Szczepionki skojarzone
Fotolia.com
Zdrowie

Szczepionka: monowalentna, poliwalentna, skojarzona – co znaczą te określenia?

Zaszczepić dziecko szczepionką 6w1 czy 5w1, a może lepiej wybrać te monowalentne? Przed podjęciem decyzji warto dowiedzieć się, co kryje się za tymi wszystkimi określeniami.

Działanie szczepień zawsze jest takie same: szczepionka w strzykawce czy zawiesinie doustnej zawiera unieszkodliwione zarazki lub ich toksyny, które po wprowadzeniu do organizmu, prowokują go, aby się bronił (produkował przeciwciała, które potem zostają we krwi przez wiele lat). Szczepionki jednak różnią się składem i działaniem. Zobacz, co to jest szczepionka skojarzona, poliwalentna, żywa, zabita i acelularna.

Co to są szczepionki skojarzone?

Szczepionki wieloskładnikowe mają na celu uodpornić organizm jednocześnie przeciw kilku chorobom zakaźnym. Zawierają kilka drobnoustrojów i/ lub antygeny pochodzące od kilku drobnoustrojów. Dzięki nim za pomocą jednego ukłucia można uchronić dziecko jednocześnie przeciw kilku chorobom.

Niektóre szczepionki skojarzone są stosowane od wielu lat, np. szczepionki trzywalentne (3 w 1):

  • szczepionka DTP – przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (może zawierać całokomórkowy składnik krztuśca (DTwP) lub bezkomórkowy składnik krztuśca –DTaP/dTap);
  • szczepionka MMR – przeciw odrze, śwince i różyczce (może występować również jako szczepionka czterowalentna, 4 w 1: przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej).


Są reż szczepionki czterowalentne (4 w 1):

  • DTaP-IPV (4 w 1): przeciw przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis


W ostatnich latach produkowane są szczepionki pięcio- i sześciowalentne:

  • szczepionki 5w1:  DTaP-IPV+Hib: przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu B,
  • szczepionki 6w1: DTaP-IPV+Hib+HBV: przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.


Tutaj jedno wkłucie chroni przed kilkoma chorobami jednocześnie, dzięki czemu można zmniejszyć ilość konserwantów w szczepionce i oszczędzić dziecku bólu. Do tego skraca się cały cykl nabywania odporności. W dodatku badania wykazały, że takie szczepionki są skuteczniejsze niż tradycyjne, ponieważ ich składniki wzajemnie wzmacniają swoje działanie. Jednak nie można zapominać o tym, że po ich podaniu mogą być silniejsze działania niepożądane, częściej obserwuje się zaczerwienienie czy obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, a także gorączkę. Dlatego przed podaniem szczepionki skojarzonej, trzeba mieć pewność że dziecko jest w pełni zdrowe.
 

Szczepionka poliwalentna zawiera kilka albo kilkanaście odmian tego samego wirusa albo bakterii. Jest to konieczne wtedy, gdy w naturze występuje wiele odmian tego samego wirusa np. polio, rota czy grypy. Dzięki takiej technologii jedna szczepionka chroni przed wieloma wariantami zarazka. Przykładem może być szczepionka poliwalentna przeciw pneumokokom, przeciw rotawirusom albo przeciw grypie.

Szczepionki pojedyncze czy skojarzone: które lepsze?

Kalendarz szczepień
Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl

Szczepionki monowalentne (szczepionki pojedyncze) uodparniają przeciw jednej chorobie zakaźnej, gdyż zawierają w swym składzie szczepy jednego drobnoustroju lub antygeny uzyskane z jednego rodzaju drobnoustroju. Na pewno w przypadku, kiedy są tylko szczepionki pojedyncze (np. przeciw gruźlicy, grypie), warto korzystać ze szczepionek pojedynczych. W przypadku, gdy jest możliwość wyboru, eksperci zalecają podawanie szczepionek skojarzonych. 
Korzyści ze stosowania szczepionek skojarzonych:

  • mniejsza liczba zastrzyków dla dziecka. W przypadku realizowania obowiązkowego kalendarza szczepionką 5w1 pozwala zaoszczędzić dziecku 7 wstrzyknięć w ciągu 2 lat (o 1-2 zastrzyków mniej podczas każdej wizyty). W przypadku realizowania obowiązkowego kalendarza szczepień szczepionką 6w1 pozwala to pozwala zaoszczędzić dziecku 9 zastrzyków w ciągu 2 lat (o 2-3 mniej podczas każdej wizyty);
  • mniejsza liczba miejscowych niepożądanych odczynów poszczepiennych – mniejsza liczba wkłuć oznacza mniejszą ilość potencjalnych zdarzeń niepożądanych. 

Minusem jest to, że za szczepionki wysoko skojarzone (5w1, 6w1) trzeba zapłacić - szczepienia nimi nie są refundowane w obowiązkowym kalendarzu szczepień.

Część rodziców obawia się szczepionek wysoko skojarzonych. Uważa, że to zbyt wysoka technologia, że być może z tego powodu u dziecka po pewnym czasie pojawią się powikłania. Jest wręcz odwrotnie! Szczepionki wysoko skojarzone, np. 5w1, 6w1 – składają się z wcześniej wysoko oczyszczonych składników, jak białka, toksyny niektórych bakterii, albo niektóre antygeny – w odróżnieniu od wcześniej stosowanych szczepionek, w których skład wchodziły całe zabite bakterie. Ich bezpieczeństwo jest nieporównywalne.

Czy obawiać się żywej szczepionki?

Szczepionka taka zawiera żywe drobnoustroje, które na szczęście są tak przetworzone, żeby nie wywołać choroby, jednak po wprowadzeniu do organizmu namnażają się tak samo, jak „prawdziwe” zarazki. Z tego powodu po takim szczepieniu może pojawić się gorączka, osłabienie, brak apetytu albo gorszy humor. Przykładem takiej żywej szczepionki jest preparat BCG (przeciwko gruźlicy – to przykład szczepionki zawierającej żywe prątki gruźlicy), MMR (odra, świnka różyczka – zawiera żywe wirusy) lub szczepionkę OPV (przeciw polio – ma w składzie żywe wirusy).

Zobacz także
dziecko, szczepienie

Czy znasz prawdę o szczepieniach? Quiz

mity o szczepieniach

Poznaj prawdy i mity o szczepieniach [WIDEO]

szczepienie, dziecko, niemowlę, szczepienie dziecka

8 pytań o szczepienia dzieci - o to pytają wszyscy rodzice

szczepionki a autyzm

Szczepionki a autyzm – badania na temat autyzmu poszczepiennego



Zdrowe dziecko z łatwością pokona wprowadzone w zastrzyku zarazki, dlatego dla nich żywe szczepionką są zupełnie bezpieczne. W przypadku dzieci, które mają wrodzone niedobory odporności istnieje jednak małe ryzyko, że wystąpią niepożądane reakcje poszczepienne, a nawet, że rozwinie się choroba przeciw której jest szczepienie. Takie dzieci muszą być szczepione szczepionkami inaktywowanymi (czyli mówiąc prościej „zabitymi”).

Czym jest szczepionka inaktywowana („zabita”)?

To szczepionka, która zawiera zabite zarazki lub ich fragmenty, dzięki czemu ryzyko niepożądanych reakcji poszczepiennych jest mniejsze, bo zarazki nie namnażają się w organizmie. Jednak z powodu takiego składu szczepionki trzeba podać więcej dawek, aby osiągnąć pełną odporność. Przykładem może być szczepionka przeciw WZW typu B, która zawiera jeden składnik otoczki wirusa, dzięki któremu po trzech dawkach szczepionki nabywamy odporności praktycznie na całe życie. Inny przykład to szczepionka przeciw polio inaktywowana czyli podawana w zastrzyku, która zawiera całe cząstki wirusów, ale martwych, niezdolnych do życia. Tę szczepionkę podajemy niemowlakom trzykrotnie, w 3/4., 5. i 18. miesiącu życia. Żywą szczepionkę OPV przeciw polio podaje się dopiero sześciolatkom, aby utrwalić odporność na całe życie.

Szczepionka acelularna

To szczepionka przeciw krztuścowi najnowszej generacji: zawiera wyodrębnione fragmenty komórek bakterii, dzięki czemu jest bardziej bezpieczna niż pełnokomórkowa, a efekt pobudzenia odporności jest zbliżony. Szczepionka pełnokomórkowa zawiera całe zabite komórki bakterii krztuśca,  jest skuteczna, jednak może wywoływać częściej niepożądane reakcje w postaci gorączki czy odczynów neurologicznych, szczególnie u dzieci z problemami rozwojowymi. Dlatego szczepionka pełnokomórkowa (DTP ­ błonica, tężec, krztusiec) powinna być zastąpiona u dzieci z grupy ryzyka powikłań neurologicznych szczepionką acelularną. Takie zalecenie wydaje pediatra pierwszego kontaktu czy lekarz rodzinny po konsultacji z neurologiem. Wtedy za taką szczepionką nie trzeba dodatkowo płacić. Jeśli rodzice chcą aby ich dziecko było szczepione szczepionką acelularną, ale dziecko jest zdrowe i nie ma medycznych wskazań, będą musieli zapłacić za preparat.

To ciekawe: czemu niektóre zastrzyki sprawiają ból, inne nie? Wiele zależy od głębokości wkłucia. Szczepienia podskórne i śródskórne są nieco płytsze niż zastrzyk domięśniowy, dlatego najpewniej będą mniej odczuwalne przez dziecko. Niestety, niektóre szczepionki muszą być podane do mięśnia, zwykle w udo dziecka, dlatego należy liczyć się z tym, że maluch będzie płakał podczas szczepienia. Warto pamiętać, że podczas zastrzyku maluch nie powinien ssać piersi ani pić mleka z butelki. Płacząc i ssąc jednocześnie, mógłby się zakrztusić.

Zobacz także

Co sądzisz o nieszczepieniu dzieci ? [SONDA ULICZNA]

Śpiące niemowlę

Jaka jest twoja wiedza o szczepieniach niemowlaka? - test

niemowlę, szczepionka, igła

Szczepienie dzieci - 6 obiegowych opinii, których nie warto słuchać

szczepionki dla wcześniaków

Szczepionki dla wcześniaków – inne czy takie same jak u donoszonych dzieci?

Szczepienia zalecane [Wirtualne Warsztaty]

szczepionka 6w1
Adobe Stock
O szczepieniach
Szczepionka 6w1: co zawiera, cena, zalety
Szczepionka 6w1 zaoszczędzi dziecku wielu ukłuć. Jest to szczepionka skojarzona.

Szczepionka 6w1 chroni dziecko przed 6 chorobami : błonicą, tężcem, krztuścem, zakażeniami wywoływanymi przez Haemophilus influenzae  ( HiB), polio oraz przed wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW B). Dzięki temu, że jest szczepionką skojarzoną, pozwala zaoszczędzić dziecku dużej ilości wkłuć i wielu wizyt szczepiennych. Nie jest jednak refundowana przez NFZ. Wyjaśniamy, co zawiera szczepionka 6w1 i kiedy należy ją podać zgodnie z polskim kalendarzem szczepień obowiązkowych. Spis treści:   Co zawiera szczepionka 6w1? Cena szczepionki 6w1 Kiedy podaje się szczepionki 6w1? Zalety szczepionek skojarzonych Niepożądany odczyn poszczepienny po szczepionce 6w1 Różnice między szczepionką 5w1 a 6w1 Kiedy nie stosować szczepionki 6w1? Co zawiera szczepionka 6w1? Szczepionka ta nie zawiera całych komórek krztuśca, a bezkomórkowy składnik. Ponadto zawiera: toksoid tężcowy, toksoid błoniczy, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, polisacharyd Haemophilus influenzae typu B, inaktywowany poliowirus. Szczepionka 6w1 nie zawiera tiomersalu, czyli etylortęci. Cena szczepionki 6w1 Możesz zdecydować się na bezpłatne szczepienia, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych albo na szczepionki skojarzone, tzw. 6w1 lub 5w1. Cena szczepionki 6w1 wynosi od 160 zł do 200 zł . W Polsce dostępne są dwa rodzaje takich szczepionek: Hexacima (Sanofi Pasteur) oraz Infanrix Hexa (producent GlaxoSmithKline).   Kiedy podaje się szczepionki 6w1?   Kalendarz szczepień obowiązkowych zakłada, że w pierwszych 18 miesiącach życia dziecko należy zabezpieczyć przeciwko 10 różnym chorobom. W przypadku szczepień refundowanych przez NFZ oznacza to 14 oddzielnych zastrzyków. Zamiast tego możesz zdecydować się na płatne szczepionki skojarzone, które zawierają antygeny kilku...

kalendarz szczepień, 2. rok życia
Panthermedia
Zdrowie
Kalendarz szczepień na 2. rok życia
W drugim roku życia również czekają Twojego malucha szczepienia. Zobacz jakie.

  Wiek Szczepienie obowiązkowe przeciw Uwagi 13-14 miesiąc życia ODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE - podskórnie żywą szczepionką skojarzoną (pierwsza dawka) Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia, należy ją podać po upływie nie wcześniej niż po 4 tygodniach od wyzdrowienia. 16-18 miesiąc życia BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI (czwarta dawka) - podskórnie lub domięśniowo szczepionę DTP Czwarta dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego DTP i trzecia dawka uzupełniająca szczepienia podstawowego przeciw polio. Dzieci z przeciwwskazaniami do podania preparatu zawierającego komórkowy komponent krztuśca, które w pierwszym roku życia otrzymały trzy dawki DTaP, należy zaszczepić domięśniowo czwartą dawkę DTaP.   POLIOMYELITIS - podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1,2,3 typ wirusa)- (trzecia dawka).     zakażeniom HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b - domięśniowo lub podskórnie Czwarta dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego przeciw HAEMOPHILUS INFLUENZAE typu b.     Informacje uzupełniające: A. SZCZEPIENIA PRZECIW ODRZE, ŚWINCE I RÓŻYCZCE 1. Szczepienie podstawowe skojarzoną szczepionką potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce należy podać w 13-14 miesiącu życia. B. SZCZEPIENIA PRZECIW POLIOMYELITIS 1. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Komitetu Certyfikacji Eradykacji Poliomyelitis, w celu wyeliminowania zachorowań towarzyszących szczepieniom, wprowadzono dla wszystkich niemowląt szczepionkę zabitą (IPV) jako pierwsze dwie dawki szczepienia. I dawkę podaje się podskórnie lub domięśniowo na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego) jednocześnie z drugą...

żłobek
Fotolia
Zdrowie
Kalendarz szczepień dla przedszkolaka
Przedszkolak nie ma już tylu szczepień co niemowlę. Jest jednak kilka, o których musisz pamiętać. Są ważne, bo inaczej szczepionki, które dziecko już dostało, przestaną działać!

Niektóre dzieci w wieku przedszkolnym chorują częściej niż jako niemowlęta, gdyż... właśnie poszły do przedszkola. Dlatego nie można zapominać o szczepieniach , które chronią przed zachorowaniem na wiele chorób. Szczepienia obowiązkowe W okresie przedszkolnym są tylko 2 obowiązkowe szczepienia : przeciw błonicy, tężcowi i krztuściowi oraz przeciw polio. Obydwie szczepionki dziecko może dostać równocześnie – w 6. roku życia. Nie zapomnij o tym szczepieniu, jeśli chcesz, by dziecko nadal było uodpornione przeciw tym chorobom: jest to pierwsza dawka przypominająca obydwu tych szczepień. Podanie jej jest bardzo ważne. Krztusiec w ostatnich latach coraz częściej powraca. Podanie szczepionki przeciw krztuścowi jest też zalecane w 14. i 19. roku życia dziecka (równocześnie ze szczepionką przeciw błonicy i tężcowi).   Wiek Szczepienie przeciw Uwagi 6 rok życia BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI - domięśniowo szczepionką DTaP zawierająca bezkomórkowy komponent krztuśca POLIOMYELITIS - doustnie OPV poliwalentną (1,2,3 typ wirusa) szczepionką atenuowaną poliwalentną Pierwsza dawka przypominająca szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (komponent bezkomórkowy).        Pierwsza dawka przypominająca - szczepionka atenuowana (OPV).   Szczepienia zalecane dla przedszkolaka Przedszkolakowi możesz też podać szczepionki zalecane . Są to szczepionki przeciw: ospie wietrznej (jeśli dziecko nie było jeszcze szczepione grypie (szczepienie zalecane co rok) kleszczowemu zapaleniu mózgu Czytaj też: Kalendarz szczepień od 0 do 18 lat

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz