noworodek
M&M
Noworodek

Odruchy noworodkowe

W chwili narodzin maleńkie dziecko ma pewne umiejętności, np. mruga, ssie, chwyta paluszkami, umie nawet stawiać kroczki. Świadczą one o tym, że mózg malucha pracuje prawidłowo.

Umiejętności te to tzw. odruchy noworodkowe – reakcje na różne bodźce zewnętrzne. Natura wyposażyła w nie dziecko, by mogło przeżyć poza łonem mamy, zaadaptować się w nowym otoczeniu i zdrowo się rozwijać. Część odruchów, z którymi maluch się rodzi, jest obecna tylko w pierwszych miesiącach życia, potem zanika. W ich miejsce, w miarę dojrzewania układu nerwowego, pojawiają się podobne, lecz już wyuczone zachowania. Inne odruchy, np. umiejętność oddychania, mrużenia oczu w reakcji na silne światło, pozostają z nami na całe życie. Po porodzie lekarz skontroluje, czy twoje dziecko reaguje na bodźce tak, jak powinno. Upewni się w ten sposób, czy układ nerwowy maluszka dobrze funkcjonuje.

Odruch Moro

Jak dziecko reaguje? Na głośny hałas lub nagłą zmianę pozycji (gdy je np. raptownie uniesiesz) rozpościera rączki i nóżki, napręża się, wygina plecki, a następnie zaciśnięte piąstki przyciąga do klatki piersiowej.
Skąd się wziął odruch Moro? Pomagał odzyskać równowagę, a także, w razie zagrożenia, pozwalał mocno chwycić się mamy – prawdopodobnie odruch ten jest pozostałością po czasach prehistorycznych. Wtedy umiejętność szybkiego wtulenia się w mamę, która w chwili zagrożenia musiała salwować się ucieczką, mogła zadecydować o przeżyciu noworodka.
Kiedy zaniknie odruch Moro? Słabnie stopniowo, zanika około czwartego miesiąca życia dziecka.

Odruch kroczenia

Jak dziecko reaguje? Podtrzymywane pod paszkami, podnosi, prostuje nóżki i porusza nimi na przemian – jak przy stawianiu kroczków.
Skąd się wziął odruch kroczenia? W ten sposób, zdaniem niektórych naukowców, objawia się pierwotny instynkt chodzenia – jednak źródło tego odruchu nie jest do końca zbadane.
Kiedy zaniknie odruch kroczenia? W drugim miesiącu. Powróci, jako nowo nabyta umiejętność, około dziesiątego miesiąca życia, kiedy niemowlę nauczy się samodzielnie stawiać pierwsze kroczki, przytrzymując się np. mebli.

Odruch szukania i ssania

Jak dziecko reaguje? Gdy maleństwo poczuje muśnięcie w policzek, odwraca główkę w kierunku tego bodźca, otwiera usta i jest gotowe do ssania. Kiedy w buzi poczuje pierś lub np. palec, zaczyna ssać. Potrafi skoordynować ssanie z połykaniem pokarmu.
Skąd się wziął odruch szukania i ssania? To jeden z najważniejszych odruchów, umożliwiający naturalne zaspokojenie głodu – a więc przeżycie. Noworodek ma nieostry wzrok, ale jego zmysł dotyku jest bardzo dobrze rozwinięty. Dzięki niemu czuje dotykanie w policzek i traktuje to jako zapowiedź karmienia: odwraca więc główkę tam, gdzie znajduje się przypuszczalne źródło pożywienia.
Kiedy zaniknie odruch szukania i ssania? Odruch szukania – około czwartego miesiąca. Umiejętność ssania utrzyma się aż do zakończenia karmienia piersią lub butelką (dorośli nie umieją tak ułożyć warg i języka jak ssące niemowlę).

