Jest wieczór, zbliża się pora snu, ale zostało jeszcze jedno zadanie: umycie zębów. Nagle dziecko skarży się, że szczotkowanie sprawia mu ból, i niechętnie sięga po szczoteczkę. Innym razem odsuwa zimny napój albo rezygnuje z ulubionych lodów. Podczas codziennego mycia zębów można też zauważyć na szkliwie białą, żółtą lub brązową plamę. Czy to przejściowy problem, czy sygnał, któremu warto się przyjrzeć?
Rodzicielska intuicja może podpowiadać, że warto zwrócić na to większą uwagę. Czasem wystarczy zmiana szczoteczki lub przypomnienie dziecku o dokładnym myciu zębów. Nie każdy objaw wynika jednak z codziennych nawyków. Jednym z możliwych wyjaśnień jest MIH, czyli tak zwane kredowe zęby. Warto wiedzieć, na czym polega to zaburzenie, bez paniki i obwiniania siebie czy dziecka.
Kredowe zęby – co właściwie dzieje się ze szkliwem?
Skrót MIH oznacza hipomineralizację zębów trzonowych i siekaczy. Jest to zaburzenie rozwoju szkliwa. Dotyczy co najmniej jednego z pierwszych stałych zębów trzonowych, a w niektórych przypadkach również siekaczy.
Hipomineralizacja oznacza, że szkliwo tych zębów ma mniejszą zawartość minerałów, niż powinno. Dlatego nie jest ono tak twarde i odporne jak szkliwo zdrowe. Szkliwo może być porowate i „kruszące się” jak kreda. Stąd potoczna nazwa „kredowe zęby”.
Szacuje się, że MIH dotyka około 15 na 100 dzieci w Europie.¹ Mimo to wielu rodziców nie zna tego zaburzenia ani jego objawów.
Plamy na zębach? Nie zawsze chodzi o higienę
Białe, żółte lub czasem brązowe plamy na szkliwie mogą zwrócić uwagę rodzica podczas codziennej higieny jamy ustnej dziecka. Pierwsza myśl bywa prosta: może zęby nie są wystarczająco dokładnie szczotkowane? Plamy na zębach nie zawsze świadczą jednak o obecności płytki nazębnej lub braku higieny jamy ustnej.
W przypadku MIH są to przebarwienia spowodowane zmianami struktury szkliwa, których nie da się usunąć szczoteczką do zębów.
Warto zachować spokój i nie zamieniać codziennego szczotkowania w szczegółowe oględziny. Jeśli na zębach dziecka pojawią się nietypowe przebarwienia, najlepiej pokazać je stomatologowi. To lepszy punkt wyjścia niż niepotrzebne stresowanie siebie i dziecka przypuszczeniem, że ktoś zrobił coś niewłaściwie.
Kiedy szczotkowanie przestaje być zwykłą codzienną czynnością
W przypadku MIH nawet codzienne szczotkowanie może powodować ból, ponieważ zmienione zęby, zwłaszcza trzonowce, bywają szczególnie wrażliwe na dotyk.
Dzieci nie zawsze potrafią dokładnie wyjaśnić, co im przeszkadza. Gdy szczotkowanie sprawia ból, mogą myć zęby rzadziej lub krócej.
Jeśli szczotkowanie wielokrotnie powoduje ból lub dyskomfort, warto zwrócić na to uwagę, zamiast zakładać, że dziecko po prostu nie chce myć zębów. Sam ten objaw nie wystarcza do rozpoznania MIH, dlatego nawracające dolegliwości należy omówić ze stomatologiem.
Zwróć uwagę na nadwrażliwość na zimno
Niektóre dzieci chętnie jedzą lody bez względu na pogodę, inne wolą unikać bardzo zimnych przysmaków. Dlatego niechęć do lodów lub schłodzonych napojów łatwo uznać za kwestię indywidualnych upodobań. Czasami jednak warto przyjrzeć się jej bliżej.
Zimne pokarmy i napoje mogą wywoływać u dzieci z kredowymi zębami nieprzyjemne dolegliwości. Z tego powodu dziecko może unikać lodów lub schłodzonych napojów.
Nie każda taka reakcja oznacza problem ze szkliwem. Warto jednak sprawdzić, czy pojawiają się również inne sygnały, takie jak ból podczas szczotkowania lub widoczne przebarwienia zębów. Jeśli tak, należy opowiedzieć o swoich obserwacjach stomatologowi. Podczas wizyty lekarz oceni, czy potrzebne są dalsze badania.
Kredowe zęby u dziecka? Zapytaj stomatologa!
Nie każda plama na szkliwie oznacza MIH. Nie każdy ból podczas szczotkowania wiąże się z kredowymi zębami, a unikanie lodów może mieć wiele różnych przyczyn.
Jeśli jednak coś zwraca uwagę rodzica, nie trzeba samodzielnie szukać odpowiedzi ani czekać, aż wątpliwości same miną.
Podczas kolejnej wizyty stomatologicznej dziecka warto opowiedzieć o zaobserwowanych w domu objawach. Należy wspomnieć o przebarwieniach, powtarzającym się dyskomforcie podczas szczotkowania czy reakcjach na zimne potrawy i napoje. Można też zapytać wprost, czy takie objawy mogą mieć związek z MIH.
Wiedza pomaga zmniejszyć niepewność, a rozmowa ze stomatologiem może być pierwszym krokiem do lepszego zrozumienia potrzeb dziecka.
Więcej informacji o MIH można znaleźć na stronie kampanii Razem Przeciwko Kredowym Zębom.
Na stronie kampanii znajdują się także przystępne wyjaśnienia dotyczące objawów oraz odpowiedzi na pytania najczęściej zadawane przez rodziców.
Zapytaj stomatologa! Troska o uśmiech dziecka zaczyna się nie od szukania winnych, lecz od świadomości, wiedzy i otwartej rozmowy.
W ramach kampanii "Razem Przeciwko Kredowym Zębom" dostępna jest wyszukiwarka stomatologów, która pomaga rodzicom znaleźć gabinety mające doświadczenie w postępowaniu z MIH. Być może odpowiedni gabinet znajduje się również w najbliższej okolicy. Zajrzyj na stronę.
Bibliografia
1. Ammar N i wsp. Clin Oral Investig. 2025; 29: 327.
Materiał promocyjny kampanii Razem Przeciwko Kredowym Zębom
