dziecko, strach, smutek

Czego boją się dzieci? Nie tylko ciemności!

W każdej rodzinie najlepiej strzeżoną osobistością jest dziecko. Co więc roi się w jego główce, że w różnych sytuacjach zaczyna odczuwać strach?
Małgorzata Wódz
dziecko, strach, smutek
Niemowlak wykrzywia usta w podkówkę na widok pani w czarnych okularach, dwulatek ucieka, gdy zobaczy psa, a debiutujący przedszkolak martwi się, czy mama zabierze go do domu. To normalne, że dzieci czegoś się boją. Strach towarzyszy wszystkim maluchom i służy lepszej adaptacji do świata. Na różnych etapach rozwoju dotyczy innych spraw, rzecz, postaci. Sprzyja mu bujna wyobraźnia połączona z dziecięcym brakiem wiedzy. Choć jest naturalny i pożyteczny, bo chroni przed niebezpiecznymi sytuacjami, nie lekceważ go. Nie zawsze dziecko jest w stanie samo sobie z nim poradzić.

Lęk przed ciemnością

Zosia nie chce spać po ciemku. Nawet przy zapalonej lampce pokazuje gałęzie za oknem i mówi, że tam ktoś stoi. Marta z Płocka
Lęk przed ciemnością wynika z poczucia osamotnienia. Gdy dziecko zostaje w łóżeczku samo, jego wyobraźnia zaczyna pracować na wysokich obrotach, podsuwając różne straszne wizje – potwór za oknem, duch pod biurkiem, lew pod łóżeczkiem. Można zostawiać zapalone światło w pokoju albo spróbować oswoić dziecko z ciemnością, kładąc się z nim i pokazując, że w ciemnym pokoju nic wam nie grozi. Po pewnym czasie dziecko powinno się do tego przekonać.
Redakcja poleca: USG 30 tydzień ciąży: po co wykonuje się to badanie? [WIDEO]
Podczas tzw. USG w 30 tygodniu ciąży bada się dokładnie to samo, co podczas USG połówkowego. Ginekolog sprawdza, czy płód nadal rozwija się prawidłowo i jakie jest jego ułożenie do porodu.

Lęk przed owadami

Gdy do pokoju wpadła mucha, mój trzyletni Krzyś uciekł do łazienki i siedział tam, dopóki jej nie wygoniłam. Synek nie chce zasnąć przy otwartym oknie, choć tłumaczę, że muchy nocą nie fruwają. Tak się boi. Iza z Iłży
U młodszych dzieci mogą pojawić się lęki, które dotyczą zwierząt, nie tylko tych powszechnie budzących strach, jak pająki czy węże, ale także zwykłej muchy. Twoje dziecko blednie na jej widok? Pomyśl, czy przypadkiem sama się do tego nie przyczyniałaś. Może w obawie o zdrowie dziecka nerwowo przeganiałaś muchę, która zamierzała usiąść na kanapce z pomidorem? Maluch mógł zrozumieć, że mucha to nie tylko zagrożenie epidemiologiczne, ale ogólnoludzkie. Sposobów reagowania i działania dzieci uczą się od dorosłych. Wiele maluchów, które nie zdają sobie sprawy z konsekwencji swoich zachowań, chętnie pobawiłoby się nawet tłustym pająkiem. I zapewne robiłyby to długo, ale zaprzestają tego, gdy widzą, jak rodzice wzdragają się na jego widok lub nawet uciekają.

Strach przed maskami

Na urodzinach córeczki znajomych pojawił się klaun. Kilkoro dzieci przywitało go płaczem, inne chowały się za nogi rodziców. Olga z Konina
Wbrew powszechnym oczekiwaniom klaun nie wzbudza w dzieciach radości, ale obawę, a nawet strach. Przekonali się o tym brytyjscy naukowcy z Uniwersytetu w Sheffield, którzy ankietowali dzieci w wieku od 4 do 16 lat. Nawet wśród dorosłych jest sporo osób, które nie darzą tej postaci sympatią. Wszystkiemu winna zapewne przerysowana twarz klauna. Podobną reakcję dzieci mogą budzić różnego rodzaju maski, także na spektaklach teatralnych, a nawet te, które przy dziecku zakładają sobie na twarz rodzice. Najmłodsze niemowlęta, widząc mamę, która zakrywa sobie twarz maseczką, odmawiają ssania piersi.

Lęk przed rozstaniami

Zuzia przez całe wakacje chodziła na zajęcia do klubiku. Gdy inne dzieci wypychały mamy za drzwi, kurczowo trzymała mnie za rękę i nie wierzyła, że po nią wrócę. Kasia z Krosna
Dzieci w wieku przedszkolnym wyobrażają sobie przerażające scenariusze: boją się rozłąki z rodzicem, samotności, tego, że mamie może się coś stać. To tzw. lęki wytwórcze, które podsuwa intensywnie rozwijająca się fantazja. Lęk przed rozłąką może świadczyć o silnym przywiązaniu dziecka do rodziców, ale też zdradza, że maluch jeszcze nie miał okazji przekonać się, że mama znika, a potem wraca, tak jak obiecała. A może zaufanie dziecka zostało kiedyś wystawione na próbę? Gdy lęk jest silny, warto potrenować zostawianie dziecka np. pod opieką babci i dotrzymywać składanych obietnic. 

Czy to strach, czy lęk?

Zwykle używamy tych słów wymiennie, ale ich znaczenie odnosi się do innych przeżyć.
- Strach przeżywasz, gdy coś ci naprawdę grozi. Na przykład w obliczu pożaru, samochodu, który raptownie przejeżdża obok, czy nagłego hałasu. Strach pomaga się uratować, mobilizuje do działania, ucieczki.
- Lęk to emocjonalny niepokój wobec zagrożenia, które może być irracjonalne. Pojawia się wtedy, gdy nie masz wpływu na bieg wydarzeń. Dziecko nie odróżnia rzeczywistego zagrożenia od irracjonalnego, więc jednakowo boi się o bliskich, jak bazyliszka, który ukrył się w szafie w przedpokoju.

Pogromcy strachów

Zrobić uuuu... mamie, by się wystraszyła, albo uciec z piskiem tacie, który nakrył głowę ręcznikiem – to ulubione zabawy dzieci i... sposób na oswajanie lęków. Od ciebie też dużo zależy.
1] Nie zakłamuj dziecięcego strachu. Potwierdź, że coś może wydawać się straszne, ale warto próbować przestać się tego bać.
2] Pokazuj dziecku, że zawsze jest wyjście z sytuacji, że można wpływać na to, co się dzieje. Czytaj bajki, których bohaterowie pokonują strach. Opowiedz o swoich strachach z dzieciństwa i jak sobie z nimi poradziłaś.
3] Oswajaj strach poprzez zabawę, np. kładźcie misia do łóżeczka przy zgaszonym świetle. To okazja dla malucha, by popracować nad swoimi emocjami.
4] Chroń przed nadmiarem sytuacji wywołujących lęk, by dziecko stopniowo mogło się z nimi oswajać.
5] Starannie dobieraj gry komputerowe czy programy w TV, tłumacz dziecku, że telewizja to fikcja.
6] Idź z dzieckiem do psychologa, jeśli lęk nie ustępuje, nasila się, malec skarży się na ból głowy, brzucha, ma biegunki, wymioty, wysypki. Nieleczone stany lękowe mogą prowadzić np. do rozwoju depresji.


Konsultacja: dr Aleksandra Jasielska, psycholog, pracuje w Zakładzie Psychologii Ogólnej i Psychodiagnostyki w Instytucie Psychologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Oceń artykuł

Ocena 6 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy