy urlop opiekuńczy
Milena Oszczepalińska
życzenia na dzień chłopaka
Aktualności
Życzenia na Dzień Chłopaka: rymowanki, wierszyki, mądre cytaty
Joanna Biegaj
Ile trwa katar u dziecka
Zdrowie
Ile trwa katar u dziecka: katar wirusowy i bakteryjny. Ile trwa nieleczony katar?
Ewa Janczak-Cwil
Imiona aniołów: lista anielskich imion dla chłopców i dziewczynek
Aktualności
Imiona aniołów: lista anielskich imion dla dziewczynek i chłopców
Luiza Słuszniak
Pomysły na Dzień Chłopaka w szkole
Aktualności
Pomysły na Dzień Chłopaka w szkole: jak zorganizować obchody, jakie prezenty przygotować?
Joanna Biegaj
Ciasto na dzień chłopaka z kremem i owocami
Przepisy
Ciasto na Dzień Chłopaka: przepis. Spraw pyszną niespodziankę!
Adrianna Trusiuk
Dzień chłopaka i Dzień mężczyzny: czy to samo święto?
Święta i uroczystości
Dzień Chłopaka i Dzień Mężczyzny: czy to jest to samo święto?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Zabawy na Dzień Chłopaka: fajne i śmieszne aktywności dla dzieci
Gry i zabawy
Zabawy na Dzień Chłopaka: fajne i śmieszne gry i zabawy dla dzieci
Sylwia Arlak
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły
Edukacja
Jak napisać upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły [WZÓR]
Joanna Biegaj
gęsty katar u dziecka
Zdrowie
Gęsty katar u dziecka – jak szybko się go pozbyć?
Ewa Janczak-Cwil
pielęgnacja niemowlaka
Aktualności
Najważniejsze zasady pielęgnacji niemowlaka (rady położnej)
Joanna Biegaj
upoważnienie do odbioru dziecka z przedszkola
Edukacja
Upoważnienie do odbioru dziecka z przedszkola: jak je napisać, kto może zostać upoważniony? 
Joanna Biegaj
skierowanie do lekarza
Zdrowie
Do jakiego specjalisty potrzebne jest skierowanie?
Magdalena Drab
Kaszka kukurydziana
Dieta
Kaszka kukurydziana dla niemowlaka – jak zrobić i od kiedy warto ją podać? [PRZEPIS]
Adrianna Trusiuk
Najlepsze książki dla 5-latka
Wychowanie
Książki dla 5-latków. Jakie wybrać, by zachwycić dziecko?
Luiza Słuszniak
wierszyk dla nauczyciela przedszkola
Przedszkolak
Wierszyk dla nauczyciela przedszkola: propozycje, które sprawdzą się też jako życzenia
Joanna Biegaj