GRY
 
 

Po co szczepić niemowlęta przeciw polio?

Zanim wprowadzono szczepienia przeciw polio, rocznie chorowało na nie ok. 3 tysięcy dzieci, a w czasie epidemii - ponad 6 tysięcy. Mimo że ostatnia epidemia miała miejsce w latach 80., lekarze są zdania, że szczepienie nadal jest potrzebne.

Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski
polio
fot. Fotolia
SPIS TREŚCI Po ospie prawdziwej polio (choroba Heinego-Medina) może być drugą chorobą na świecie, która dzięki szczepieniom ochronnym zostanie całkowicie wyeliminowana. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) planuje wyeliminowanie polio do 2018 roku. Póki jednak to się nie stanie, trzeba szczepić - przekonują eksperci, chociaż zachorowania na całym świecie na polio występują sporadycznie.
W 2013 i 2014 roku zachorowania na polio występowały w 8 krajach: w Pakistanie (91), Afganistanie (13), Nigerii (53), Kamerunie (4), Somalii (185), Kenii (14), Etiopii (8) oraz pod koniec roku, w Syrii (17), na Półwyspie Somalijskim, a także w Egipcie, Autonomii Palestyńskiej i Izraelu.
Z powodu zachorowań szczepienia przeciw polio są nadal konieczne. Inną przyczyną konieczności szczepień jest to, że dzikie szczepy wirusa polio wykrywane są sporadycznie w ściekach (w 2013 r. w Izraelu). Oznacza to, że wirusy nadal są obecne i mogą powodować zakażenia, dlatego ważne jest by głosno mówić o tym, że warto szczepić dzieci przeciw polio, ponieważ plaga zachorowań znów może wrócić, gdy zaprzestaniemy szczepień.

Co to jest polio?

Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce, choroba Heinego-Medina) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez poliowirusy. Zakażenie najczęściej szerzy się drogą pokarmową przez przedmioty i środki spożywcze zakażone wydzielinami z gardła lub kałem oraz drogą kropelkową. Wirusy namnażają się w jelitach i przedostają się do krwi. Jeśli dostaną się do ośrodkowego układu nerwowego, mogą wywoływać uszkodzenie nerwów, niedowład lub porażenie mięśni.

trzy typy wirusów polio. Zachorowanie spowodowane przez jeden nie chroni przed pozostałymi typami.
Redakcja poleca: Jak szczepionki są badane, zanim zostaną wprowadzone na rynek? [WIDEO]
Rodzice często obawiają się, że szczepionki są eksperymentem, a dopiero po latach okaże się, jakie naprawdę wywołały skutki. Dlatego zapytaliśmy prof. Ewę Augustynowicz, jak badane są szczepionki i czy odpowiadają za to tylko producenci?

Jakie są objawy choroby Heinego-Medina?

  • Bóle głowy,
  • uczucie ogólnego rozbicia,
  • biegunka,
  • uczucie sztywności karku i pleców,
  • podwyższona temperatura.
To typowe objawy polio. Najgroźniejszym objawem jest porażenie mięśni - rąk, nóg, ale także porażenie mięśni oddechowych. Mogą przeminąć, ale mogą też charakter trwały. Porażenia mięśni oddechowych mogą prowadzić do zgonu.

Jakie są szczepionki przeciw polio?

Przeciw polio są dwa typy szczepionek:
  • szczepionka inaktywowana (IPV). Zawiera trzy typy zabitych szczepów poliowirusów, podawana domięśniowo.
  • szczepionka żywa (OPV). Zawierająca trzy typy atenuowanych szczepów wirusów polio, podawana doustnie.
Oba typy szczepionek powodują produkcję przeciwciał, które zapobiegają przedostaniu się wirusów do ośrodkowego układu nerwowego i wywołaniu porażenia. Szczepionka OPV powoduje tzw. odporność jelitową, czyli stymulację do produkcji przeciwciał w nabłonku jelit, lepiej zapobiega przenoszeniu się wirusa pomiędzy ludźmi. Od niedawna jest dostępna też nowa szczepionka przeciw polio, która ma zastąpić szczepionkę żywą.

Jak szczepi się przeciw polio?

Szczepionka przeciw polio jest szczepionką z obowiązkowego kalendarza szczepień. Szczepionkę podaje się niemowlętom (2 dawki, OPV) w 3-4. i 5-6. miesiącu życia. Konieczne jest podanie dawki uzupełniającej w 16-18. miesiącu życia (szczepinką IPV) - podskórnie lub domięśniowo.

W 6. roku życia podaje się dziecku szczepionkę doustną, poliwalentną szczepionką OPV.

Które dzieci nie powinny być szczepione przeciw chorobie Heinego-Medina?

  1. Przeciwwskazaniami do szczepień szczepionką doustną, OPV jest: przewlekła biegunka, osłabiona odporność na skutek aktualnie trwającej choroby, stosowanie leków obniżających odporność, uczulenie na neomycynę.
  2. Przeciwwskazaniem do szczepień szczepionką IPV jest wystąpienie reakcji nadwrażliwości po poprzednim szczepieniu.

Jakie są możliwe NOP po szczepionkach przeciw polio?

Rzadko (1 na 2-4 mln dawek) wirusy zawarte w żywej szczepionce (OPV) mogą się namnożyć i wywołać porażenia u osoby szczepionej lub osoby z jej otoczenia, która ma osłabioną odporność lub nie była wcześniej szczepiona. W Polsce w latach 2000-2013 wystąpiło 12 takich zachorowań: niedowłady mięśni po kilku tygodniach ustąpiły u wszystkich dzieci.
Szczepionka IPV (zabita) jest bezpieczniejsza. Zaleca się ją dzieciom i z niedoborami odporności. Bardzo rzadko występują po niej objawy miejscowe ( ból, zaczerwienienie, stwardnienie, obrzęk w miejscu ukłucia), czasem mogą wystąpić bóle głowy, wymioty, biegunka.

Jakie szczepionki przeciw chorobie Heinego-Medina są dostępne w Polsce?

W Polsce są dostępne różne rodzaje szczepień – szczepionki monowalentne, chroniące tylko przed wisusem polio - żywe, doustne, oraz zabite (inaktywowane). 
Są też dostępne szczepionki poliwalentne (inaczej skojarzone), chroniące nie tylko przed polio, ale też przed innymi chorobami, np. błonicy, tężcowi, krztuścowi, a niekiedy także przeciw wzw typu B i Hib (w szczepionkach skojarzonych komponent polio to szczepionka IPV, zabita). 

Zobacz także:
dr Paweł  Grzesiowski
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski

Pediatra, immunolog, ekspert ds szczepień, kieruje Fundacją "Instytut Profilaktyki Zakażeń" oraz punktem konsultacyjnym szczepień w Centrum Medycznym "ŻELAZNA" w Warszawie.

Ocena (4 oceny)

3.8
Doładuj
Przeładuj