czapeczka dla niemowlaka w upały
fotolia
Rozwój

Czy dziecko rozwija się za wolno?

Wydaje Ci się, że Twoje dziecko nowych rzeczy uczy się wolniej niż inne dzieci. Czy powinnaś więc się martwić, jeśli należy do dzieci, którym „niezbyt się spieszy”?

W ostatniej chwili załapuje się na właściwe dla wieku tabelki, wydaje Ci się, że nowych rzeczy uczy się wolniej niż inne dzieci. Niepokoisz się, ponieważ nie chcesz przegapić spraw, które mogą mieć ogromne znaczenie.
Na tempo, w jakim przebiega rozwój niemowlęcia, mają wpływ cechy wrodzone, przebieg ciąży i porodu, prawidłowe odżywianie, troskliwa opieka rodziców. Z tego powodu, jak pewnie już nieraz słyszałaś, każde niemowlę rozwija się we własnym tempie. Twoja pociecha też – i dlatego jest taka wyjątkowa. Czy powinnaś więc się martwić, jeśli należy do dzieci, którym „niezbyt się spieszy”?

Aby do przodu

Najważniejsze, byś widziała, że Twoje dziecko stopniowo nabywa nowych umiejętności, nie „stoi w miejscu”. Nawet jeśli pewnych rzeczy uczy się w ostatniej chwili, nie ma powodu do obaw. Ważne, żeby je opanowało, a nie: żeby było pierwsze.
Niemowlęta, podobnie jak dorośli, różnią się osobowością i temperamentem. A od tego często zależy, jak szybko rozwijają się ruchowo. Spokojny malec może wolniej się uczyć niż ruchliwy nerwusek. Duże dzieci też są zwykle wolniejsze: trochę później siadają, mniej rwą się do raczkowania. Nie ma przy tym dowodów, że malec szybszy w pierwszym roku życia, będzie inteligentniejszy. Wolniejsze dzieci nierzadko potem zmieniają się w zdolnych bystrzaków. Na to nie ma reguły.
Twój niepokój powinien wzbudzić kilkutygodniowy całkowity brak postępu w rozwoju lub wyraźne cofnięcie pewnych umiejętności. Pamiętaj jednak, że dzieci czasem „zapominają” o jakiejś umiejętności, jeśli zaczęły ćwiczyć inną. Malec, który ładnie gaworzy, potrafi na kilkanaście dni zamilknąć i całą energię włożyć w naukę obracania się na brzuszek!
Jeśli zahamowaniu postępu towarzyszą inne zmiany w zachowaniu: brak apetytu, nerwowość, płaczliwość – poradź się pediatry. Po badaniu i rozmowie z Tobą oceni on, czy wszystko jest w porządku, czy trzeba wybrać się z malcem do specjalisty.
Jeżeli jednak problemem jest tylko to, że Twoje dziecko zdaje się być nieco wolniejsze od znajomych malców – nie martw się.

Widzi, słyszy, płacze

Od pierwszych tygodni życia dziecka powinnaś obserwować, jak działa jego słuch i wzrok. Wczesne wychwycenie nieprawidłowości w tych sferach pozwala szybko pomóc dziecku i umożliwia prawidłowy rozwój.
Od pierwszych tygodni życia dziecka powinnaś dostrzegać, że docierają doń bodźce wzrokowe i słuchowe. Na bardzo głośny i nagły dźwięk malec powinien reagować odruchem Moro, czyli raptownym rozłożeniem rączek i nóżek na boczki. Mocne światło zmusi go zaś do zmrużenia oczu. Miesięczne niemowlę będzie umiało skupiać wzrok, dwumiesięczne znieruchomieje, słysząc głośną muzykę.
Tak samo ważny w tym pierwszym okresie życia jest płacz. Zdrowy, wyjątkowo krzykliwy noworodek powinien przynajmniej od czasu do czasu robić sobie przerwy. A bardzo spokojne dziecko czasem choć zakwili: z głodu czy z samotności. Brak takich zachowań to powód do niepokoju i dodatkowej wizyty u pediatry.

Fory dla wcześniaka

Dzieci urodzone przed czasem w pierwszym roku życia mogą rozwijać się nieco wolniej. Sprawdzając rozwój swojego wcześniaczka, powinnaś odnosić nabywane przezeń umiejętności do wieku, w jakim maluch by był, gdyby urodził się o czasie. Zobaczysz, że to pozwoli Ci spać spokojniej. Nim się obejrzysz, Twoje dziecko dogoni rówieśników. Jednak w przypadku wcześniaków istnieje większe ryzyko wystąpienia rozmaitych zaburzeń w rozwoju. Jeśli więc Twoja pociecha do nich należy – powinna być pod kontrolą poradni specjalistycznej.

Zobacz też: Jak rozwijają się wcześniaki?

Wspieraj, wspomagaj

Wiele się mówi o tym, jak ważne jest wspomaganie rozwoju przez zabawy i poświęcanie dziecku czasu. Nie chodzi jednak o nieustanne stymulowanie niemowlęcia. Nie o przyśpieszanie rozwoju, ale o jego wspieranie, towarzyszenie dziecku w tym procesie. Zresztą, jak wskazują badania, nie ma dowodów na to, że intensywna stymulacja pomaga wychować superinteligentne dzieci. W pierwszym okresie życia najważniejsza jest spokojna atmosfera panująca wokół maluszka, zapewnienie mu poczucia bezpieczeństwa, okazywanie czułości, cierpliwości (nawet jeśli jest małym spóźnialskim), przytulanie oraz zaspokojenie podstawowych potrzeb fizjologicznych: dotyczących prawidłowego żywienia i spokojnego snu.
Bo mały człowiek to nie komputer, a jego rozwój to skomplikowany proces. Jeśli będziesz próbowała wpasować go w sztywne podziały tabelek i schematów, zamiast radości z cudownego dziecka pojawi się tylko stres. A malec i tak nauczy się chodzić (siadać, gaworzyć, raczkować...) dopiero wtedy, gdy sam uzna to za stosowne.

Konsultacja: dr n. med. Kamil Hozyasz, pediatra

Jak przygotować dziecko do pójścia do przedszkola? [WIDEO]

mama i dziecko, potrzeba bliskości
fotolia
Rozwój
6 rzeczy, które warto wiedzieć o rozwoju niemowlęcia
Pewnie jak każda mama zastanawiasz się, kiedy twój maluch zacznie się uśmiechać, chwytać zabawki itd. Pamiętaj, że:

  1. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale... Jeśli  maluch rozwija się dużo wolniej niż jego rówieśnicy albo zachowuje się w sposób, który cię niepokoi, na wszelki wypadek wybierz się nim do pediatry albo neurologa. Wiele problemów da się rozwiązać pod warunkiem, że nie zwleka się z tym zbyt długo. Sprawdź,  jak układać niemowlę do snu 2. Najpierw głowa, potem reszta Przejmowanie kontroli nad ciałem odbywa się w dwóch kierunkach: od głowy ku stopom (najpierw zaczyna "słuchać" głowa, potem tułów i ręce, a na końcu nogi) i od środka ciała ku "końcówkom". A więc zanim dziecko okiełzna np. paluszki, musi zapanować nad ramionami. Sprawdź,  jak bezpiecznie podnosić niemowlę 3. Jedna umiejętność wynika z drugiej Zanim malec zacznie chwytać, musi nauczyć się wyciągać rączkę, a jeszcze wcześniej zorientować się, że ją ma.  Podobnie jest z siadaniem, raczkowaniem itd. 4. Zdrowe niemowlę uczy się poruszać samo Nie trzeba pokazywać dziecku  jak się chwyta zabawki czy pełza. Ono po prostu musi do tego dojrzeć. Musi także mieć po co, gdzie i dla kogo to robić. Potrzebuje swobody ruchu, przestrzeni i bodźców, które prowokują do działania. A przede wszystkim choć jednego wiernego kibica. 5. Rozwój fizyczny i psychiczny są ze sobą ściśle związane Ciekawość pobudza malca do działania, a coraz większe umiejętności sprawiają, że przybywa rzeczy, które budzą ciekawość i prowokują do jeszcze większego wysiłku. 6. Wcześniaki w początkowym okresie życia rozwijają się zgodnie z tzw. wiekiem skorygowanym, a nie metryką Jeśli dziecko przyszło na świat w 30. tygodniu ciąży to w wieku 2. miesięcy ma prawo zachowywać się tak, jakby w ogóle się jeszcze nie urodziło (np. leżeć pozycji zgięciowej).   

mamy, dzieci
fotolia
Rozwój
Czy twoje dziecko dobrze się rozwija?
Martwisz się, że twoje dziecko nie rozwija się książkowo? Późno zaczęło ząbkować, nie raczkuje tylko suwa się na pupie? Czy to na pewno powód do niepokoju?

Większość rodziców oczekuje, że ich maluch zacznie siadać, kiedy tylko skończy pół roku, chodzić tuż po pierwszych urodzinach, a mówić przed drugim rokiem życia.    Tymczasem rozwój jest sprawą niezwykle indywidualną , przebiega w różny sposób. Każde dziecko uczy się w swoim własnym tempie i wcale nie musi rozwijać się książkowo – odstępstwa od przeciętnych osiągnięć bywają naprawdę duże. Nie musisz więc przejmować się małymi „dziwactwami” twojej pociechy. Co o różnicach w rozwoju dzieci myślą specjaliści? Obroty na brzuszek Pięciomiesięczne dziecko nie potrafi przekręcać się z plecków na brzuszek. Zastanawiasz się, czy pediatra powinien skierować je do neurologa ? Dlaczego tak się dzieje: Obracanie się z plecków na brzuszek to bardzo ważny etap w rozwoju ruchowym dziecka – maluch po raz pierwszy może aktywnie zmieniać położenie, przygotowując mięśnie do kolejnych etapów: siadania, raczkowania i chodzenia. Pięciomiesięczne dziecko nie musi jednak tego potrafić. Powinno umieć przekręcać się z brzuszka na plecy i z plecków na boki . Przekręcanie się w odwrotną stronę jest dla niego bardzo trudne i większość niemowląt uczy się tego ruchu około siódmego miesiąca. Tylko niektórym udaje się to wcześniej. Co robić: Układaj zabawki z dala od bawiącego się na macie malca. Zachęcasz go w ten sposób do ruchu na boki. Bawcie się również z maluszkiem w przewracanie na boczek – turlanie to dobry trening dla jego mięśni. Samodzielne siadanie  Półroczne dziecko koleżanki już siedzi, a twoja ośmiomiesięczna córka nie. Koleżanka straszy, że musisz iść do lekarza? Dlaczego tak się dzieje: Według poradników dla rodziców malec powinien móc się pochwalić tą umiejętnością w siódmym miesiącu, ale na naukę ma czas do dziesiątego. Usiądzie wtedy, gdy będą na to gotowe jego...

dr Peter Willats psycholog
M. Mikołajczyk
Rozwój
Jak wspomagać rozwój niemowlaka - radzi szkocki psycholog dr Peter Willats
Tylko przez dwa dni był w Polsce dr Peter Willatts, psycholog rozwojowy ze szkockiego Uniwersytetu w Dundee, który wie prawie wszystko o niemowlętach. Udało nam się zapytać go m.in. o to, jak wspierać malutkie dzieci w rozwoju i dlaczego tak ważny jest dla nich nie tylko bliski kontakt z rodzicem, ale również... dieta.

Bada Pan tzw. kamienie milowe w rozwoju niemowląt.  Co to w zasadzie jest?  – To narzędzie do sprawdzania przebiegu rozwoju niemowlęcia, czyli osiągnięcia, które powinno zdobyć, przypadające na określone okresy jego życia. Dzięki kamieniom milowym możemy sprawdzać, czy rozwój przebiega prawidłowo – jest tak, gdy kamienie milowe zostały osiągnięte. Jeśli na określonych etapach życia niemowlę wykazuje konkretne umiejętności, to jest to sygnał dla rodziców, że rozwój dziecka jest prawidłowy. Także dla jego pediatry jest to wskazówka dotycząca tempa rozwoju . Czy uważa Pan, że niemowlę to mały geniusz? – O, nie. W kamieniach milowych nie chodzi o to, by udowodnić, że dziecko jest geniuszem, tylko o badanie jego kompetencji po to, żeby rozwijało się prawidłowo . Wszystkie niemowlęta jakoś się rozwijają: jedne powyżej średniej, inne poniżej, a jeszcze inne przeciętnie. Chodzi o to, by wszystkim dzieciom zapewnić rozwój ich maksymalnego potencjału. Jak się sprawdza, co umieją niemowlęta? – To trudne w przypadku tak malutkich dzieci, ponieważ nie umieją mówić. Wszystko polega na obserwowaniu ich i próbach odgadnięcia, co mogą myśleć i dlaczego się tak zachowują. Musimy być bardzo uważni, interpretując te zachowania. Łatwo jest pomyśleć, że rozumieją więcej niż w rzeczywistości. Tak jak np. z psem (przepraszam za porównanie): patrzymy na niego i wydaje nam się, że rozumie, co do niego mówimy. Gdy jesteśmy uważni, możemy zauważyć, że dzieci są mądre , kompetentne, dużo umieją – dziś wiemy o nich znacznie więcej niż jeszcze kilka lat temu. Dam przykład: trzymiesięczne dziecko , które na naszym filmie bawiło się karuzelką [mogło wprawiać ją w ruch, kopiąc nóżką, do której wstążeczką była przywiązana zabawka – przyp. red.], po siedmiu dniach zapomniało, że może w ten sposób wprawiać w ruch...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj