co to jest sylaba
Adobe Stock
Wychowanie

Sylaba: co to jest sylaba? Definicja i przykłady

Sylaba to element struktury języka, który większość z nas poznaje w szkole podstawowej. Umiejętność dzielenia wyrazów na sylaby pomoże dziecku w nauce czytania, a także ułatwi wymawianie nowych, trudnych dla malucha wyrazów.

O sylabach na pewno uczyłyście się w podstawówce. Dla tych z was, które nie znają dokładnej definicji sylaby albo nie potrafią podać przykładów sylaby, przygotowałyśmy małą ściągawkę. Przypomnij sobie, co to jest sylaba, jak odróżnić ją od głoski, jak dzielić wyrazy na sylaby i głoski, by pomóc swojemu dziecku w nauce!

Jak skutecznie uczyć dziecko? [Wideo]

Co to jest sylaba?

Najprościej mówiąc, sylaba (inaczej zgłoska) to część struktury wyrazu. To grupa głosek zawierająca samogłoskę. W piśmie sylaby rozdziela się znakiem myślnika (-) lub środkowej kropki (·). Definicja sylaby nie jest jednak jednoznaczna i wielu językoznawców do dziś spiera się, jak powinna ona wyglądać.

Sylaby w języku polskim

W języku polskim występują dwa rodzaje sylab:

  • sylaba otwarta zakończona samogłoską, czyli pozbawiona wygłosu: np. każda sylaba w wyrazie ma-te-ma-ty-ka;
  • sylaba zamknięta zakończona spółgłoską, czyli taka, która ma wygłos: np. każda sylaba w wyrazie trój-kąt.


W języku polskim zdecydowanie więcej jest sylab otwartych. 

Sylaby dzielimy też na sylaby lekkie (słabe) i mocne. Te pierwsze nie mogą być dyftongiem (w języku polskim to „au” lub „eu”, w których głoska „u” nie jest sylabiczna i wymawiana jak „ł”) ani samogłoską długą. Muszą za to posiadać prosty ośrodek (najczęściej samogłoskę), który nie ma wygłosu lub ma tylko jedną spółgłoskę w wygłosie. Sylaby ciężkie (mocne) to wszystkie pozostałe sylaby. 

Sylaby: przykłady

Najłatwiej wytłumaczyć dziecku czym jest sylaba na konkretnych przykładach. Spróbujcie wspólnie podzielić poniższe słowa na sylaby. Możecie przy tym klaskać!

Przykłady sylab:

  • nauka: na-u-ka
  • zwierzę: zwie-rzę
  • kochać: ko-chać
  • kochany: ko-cha-ny
  • auto: au-to
  • telefon: te-le-fon
  • noga: no-ga
  • długopis: dłu-go-pis
  • kot: kot 
  • dziecko: dzie-cko

Sylaby a głoski:

Musisz też wytłumaczyć dziecku, jak odróżnić sylabę od głoski. Głoska to pojedyncze dźwięki, które dziecko jest w stanie usłyszeć. Głoski dzielimy na:

  • samogłoski: a, ą, e, ę, i, u, ó, o, y,
  • spółgłoski: b, c, cz, d, dz, dź, dż, f, g, h, j, k, l, ł, m, n, ń, p, r, rz, s, sz, ś, t, w, z, ź, ż.


Kiedy mówimy wolno, nie wypowiadamy pojedynczych głosek, a ich połączenia (sylaby). 

Dzielenie wyrazów na sylaby i głoski

Koniecznie musisz poznać też zasady, które mówią o tym, jak poprawnie dzielić słowo na sylaby i głoski w języku polskim.
Dzielimy wyraz na tyle sylab, ile ma samogłosek. Kiedy tworzymy sylabę, dzielimy wyraz tak, żeby każda sylaba zawierała jedną samogłoskę. 

Nie wszystkie wyrazy i grupy liter można podzielić. Nie dzielimy wyrazów jednosylabowych, czyli monosylab (np. noc, kot), dryftongów, czyli dwugłosek, oraz połączeń spółgłoski, litery „i” oznaczającej jej zmiękczenie oraz samogłoski. 

Sylaby i głoski: przykłady

Sylaby i głoski najlepiej poznać na przykładach:

  • pies – pies (1 sylaba), p-i-e-s (4 głoski)
  • pomidor – po-mi-dor (3 sylaby), p-o-m-i-d-o-r (7 głosek)
  • szalik – sza-lik (2 sylaby), sz-a-l-i-k (5 głosek)


Zobacz też:

Nauka literek
AdobeStock
Gry i zabawy
Nauka literek: kiedy i jak uczyć dziecko alfabetu?
Nauka literek wcale nie musi być przykrym obowiązkiem dla dziecka. Jeśli wzbudzisz jego zainteresowanie literkami, pokażesz mu, że może nauka może być frajdą – dziecko szybko opanuje alfabet! Przedstawiamy kilka sposobów na naukę literek przez zabawę.

Nauka literek to kolejny ważny etap w życiu dziecka. Najlepiej rozpocząć ją z trzy- lub czterolatkiem, ponieważ w tym wieku mózg dziecka jest w stanie bardzo szybko zapamiętać cały alfabet. Aby nauka literek była skuteczna, powinna odbywać się w atmosferze zabawy i przyjaźni. Nie może być przykrym obowiązkiem, bo wówczas zamiast ochoty na poznawanie liter, dziecko zacznie czuć coraz większe zniechęcenie. W dużej mierze to właśnie rodziców zależy, w jakim tempie maluch będzie uczył się alfabetu. Spis treści:  Nauka literek - kiedy zacząć?  Nauka literek - o czym należy pamiętać? Nauka literek przez zabawę Nauka literek - kiedy zacząć? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ każde dziecko rozwija się w swoim własnym tempie i nie zawsze jest gotowe na zdobywanie nowych umiejętności dokładnie w tym samym czasie, co jego rówieśnicy. Niemniej jednak warto je obserwować i próbować rozbudzać w nim chęć poznawania alfabetu już w przedszkolu. I wcale nie chodzi tu o to, by przedszkolak umiał płynnie czytać, lecz by przed pójściem do szkoły był już oswojony z literkami. Okazuje się, że jeśli zaczniesz uczyć liter 3- lub 4-letnie dziecko, przyswajanie ich zajmie mu mniej czasu, niż gdybyś rozpoczęła naukę literek dopiero w wieku 6 lat. Zdaniem Glenna Domana, twórcy nauki czytania metodą globalną , mózg dziecka najszybciej rozwija się właśnie do 6 roku życia, dlatego czas na naukę literek powinien przypadać na wiek 3-5 lat. Oczywiście zdarza się, że dzieci wykazują ogromne zainteresowanie literami już w wieku 2 lat , ale nie jest to normą. Z reguły tak małe dzieci raczej skupione są wciąż na rozwoju ruchowym niż poznawczym. Zobacz też: Szlaczki do druku: ćwiczenia rączki dziecka Nauka literek - o czym należy pamiętać? Istnieje kilka zasad, dzięki którym nauka literek może pójść sprawniej i...

Szlaczki dla dzieci
AdobeStock
Gry i zabawy
Szlaczki do druku – nauka pisania liter, cyferek, rysowanie po śladzie [26 WZORÓW]
Szlaczki do druku – możesz je pobrać i wydrukować z naszej strony za darmo. Jest to najlepszy trening dla dziecka przed nauką pisania liter i cyferek. Znajdziesz tutaj szlaczki po śladzie odpowiednie dla przedszkolaka i pierwszoklasisty. Niektóre z obrazków będą także nadawały się dla młodszych dzieci. Na końcu znajduje się kilka rad, jak zachęcić dziecko do rysowania szlaczków.

Szlaczki po śladzie to wygodna pomoc naukowa dla młodszych dzieci. Można je wykorzystać w domu i w przedszkolu. Warto, aby dziecko rozpoczęło rysowanie szlaczków już od czwartego roku życia. Tego typu ćwiczenia są ważnym elementem procesu nauki pisania. Usprawniają dłoń dziecka, poprawiają koordynację oko-ręka, uczą także prawidłowego posługiwania się pisakami i odpowiedniego nacisku ołówka czy długopisu na kartkę. Powtarzając rysowanie prostych kształtów, dziecko ćwiczy cierpliwość, dokładność i koncentrację. Są to cechy i umiejętności, które później zaprocentują podczas nauki szkolnej. Aby wydrukować wybrane szlaczki, kliknij w obrazek i puść go na drukarkę z nowego okna, które się otworzy. Do wyboru aż 26 wzorów szlaczków! Spis treści: Szlaczki do druku: kreski i zygzaczki Szlaczki do druku podobne do "U" Szlaczki dla dzieci do wydrukowania: zygzaczki i gwiazdki Szlaczki do druku: figury geometryczne Szlaczki dla dzieci do wydrukowania: k oła, owale, samochody Nauka liter do druku: "E" Szlaczki do druku: domki, łódki, lody Szlaczki do druku: proste, krzywe, chorągiewki Nauka liter do druku: owoce, drzewka i „a’’ Nauka liter do druku: lecący motylek Szlaczki do druku: laseczki i owoce Szlaczki do druku – ukośne kreski Szlaczki do druku: łuki i grzybki Szlaczki do druku: łuki i zygzaki Szlaczki do druku – laseczki Nauka liter do druku: litera "L" Szlaczki do druku - parasole Szlaczki do druku: słoneczka, chmurki Szlaczki do druku i misie Nauka liter do druku: "O" i "C" Szlaczki do druku: fale i spirale Szlaczki do druku: krzyżyki i gwiazdki Szlaczki do druku: pętelki Nauka pisania literek do druku: "O" i "G" Szlaczki do druku plus kolorowanka kot Szlaczki do...

Litera D do druku
Adobe Stock
Gry i zabawy
Litera D do druku – nauka pisania liter po śladzie
Litera „D” do druku pomoże dziecku opanować umiejętność pisania, również po śladzie. Owocowa kolorowanka oraz szlaczki będą dla niego także wspaniałą zabawą. Wystarczy wydrukować obrazek z literką i gotowe!

Nauka pisania liter nie musi być nudna!  Skorzystaj z naszego „owocowego” szablonu do druku. Zachęć dziecko do rysowania po śladzie. Gdy uda mu się połączyć wszystkie kropki, w nagrodę czeka na nie kolorowanka z owocem na literkę „D”. Drukujcie, bawcie się i uczcie! Nauka pisania liter: litera „D” Zanim dziecko nauczy się pisać, musi posiąść wiele umiejętności, takich jak precyzja ruchów czy koordynacja wzrokowo-ruchowa. Pomagają w tym odpowiednie ćwiczenia, między innymi kolorowanie oraz rysowanie linii i szlaczków. Etapem poprzedzającym samodzielne pisanie u dziecka jest pisanie po śladzie – liter, cyfr, wyrazów. Usprawnia ono także koncentrację uwagi u dziecka. Doskonale sprawdzi się do tego nasz obrazek z literką „D”.  Litera „D” do pisania po śladzie Nasza litera „D” do pisania po śladzie będzie dla dziecka świetną pomocą podczas nauki pisania literek. Kliknij w szablon do nauki pisania i wydrukuj go. A może twoje dziecko potrafi już napisać cały wyraz „dynia”? Jeśli nie, to koniecznie pobierz pozostałe litery do nauki pisania do druku z naszego owocowego alfabetu.  Litera  „D” do druku: ściągawka Możecie także skorzystać z naszej ściągawki, która pomoże dziecku w nauce pisania litery D po śladzie. Strzałki dokładnie wskazują etapy pisania tej literki, określając ruchy długopisu lub ołówka.  Zobacz także:  Jak przygotować dziecko do nauki pisania? Szlaczki do druku – nauka pisania liter, cyferek, rysowanie po śladzie [26 WZORÓW] ​ Ćwiczenia grafomotoryczne dla dzieci: szlaczki, labirynty, litery i inne ćwiczenia na grafomotorykę

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj