kolki u niemowląt
Adobe Stock
new badge ekspert radzi medium
Zdrowie

Kolka u niemowląt: ile trwa, co pomoże dziecku?

Kolki u niemowląt pojawiają się około 3 tygodnia życia i mogą trwać nawet przez 3 miesiące. Podczas ataku kolki dziecko pręży się, gwałtownie podkurcza nogi i płacze – to najczęstsze objawy. Jednym ze sposobów radzenia sobie z kolką niemowlęcą jest masaż brzucha. Pomóc mogą również krople i rurki doodbytnicze. Warto wypróbować także metody zapobiegania kolkom u dzieci,
dr n. med. Lilianna Baran
Konsultacja merytoryczna

Kolki u niemowląt to naturalne zjawisko, najprawdopodobniej spowodowane niedojrzałością układu trawiennego malucha. Kolka niemowlęca nazywana jest koszmarem 100 dni. Nazwa związana jest z przybliżonym czasem występowania ataków kolki. Pierwsze kolki pojawia się u noworodka już pod koniec 3. lub 4. tygodnia życia i mogą utrzymywać się do 3. miesiąca (rzadziej dłużej).

Spis treści:

Kolka u niemowląt – co to jest?

Kolka niemowlęca jest jedną z częstszych dolegliwości u dzieci w pierwszym półroczu życia. Występuje u 33-43 proc. niemowląt. Atak kolki jest uciążliwy dla niemowlęcia i trudny do zniesienia dla jego opiekunów z powodu płaczu dziecka. Nie świadczy jednak o kłopotach ze zdrowiem – skurcze jelit występujące w trakcie kolki wynikają najprawdopodobniej z niedojrzałości układu pokarmowego dziecka.

Ataki kolki niemowlęcej najczęściej zdarzają się wieczorami. Niemowlę, które ma kolki, wydaje się bardzo cierpieć, a wraz z nim cierpią rodzice. Rozdzierający płacz dziecka jest trudny do utulenia i stanowi duże obciążenie dla psychiki osoby opiekującej się dzieckiem.

Jak rozpoznać kolkę niemowlęcą?

Nie każdy płacz i ból brzucha u młodszego niemowlęcia jest spowodowany kolką. Ważne, aby umieć odróżnić objawy kolki od innych przyczyn niepokoju dziecka.

Lekarze mówią o kolce u niemowlęcia, gdy dziecko nadmiernie krzyczy i nie daje się uspokoić. Specjaliści uznali, że o nadmiernym krzyku możemy mówić gdy:

  • trwa co najmniej 3 godziny dziennie
  • powtarza się co najmniej 3 razy w tygodniu
  • przez minimum 3 tygodnie.

Napadom krzyku podczas ataku kolki mogą towarzyszyć takie objawy jak:

  • zaczerwienienie twarzy
  • podkurczanie nóg
  • oddawanie gazów
  • trudności z wypróżnianiem.

Typowa kolka niemowlęca najczęściej pojawia się wieczorami. Pierwszy jej atak może pojawić się już pierwszych tygodniach życia. Kolka niemowlęca zwykle ustępuje samoistnie ok. 4-5 miesiąca życia. Czasem dokucza dłużej i znika dopiero między 6-9 miesiącem.

Objawy, które nie świadczą o kolkach u niemowląt?

Zdarza się, że kolkę mylimy z innymi dolegliwościami niemowlęcia.

Kiedy można wykluczyć kolki u dziecka?

  • niemowlę nie krzyczy, tylko popłakuje z różnym natężeniem przed zaśnięciem
  • łatwo się uspokaja, gdy je nosisz i kołyszesz
  • płacze o różnych porach dnia.

Wymienione objawy mogą świadczyć o stanie typowym dla noworodków, który jest określany jako marudzenie fizjologiczne.

Przyczyny kolki u niemowląt

Zdania na temat przyczyn kolki są podzielone. Jest kilka teorii mówiących o tym, co wywołuje kolki u dziecka. 

Aktualnie bierze się pod uwagę następujące teorie:

  • kolkę powodują zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, które prowadzą do bolesnych skurczów jelit. Zaburzenia mogą być spowodowane alergią na białka mleka krowiego, nietolerancją laktozy lub nadmiernym gromadzeniem się gazu w przewodzie pokarmowym,
  • kolka może brać się z zaburzeń zachowania, które wynikają z nieprawidłowego kontaktu emocjonalnego rodzica (zwłaszcza matki) z dzieckiem,
  • kolka może być skrajną odmianą zwykłego płaczu obserwowanego u większości niemowląt,
  • kolka u niemowląt może być zaburzeniem na tle różnych przyczyn, których nie udało się jeszcze zdefiniować.

Wśród bardziej szczegółowych przyczyn kolki u niemowląt wymienia się także:

  • niedojrzałość układu pokarmowego – żołądek i jelita dopiero uczą się funkcjonowania,
  • niedojrzałość układu nerwowego dziecka,
  • nadmierne gromadzenie się gazów,
  • połykanie powietrza w trakcie ssania piersi spowodowane złą techniką ssania,
  • alergia pokarmowa – należy wziąć ją pod uwagę, gdy choruje na nią ktoś z bliskiej rodziny,
  • kontakt z dymem papierosowym – dzieci palących rodziców częściej mają kolkę,
  • stres rodziców – dzieci starszych i lepiej wykształconych mam częściej miewają kolkę. Być może dlatego, że kobiety te odczuwają więcej lęku o dziecko. ​
Lekarze coraz częściej mówią o psychologicznych przyczynach kolki u niemowląt – poprzez płacz i ból brzucha niemowlę odreagowuje napięcie, jakiego doświadcza w ciągu dnia. Prawdopodobnie właśnie dlatego ataki kolki pojawiają się często wieczorem.

Kolka u niemowlaka a karmienie piersią

Gdy niemowlę cierpi na kolki, nie należy przerywać karmienia piersią. Mleko matki jest najlepszym pokarmem dla dziecka, obecnie nie ma dowodów naukowych na to, że dieta mamy karmiącej mogłaby wywoływać kolki. Może się jednak zdarzyć, że dolegliwości kolkowe będą objawem alergii pokarmowej, wtedy lekarz może zaproponować wyeliminowanie z diety określonych pokarmów, aby sprawdzić, co szkodzi dziecku.

Choć kolki niemowlęce nie są chorobą, cierpiące na nie dziecko powinien zbadać lekarz. Płacz tak małego dziecka może świadczyć również o zapaleniu ucha, zakażeniu układu moczowego, wadach przewodu pokarmowego. Lekarz pomoże wykluczyć te choroby. 

Kolka u niemowlaka – leczenie

Choć na kolkę niemowlęcą nie ma jednej zawsze działającej metody, rodzice nie muszą być wobec niej bezradni. Najważniejsze to poznać przyczyny kolki. Jeśli dziecko cierpi z powodu bólu brzucha, można próbować zmienić pozycję, w której się je karmi, smoczek, z którego pije mleko, spróbować masażu lub noszenia w chuście. Bardzo często kolce da się zaradzić domowymi sposobami, bez korzystania z leków.

Domowe sposoby na kolkę – co wypróbować na kolkę u niemowlaka:

  • Zmiana pozycji podczas karmienia – jeżeli niemowlę ssie zbyt szybko pierś, krztusi się i przełyka łapczywie, spróbuj je karmić lekko odchylona do tyłu, tak aby mleko płynęło „pod górkę”. Dzięki temu dziecko będzie piło wolniej. Taki sposób karmienia polecany jest także w przypadku ulewania u niemowląt.
     
  • Sprawdzenie, jak dziecko ssie – sprawdź, czy niemowlę w trakcie ssania obejmuje ustami większą część brodawki razem z otoczką. Jeśli dobrze chwyta brodawkę, jest mniejsza szansa, że w trakcie ssania nałyka się powietrza. Doradcy laktacyjni zalecają też, aby w wypadku kolkowych dzieci odciągać z piersi pierwszą partię mleka (1-2 łyżeczki).
     
  • Karmienie częściej, ale nieco krócej – to także działa antykolkowo. Zalecane jest też, aby dziecko najpierw opróżniło jedną pierś, a dopiero potem ewentualnie przystaw je do drugiej. Mleko, jakie wypływa na początku, ma mniej tłuszczu, a więcej cukru, który może powodować kolkę.
     
  • Przygotowanie ciepłych okładów lub kąpieli – podczas ataku kolki zrób rozgrzewający okład z pieluszki tetrowej (ogrzanej np. żelazkiem lub na grzejniku). Możesz też ogrzać brzuszek strumieniem powietrza z suszarki (nie gorącym), położyć na nim termofor z ciepłą wodą lub zrobić dziecku kąpiel w wanience. Ciepło rozluźnia mięśnie i łagodzi bóle brzucha.
     

Leki na kolki u niemowląt

Jeśli domowe sposoby na kolkę zawiodą, warto wybrać się z dzieckiem do lekarza, który spróbuje ustalić przyczynę dolegliwości. Wskazane może być podawanie lekarstw, kropel na kolki lub użycie rurek do odgazowywania.

1. Herbatki ziołowe na kolki. Kiedyś sądzono, że herbatka koperkowa pomaga na kolki. Obecnie specjaliści odradzają podawanie jej niemowlętom oraz dzieciom do 4. roku życia. W przypadku bólu brzucha sprawdzić może się rumianek, który ma działanie rozkurczowe, oraz mięta, która łagodzi dolegliwości układu trawiennego. Zachowaj jednak ostrożność, ponieważ rumianek często uczula.

2. Krople na kolkę u niemowlaka. Leki na kolki u niemowląt przeważnie są dostępne w formie kropelek. Krople na kolkę można kupić w aptece bez recepty, ale małym dzieciom lepiej nie podawać ich na własną rękę. O tym, jakie krople podawać, powinien zdecydować pediatra.

3. Rurki do odgazowywania niemowląt. Coraz częściej proponowanym rozwiązaniem na bolesne wzdęcia, kolki i inne problemy z gromadzeniem się gazów w brzuchu jest rurka doodbytnicza dla niemowląt. Rurka, znana także jako kateter i kaniula, posiada ograniczniki, które teoretycznie zapobiegają zbyt głębokiemu jej umieszczeniu. Rurka stanowi jednak pewne zagrożenie przy niewłaściwej aplikacji: nawet wkładając ją bardzo płytko można uszkodzić zwieracz odbytu lub śluzówkę.

Ważne: Niemowlakowi z kolką nie można podawać żadnych leków bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

Zapobieganie kolkom u niemowląt

Można też spróbować w porę zapobiec kolce u niemowląt. Aby nie doszło do bolesnych skurczów jelit:

  • Pilnuj dziurki w smoczku – jeśli karmisz dziecko butelką, smoczek nie powinien mieć zbyt dużej dziurki. Powinien być w trakcie karmienia całkowicie wypełniony mlekiem. Najlepiej jest sprawić dziecku butelkę antykolkową.
  • Pamiętaj o odbijaniu – po karmieniu kładź niemowlę na swoim ramieniu i czekaj kilka minut, aż mu się odbije (nie musi się to zdarzyć zawsze).
     
  • Noś dziecko w chuście – dzieci noszone w chuście przynajmniej przez dwie godziny dziennie o wiele rzadziej mają kolki niż maluchy bezchustowe. Noszenie pionowe (na brzuchu w pozycji żabki albo na ramieniu, jak do odbicia) pomaga także już podczas wieczornego napadu płaczu.
     
  • Kanguruj – kangurowanie to kontakt dziecka z ciałem rodzica (skóra do skóry). Niemowlę całą powierzchnia brzuszka – od pępka do szyi – dotyka twojego ciała, a nóżki ma zgięte. Kontakt z twoim ciałem jest formą masażu dla brzuszka.
     
  • Stosuj chwyt kolkowy – układaj dziecko na przedramieniu, brzuszkiem do dołu, by główka opierała się na dłoni, a rączki i nóżki zwisały po bokach i w tej pozycji nosisz dziecko.
     
  • Masuj brzuch – otwartą dłonią kreśl kółka na brzuchu, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Lekko dociskaj dłoń, aby pobudzić jelita do pracy. Taki masaż brzuszka na kolkę rozkurcza jelita i działa uspokajająco. Uwaga: masaż skutkuje, gdy jest stosowany zapobiegawczo: nie w czasie ataku, ale kilka razy w ciągu dnia. Wtedy w brzuszku nie będą się gromadzić gazy. 
     
  • Otocz dziecko spokojem – wieczorem wyeliminuj wszystko, co może rozdrażnić dziecko. Na jego układ nerwowy mają wpływ np. migające obrazy z telewizora(to silny bodziec dla niemowlęcia), goście w domu albo podniesione głosy mamy i taty. Postaraj się, aby ostatnie godziny dnia upłynęły wam w spokoju. 
  • Ucisz swoje emocje – dzieciom łatwo udziela się zły humor mamy, więc jeśli jesteś już zniecierpliwiona i wyczerpana, oddaj maleństwo w ramiona taty.
     
  • Zabierz dziecko na spacer albo przejażdżkę autem. Wiele maluchów zasypia podczas takich wycieczek prawie natychmiast. Gdy wiesz, o której godzinie najczęściej zaczyna się atak, możesz wybrać się na spacer „zapobiegawczo’’.
     
  • Odkręć kran albo włącz suszarkę – wiele maluszków uspokaja się i usypia pod wpływem monotonnych dźwięków. Wypróbuj działanie białego szumu.
     
  • Nie rozbawiaj dziecka – po ostatnim karmieniu wieczornym powinno spokojnie strawić posiłek.


Bibliografia:
Hanna Szajewska, Kolka niemowlęca – skuteczność różnych metod leczenia, Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademii Medycznej w Warszawie, Borgis – Nowa Pediatria 2/2002
Wessel M.A. et al.: Paroxysmal fussing in infancy, sometimes called „colic”. Pediatrics 1954, 14:421-34
Canivet C. et al.: Infantile colic – less common than previously estimated? Acta Paediatr. 1996, 85:454-8
Lucas A. et al.: Crying, fussing and colic behaviour in breast and bottle-fed infants. Early Human Development 1998, 53:9-19.
Lucassen P.L. et al.: Systematic review of the occurrence of infantile colic in the community. Arch. Dis. Child. 2001, 84:398-403


Zobacz też:

Zdrowie
Masaż antykolkowy – jak prawidłowo go wykonać?
Maluch rodzi się z bardzo dobrze rozwiniętym zmysłem dotyku. Za jego pomocą poznaje świat najbardziej intensywnie. Masaż to ten codzienny rytuał, który zaspokaja dziecięcą potrzebę bliskości. Daje również korzyści zdrowotne – maleńkie ciało jest bardziej zrelaksowane, rozluźnione. Masaż pomaga też łagodzić ból i napięcie związane z kolką niemowlęcą.

Fizjoterapeutka Joanna Mróz podkreśla, że przyczyny kolek nie są dokładnie znane, natomiast masaż jest potencjalną formą łagodzenia związanych z nimi dolegliwości bólowych u niemowląt. – Zanim przystąpisz do masażu, zadbaj o swój własny komfort. W pokoju, w którym będzie przeprowadzany masaż, powinno być ciepło, a dziecko powinno być położone na miejscu, które jest dla niego znane – tłumaczy ekspertka. Jak masować malucha? Należy pamiętać, aby masaż antykolkowy wykonywać pomiędzy kolejnymi atakami, a nie w ich trakcie. Warto pomyśleć o lekko nagrzanej wcześniej pieluszce lub rozgrzaniu dłoni – ciepło dodatkowo koi mały brzuszek. Pomóc może także delikatne zgięcie nóżek dziecka i przyciąganie ich do brzuszka na około 10 sekund. To ułatwi pozbycie się dokuczliwych gazów z jelit. Oprócz masażu… ...wsparciem w walce z kolką niemowlęcą mogą być probiotyki. Badania potwierdziły, że na rozwój kolki jelitowej może mieć wpływ m.in. zmieniony skład mikroflory jelitowej, niedojrzałość funkcjonalna układu pokarmowego lub nietolerancja laktozy. Krople probiotyczne Vivomixx to kompozycja 8 szczepów bakterii probiotycznych (formuła De Simone) dobranych w taki sposób, by uzupełniały się i wzajemnie wzmacniały swoje działanie. Żaden pojedynczy szczep ani żadna inna kombinacja nie zapewnia takiego efektu. Vivomixx jest preparatem, w którym dobroczynne bakterie są bezpiecznie umieszczone w szczelnej nakrętce, co zapewnia im lepszą przeżywalność: uwolnione do buteleczki z olejem tworzą gotową do użycia zawiesinę dopiero po otwarciu leku. Materiał powstał przy udziale firmy Pharmabest

Vivomixx kolka
Adobe Stock
Zdrowie
Fakty i mity na temat kolki niemowlęcej
Kolka niemowlęca znana jest nie od dziś i choć nawet w tym momencie zmagają się z nią tysiące dzieci na świecie, wciąż nie jest dolegliwością w pełni poznaną. Jak przerwać napad nieutulonego płaczu, co powoduje kolkę i czy niesie ona konsekwencje dla zdrowia? Czas rozwiać wątpliwości! Poznaj fakty i mity na temat kolki niemowlęcej.

Kolka niemowlęca charakteryzuje się napadowym płaczem, który najczęściej pojawia się wieczorami bez możliwej do zidentyfikowania przyczyny. Rodzice, których dziecko zmagało się z kolką niemowlęcą mówią czasem, że dziecko dosłownie „płacze wniebogłosy”. Istnieje wiele definicji kolki, ale najpowszechniej stosowana jest ta którą stworzył w 1954 roku Morris Wessel, amerykański pediatra: to napady nadmiernego płaczu u zdrowego dziecka, trwające dłużej niż 3 godziny dziennie, występujące powyżej 3 dni w każdym tygodniu przez 3 tygodnie, w wieku od 2 tygodni do 4 miesięcy. Ponieważ kolka niemowlęca bardzo często spędza rodzicom sen z powiek i jest przyczyną wizyt u lekarza, warto poznać fakty i mity na jej temat. FAKT: Nie wiadomo, co tak naprawdę powoduje kolkę To może nie być zbyt pocieszające, ale taka jest prawda – lekarze nie potrafią wskazać jednego winowajcy. Przyczyn upatruje się m.in. w niedojrzałości układu pokarmowego czy nerwowego, nadmiernej ilości połykanego w trakcie jedzenia powietrza, złych technikach karmienia, zaburzeniach mikroflory jelitowej, a nawet niepokoju rodziców, który udziela się maluszkowi. MIT: Jeśli dziecko ma kolkę, ma też nietolerancję na białko Zmiany w diecie, takie jak eliminacja białek mleka krowiego, są wskazane tylko w przypadku podejrzenia nietolerancji białka (np. historia rodzinna, zmiany skórne, powiązanie z innymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak wymioty lub biegunka). FAKT: Ataki kolki są charakterystyczne Można wskazać kilka charakterystycznych elementów. Ataki na ogół pojawiają się popołudniu lub wieczorami. Maluch nagle zaczyna bardzo mocno płakać bez żadnej przyczyny – jest nakarmiony, ma suchą pieluszkę. Zaciska piąstki, macha rączkami, ma wzdęty brzuch i podkurcza nóżki. Usilne próby uspokojenia go często nie przynoszą rezultatów. MIT: Kolka to choroba Kolka...

Vivomixx kolka
Adobe Stock
Zdrowie
6 sprawdzonych sposobów na kolkę u niemowlaka. Znasz je wszystkie?
„Oby tylko nie miało kolki!” – jeszcze brzmią w twojej głowie słowa, wypowiedziane przez przyjaciółkę podczas baby shower, a teraz od godziny tulisz swoje płaczące dziecko i zachodzisz w głowę, co jeszcze możesz zrobić, by mu pomóc? Spokojnie! To TYLKO i AŻ kolka, a my znamy na nią sposoby.

Jeszcze w ciąży bardzo dużo czytałaś i doskonale wiesz, że maluszki często dotyka kolka. Skrycie liczyłaś, że was to nie spotka, a jeśli tak, zachowasz stoicki spokój. Tymczasem teraz pochylając się nad swoim dzieckiem, kompletnie nie wiesz, co robić. To normalne! O kolce mówimy, gdy dziecko płacze minimum 3 godzinny dziennie, 3 dni w tygodniu przez dłuższy czas. W dodatku pręży się, zaciska piąstki, podkurcza nóżki i trudno je uspokoić. Taki widok każdego rodzica może doprowadzić do frustracji. Na szczęście istnieją sposoby profilaktyczne i terapeutyczne, dzięki którym razem przetrwacie ten czas. Warto wiedzieć, że kolki ustępują w okolicach 4.-5. miesiąca życia dziecka.  Pytanie brzmi – co robić do tego czasu? 1. Kojący dotyk pełen czułości Niemowlęta bardzo potrzebują dotyku i bliskości. Gdy twojego maluszka dopadnie kolka, możesz spróbować masażu brzuszka. Ważne, by wykonywać go zgodnie z ruchem wskazówek zegara – w ten sposób pomagamy gazom wydostać się z jelit, a jak twierdzą lekarze, to one mogą być jedną z przyczyn występowania kolki u niemowląt. Uważaj, by nie naciskać brzuszka zbyt mocno. Masaż możesz wykonywać także w trakcie kąpieli, ponieważ ciepła woda pomaga maluszkowi się zrelaksować. Warto powtarzać czynność kilka razy w ciągu dnia – nawet gdy nie występują żadne dolegliwości brzuszkowe. 2. Moc techniki „skóra do skóry” Kangurowałaś maluszka, gdy przyszedł na świat? A może robił to jego tata? Kangurowanie ma wielką moc – bliskość rodzica, ciepło jego skóry i bicie serca uspokajają dziecko. Rozbierz swoją pociechę do samej pieluszki, rozepnij swoją bluzkę i połóż do na sobie – tak, byście jak największym obszarem dotykali „skóra do skóry”. Możesz okryć się kocykiem lub pieluszką, żeby zapewnić ciepło bobasowi. Oddychaj spokojnie. Dziecko naprawdę wyczuwa twoje...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko
Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!
Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka
Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz