Anemia u dzieci zdarza się dosyć często. Niedokrwistość jest chorobą, w której występują zaburzenia związane z czerwonymi krwinkami. Problem wynika z niedostatecznej ilości erytrocytów lub ich złej jakości. Objawy anemii to między innymi zmęczenie i bladość. Leczenie należy zacząć od ustalenia przyczyn anemii. Anemię u dzieci pozwolą rozpoznać badania krwi.
WIDEO…
Objawy anemii u dzieci
Anemia u dzieci może objawiać się poprzez:
- osłabienie,
- bladość,
- brak apetytu,
- suchość skóry.
Anemia u dzieci - jak zdiagnozować niedokrwistość?
Aby stwierdzić anemię u dziecka, lekarz powinien zlecić badanie krwi. W celu ustalenia przyczyn niedokrwistości należy przeprowadzić podstawową diagnostykę morfologii. Badania hematologiczne obejmują ocenę stężenia hemoglobiny (Hb), hematokrytu (Ht) oraz liczby erytrocytów (krwinek czerwonych RBC).
Dziecko ma anemię, jeśli stężenie hemoglobiny jest:
- poniżej 11 g/dl u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 6 lat,
- poniżej 12 g/dl u dzieci 6-14-letnich,
- poniżej 13 g/dl u mężczyzn,
- poniżej 12 g/dl u kobiet,
- poniżej 11 g/dl u ciężarnych.
Niedokrwistość w zależności od stężenia hemoglobiny można określać jako łagodną, umiarkowaną lub ciężką.
Rodzaje niedokrwistości u dzieci
Przyczyny anemii u dzieci mogą być różne i dlatego rozróżnimy różne rodzaje tej choroby:
- anemia megaloblastyczna spowodowana niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego
- anemia z niedoboru żelaza
- anemia aplastyczna
- sferocytoza
- talasemia
- niedobór enzymów szlaku glikolizy
- anemia sierpowata
- niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna
- niedokrwistość hemolityczna wywołana konfliktem serologicznym
Jak wygląda leczenie anemii u dzieci?
Anemia u dzieci najczęściej wiąże się z niedoborem żelaza. Wynika to na ogół z jego niewystarczającej ilości w diecie. Lekarze wskazują, że dzieci jedzą za dużo produktów wysokoprzetworzonych, które na skutek procesów technologicznych utraciły naturalne (najlepiej przyswajalne) witaminy i składniki mineralne. Bywa i tak, że malec dostaje dużo produktów bogatych w żelazo, ale mało kwasu foliowego i witamin z grupy B – ich niedobór osłabia wchłanianie żelaza. Po potwierdzeniu diagnozy pediatra przepisze preparat z żelazem. Podaje się je zwykle przez co najmniej 2–3 miesiące (w dziennej dawce 4–6 mg na kilogram masy ciała dziecka) – tyle czasu na ogół potrzeba, żeby morfologia się poprawiła. Nie wolno odstawiać żelaza przed zaleconym czasem. Gdy u dziecka pojawią się bóle brzuszka lub zaparcia, należy skontaktować się z lekarzem, który zmieni preparat lub dawkę leku. Anemię u dziecka możesz poznać też po kolorze kupki. Normalnym objawem w trakcie leczenia żelazem są czarne kupki.
Trzeba również zmienić nawyki żywieniowe dziecka: mniej słodyczy, które zabierają miejsce w brzuszku, więcej produktów bogatych w żelazo. Bardzo ważna jest również witamina C, ponieważ zwiększa wchłanianie żelaza. W menu przedszkolaka nie może zabraknąć produktów w nią obfitujących. Tabletki nie wystarczą – najlepiej przyswajalne są witaminy w postaci naturalnej.
Menu dla dziecka z anemią
Na talerzyku dziecka z anemią powinny gościć jak najczęściej:
- czerwone mięso oraz drób,
- ryby,
- żółtko jaja,
- natka pietruszki,
- rośliny strączkowe,
- morele, rodzynki, orzechy, nasiona dyni,
- buraki,
- papryka,
- pieczywo razowe,
- warzywa zielone.
W diecie dzieci z anemią należy ograniczyć mleko krowie, białą mąkę, kasze, produkty bogate w wapń, który hamuje wchłanianie żelaza. Warto również pamiętać, że żelazo z produktów roślinnych wchłania się gorzej niż ze zwierzęcych. Wynika to z odmiennej budowy chemicznej: w zwierzęcych jest żelazo hemowe, zaś w roślinnych – niehemowe.
Inne przyczyny anemii u dzieci
Gdy żelazo i zmiana diety nie pomagają pokonać anemii u dzieci, lekarz zleci dalsze badania. Czasami za niedokrwistość odpowiedzialne są poważniejsze schorzenia: przewlekłe zakażenia, choroby zapalne stawów, nerek, wątroby, jelit, tarczycy, nieprawidłowa budowa krwinek czerwonych. Winny może być też zespół złego wchłaniania, czyli np. celiakia (zaburzenia trawienia związane z nietolerancją glutenu), lub zakażenia pasożytami. Mimo prawidłowej diety organizm wówczas nie przyswaja odpowiedniej ilości żelaza. Trzeba wtedy leczyć pierwotną przyczynę anemii – chorobę.
Anemia u dzieci z alergią
Ryzyko anemii u dzieci zmagających się z alergią jest większe, gdyż jadłospis dzieci alergicznych jest zwykle bardziej ograniczony ze względu na dietę eliminacyjną. Do tego dochodzą nierzadko problemy z wchłanianiem składników odżywczych. Tym bardziej więc powinnaś zwracać uwagę na niepokojące objawy, a gdy wystąpią, nie zwlekać z wizytą u pediatry.
Konsultacja: dr n. med. Alicja Karney, pediatra, Instytut Matki i Dziecka w Warszawie
Zobacz także:
- 7-dniowy jadłospis dla dwulatka
- Jak rozpoznać i leczyć anemię w ciąży?
- 12. miesiąc: przepisy i jadłospis do druku