Odruch Babińskiego

Jak dziecko reaguje? Rozprostowuje paluszki stóp i rozsuwa je wachlarzowato, gdy poczuje łaskotanie w podeszwę lub przesuwanie palcem po spodzie jego stopy od pięty do paluszków.
Skąd się wziął odruch Babińskiego? Źródło i przyczyna występowania odruchu Babińskiego (nazwa pochodzi od nazwiska lekarza, który go zbadał i opisał) są nieznane. Być może ma on związek z tym, że połączenia nerwowe między mózgiem a stopami u maluchów nie są w pełni wykształcone.
Kiedy zaniknie odruch Babińskiego? Zanim mały człowiek skończy drugi rok życia. Wtedy, podobnie jak starsze dzieci i dorośli, na łaskotanie w stópki maluszek zacznie reagować podkurczeniem paluszków i oczywiście radosnym śmiechem!

Zobacz także: Wiemy, co widzi, słyszy i czuje noworodek!

Jak wybrać fotelik dla noworodka do auta? - film

niemowlę, karmienie piersią
Karmienie
Trudne początki karmienia piersią
Maluszek nie chce ssać, nie potrafi albo nie budzi się na karmienie. Nie poddawaj się! Problemy pierwszych dni można pokonać.

Laktacyjni doradcy zalecają, by noworodka przystawić do piersi zaraz po porodzie, i to jak najszybciej. Teoretycznie wszystko powinno być w porządku, bo małe dziecko, które przychodzi na świat, ma dwa odruchy umożliwiające mu jedzenie: poszukiwania piersi i ssania. Gdy połaskoczesz go w policzek, na zasadzie odruchu otworzy buzię. A kiedy znajdzie się w niej pierś, zacznie ją ssać. To znaczy... tak być powinno. Czasem jednak dziecko musi nauczyć się ssać, a mama karmić. Początki bywają trudne. Zobacz, jak dać sobie radę w trudnych sytuacjach. Karmienie piersią wcześniaka O tym, jak odżywiać wcześniaka , zadecyduje lekarz. Często możliwe jest karmienie mlekiem mamy – jeśli nie bezpośrednio, to odciągniętym pokarmem. To ważne, bo jego skład jest niepowtarzalny. Zawiera więcej białka, żelaza, cynku, miedzi, magnezu i przeciwciał odpornościowych , niż gdybyś urodziła dziecko o czasie. Twój pokarm jest skarbem dla wcześniaka! Gdy noworodek nie umie ssać Przyczyną może być zbyt krótkie wędzidełko (to część języka, która łączy dolną powierzchnię zębów z dnem jamy ustnej), za silne lub zbyt słabe napięcie mięśni buzi. Sama tego jednak nie rozpoznasz. Dlatego poproś o radę położną lub doradcę laktacyjnego, jeśli masz jakiekolwiek problemy z karmieniem . Pomóc może masaż buzi i języka. Jak masować – pokaże ci doradca laktacyjny lub neurologopeda (adresy i pomoc znajdziesz na stronach: www.laktacja.pl oraz www.mlekomamy.pl). Czy dziecko, które piło z butelki będzie potrafiło ssać pierś? Przez kapturek nakładany na pierś czy przez smoczek na butelce ssie się inaczej niż prosto z piersi. Dziecku nie tak łatwo jest się potem przestawić. Nic dziwnego, że z piersi ssie płytko , nie wypija całego mleka. Musisz cierpliwie przystawiać niemowlaka do piersi, pilnując, by zawsze szeroko otwierał buzię. A najważniejsze: nie pozwalaj mu już...

lekarz, dzieci, niemowlę, zdrowie
Panthermedia
Zdrowie
Kiedy do neurologa? Porażenie mózgowe i inne problemy
Wcześniaki albo dzieci, które dostały mniej niż 7 punktów w skali Apgar, zwykle są kierowane do neurologa jeszcze w szpitalu. Porada specjalisty będzie potrzebna także w innych przypadkach.

Nie wszystkie zaskakujące zachowania dziecka można złożyć na karb jego „urody” albo fizjologicznej niedojrzałości układu nerwowego . Niektóre zachowania są oznaką problemów. Co zatem jest normą, a co już nie?  Asymetryczne ułożenie dziecka To, że noworodek wygina się w lekkie C, nie powinno niepokoić. U dzieci poniżej 3. miesiąca życia takie objawy jak lekka asymetria w ułożeniu ciała albo układanie główki w jedną stronę, występują bardzo często. Aby się nie utrwaliły, przekładaj po prostu główkę dziecka raz na lewo, raz na prawo, zarówno gdy leży na brzuszku, jak i na pleckach. Jeśli jednak takie noworodkowe nawyki utrzymają się dłużej i np. 4-miesięczny maluch nadal będzie wyginał się w jedną stroną albo gdy półroczne dziecko wciąż będzie sięgało po zabawki tylko jedną rączką, może to świadczyć o tym, że w mózgu dziecka brakuje dostępu do instrukcji prawidłowych ruchów ciała. Na szczęście można je wypracować poprzez odpowiednią rehabilitację i pielęgnację. Niezanikanie odruchów Dziecko rodzi się z mimowolnymi odruchami , jednak niektóre z nich powinny zanikać już w 2. miesiącu życia, ustępując miejsca ruchom, którymi dziecko świadomie kieruje. Kalendarz zanikania odruchów jest taki sam u wszystkich dzieci: najpierw powinien zniknąć odruch chodu automatycznego, potem (około 4. miesiąca) odruch Moro i szukania sutka mamy, wreszcie pod koniec 1. roku życia – odruch chwytny palców stopy, kiedy chodzące dziecko stawia już stopę na podłożu. Jeśli odruchy utrzymują się dłużej niż zwykle lub gdy ich brak (odruch chwytny stopy dziecko powinno mieć od urodzenia), może to świadczyć o problemach z układem nerwowym . Sprawdź, jak rozwijają się wcześniaki Nieukojony płacz Masz wrażenie, że dziecko nie robi nic innego, tylko płacze? Powiedz o tym pediatrze. Choć nawet długotrwały płacz,...

Odruch Babińskiego u noworodka
AdobeStock
Noworodek
Odruch Babińskiego u noworodka: co to jest i o czym świadczy? Kiedy zanika?
Odruch Babińskiego jest charakterystyczny dla noworodka i choć nie świadczy o żadnych nieprawidłowościach, to jego przyczyny nie są do końca jasne. Warto wiedzieć, jak wygląda odruch Babińskiego i kiedy zanika, by w razie wątpliwości zapytać o poradę lekarza neurologa.

Odruch Babińskiego można zaobserwować podczas badania stópek noworodka. Tuż po porodzie lekarz ocenia w ten sposób prawidłowość działania układu nerwowego dziecka. Wyjaśniamy, o czym świadczy odruch Babińskiego u noworodka, kiedy zanika i czy może występować u dorosłych. Co to jest odruch Babińskiego? Odruch Babińskiego to reakcja na dotykanie podeszew stóp. Jeśli połaskocze się noworodka w spód stopy lub przesunie palcem po jej zewnętrznej krawędzi od pięty do paluszków, dziecko wyprostuje i rozsunie paluszki wachlarzowato (dorosły przeciwnie – zwinie palce – mowa wtedy o odruchu podeszwowym). To jeden z bezwarunkowych odruchów noworodka, który świadczy o prawidłowym rozwoju układu nerwowego . Przyczyny występowania odruchu Babińskiego nie są znane. Być może ma on związek z tym, że połączenia nerwowe między mózgiem a stopami u malutkich dzieci nie są jeszcze w pełni wykształcone. Odruch Babińskiego odkrył i opisał francuski neurolog polskiego pochodzenia, Józef Babiński, na początku XX wieku. Kiedy zanika odruch Babińskiego? Odruch Babińskiego może utrzymywać się nawet do końca 2. roku życia dziecka – i nie oznacza to wcale żadnej nieprawidłowości. U niektórych niemowląt jednak odruch Babińskiego zanika już w 7. miesiącu. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości związane z reakcjami dziecka, zapytaj o radę lekarza, bo właściwa interpretacja odruchu Babińskiego nie jest prosta.  O czym świadczy długo utrzymujący się odruch Babińskiego? W miarę dojrzewania układu nerwowego odruch Babińskiego zostaje zastąpiony przez tzw. odruch podeszwowy, tzn. że reakcją na drażnienie podeszwy stopy jest instynktowne zwijanie się palców, a nie ich rozkładanie. Jeśli zatem odruch Babińskiego utrzymuje się u dziecka w trzecim roku życia (lub później), konieczna jest konsultacja pediatry i skierowanie do...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz