Święcenie pokarmów: kiedy i co wkładamy do koszyczka
Adobe: Pio Si
Święta i uroczystości

Święcenie pokarmów: dlaczego i kiedy to robimy? Lista pokarmów do święcenia i ich znaczenie

Święcenie pokarmów, wielkanocny koszyczek, jajko i baranek to dla większości z nas tradycja i symbol Wielkanocy. Czy wiesz, skąd wziął się ten zwyczaj i czego symbolem są święcone przez nas pokarmy?

Święcenie pokarmów to zwyczaj, który ma przypominać wiernym o zmartwychwstaniu Jezusa. Ma też swoje korzenie w przedchrześcijańskich, pogańskich obrzędach związanych z powitaniem wiosny. Dlatego też wszystko to, co związane ze święceniem pokarmów, ma swoje znaczenie.

Święconka - symbolika pokarmów w koszyczku wielkanocnym [WIDEO]

Skąd się wzięło święcenie pokarmów?

Tradycja święcenia pokarmów ma swoje przedchrześcijańskie korzenie. Wywodzi się ze zwyczajów pogańskich, kiedy to w czasie wiosennego przesilenia celebrowano budzącą się do życia przyrodę. Był to czas świętowania i składania dziękczynnych darów bóstwom. Radość z powodu kończącej się zimy łączyła się z nadzieją, że zbliżający się zasiew i zbiory zapewnią dostatek.

Dlaczego święcimy pokarmy?

Obecny zwyczaj święcenia pokarmów bezpośrednio jest związany obrzędowością wielkanocną i tradycją chrześcijańską. Święcenie pokarmów i kropienie ich wodą to sakramentalia. Na pamiątkę zmartwychwstania Jezusa świętujemy, radujemy się i ucztujemy w gronie rodziny i najbliższych, a śniadanie wielkanocne ma charakter duchowy i religijny.

Święcenie pokarmów jest drugorzędnym obrzędem liturgii wielkanocnej (w odróżnieniu od sakramentów paschalnych czy eucharystii). Zgodnie z ludową tradycją święcenie pokarmów miało zapewnić zdrowie, szczęście i dostatek na cały rok.

Kiedy święcimy pokarmy?

Wielka Sobota kończy Wielki Tydzień i dla chrześcijan jest dniem wyciszenia, kontemplacji i oczekiwania na zmartwychwstanie Pana. Tradycyjnie w tym dniu w kościołach święci się pokarmy, które znajdą się na naszych stołach w pierwszy i drugi dzień świąt Wielkiej Nocy.

Święcenie pokarmów w Wielką Sobotę zostało ustanowione w VIII wieku. W Polsce zwyczaj ten przyjął się dopiero w wieku XIV. Co ciekawe, powszechny zwyczaj święcenia pokarmów w kościołach pojawił się stosunkowo niedawno, bo w pierwszej połowie XX wieku.

Koszyczek wielkanocny: symbolika

Zgodnie z tradycją święcimy pokarmy w wiklinowych koszyczkach przybranych bukszpanem i okrytych lub wyściełanych białą serwetką. Dekoracja, jak i to z czego wykonany jest koszyczek wielkanocny, ma głębsze znaczenie.
 

  • Wiklina, czyli gałązki wierzbowe, z której wykonane są koszyczki, w tradycji ludowej symbolizuje płodność, życie i siły witalne. Przynosi szczęście i zdrowie. Co ciekawe, pierwsze palmy wykonywano z gałązek wierzbowych, a Niedziela Palmowa zwaną była Wierzbną.
  • Bukszpan, którym tradycyjnie dekorujemy koszyczek, jest wiecznie zieloną rośliną. Dlatego też uważany jest za symbol nieprzemijalności, trwałości życia i nieśmiertelności.
  • Biel serwetki ma symbolizować niewinność, czystość oraz odnowę życia duchowego.

Jakie potrawy święcimy na Wielkanoc?

Zgodnie z polską tradycją, na szlacheckich dworach czy to w chłopskich chatach święcenie pokarmów było wielkim wydarzeniem. Przed domostwami wystawiano stoły i ławy, na których ustawiano wszystkie pokarmy, które będą spożywane podczas świąt. Do domostw i na wiejskie place, na których wierni ustawiali stoły z wiktuałami, przyjeżdżał ksiądz i święcił wszystkie pokarmy. Z czasem zwyczaj ten przeniósł się do kościołów i, ze względów praktycznych, do koszyczków wielkanocnych wkładamy tylko niektóre potrawy wielkanocne, które zagoszczą na świątecznym stole.

Tradycyjna święconka składa się z:

  • babki wielkanocnej lub innego ciasta drożdżowego, które symbolizuje precyzję i umiejętności;
  • baranka z ciasta, cukru, marcepanu lub masła jako symbolu zmartwychwstania Jezusa Chrystusa;
  • chleba – to najważniejszy symbol dla chrześcijan: ciało Chrystusa, a w tradycji ludowej chleb oznacza godność i dobrobyt;
  • chrzanu jako oznaki zdrowia i siły witalnej, w tradycji chrześcijańskiej to znak pokonania męki i śmierci Zbawiciela;
  • jajka, czyli symbolu płodności i nowego, odradzającego się życia oraz zwycięstwa nad śmiercią;
  • soli, która w kulturze ma moc magiczną, oznacza sedno życia i prawdy, a także chroni przed zepsuciem, ma właściwości oczyszczające i odstrasza zło;
  • wędlin, najczęściej w postaci kawałka kiełbasy, które mają symbolicznie zapewnić zdrowie, płodność i dostatek, zamożność.

 
W niektórych regonach Polski do koszyczka ze święconką wkłada się ser, który jest symbolem przyjaźni wzajemnego szacunku i harmonii między człowiekiem a zwierzęciem.

Zobacz także:

rzeżucha
PatriciaDz/Adobe Stock
Święta i uroczystości
Rzeżucha – jak i kiedy posiać, żeby wyrosła na Wielkanoc
Rzeżucha to częsta dekoracja wielkanocna. Jest apetycznie zielonym akcentem na stole, łatwo ją wyhodować, a w dodatku jest bardzo zdrowa. Sprawdź, jak i kiedy ją posiać, aby wyrosła na czas.

Sianie i uprawa rzeżuchy to naprawdę prosta sprawa. Nie trzeba mieć nawet ziemi, aby wyrosła piękna i soczysta. W dodatku można ją uprawiać tak, aby po wyrośnięciu stała się atrakcyjną i apetyczną dekoracją świątecznego stołu. Podpowiadamy, jak posiać rzeżuchę, ile rośnie i dlaczego warto ją jeść. Spis treści: Kiedy posiać rzeżuchę? Jak posiać rzeżuchę? Pomysły na sadzenie rzeżuchy Właściwości rzeżuchy Kiedy posiać rzeżuchę? Jeśli rzeżucha ma wyrosnąć na Wielkanoc , najlepiej zasiać ją 7-8 dni przed świętami, a najpóźniej 5-6 dni wcześniej. Kiełkowanie i wzrost rzeżuchy są uzależnione od ciepła, natomiast światło słoneczne nie jest niezbędne do kiełkowania. Ile kiełkuje rzeżucha? W korzystnych warunkach po pierwszym dniu nasiona napęcznieją, a po 2-3 pojawią się pierwsze kiełki. I to niezależnie od tego, na jakim podłożu rzeżucha zostanie posiana. Aby cieszyć się zieloną łączką, trzeba będzie poczekać kolejne 2-3 dni. Aby rzeżucha była intensywnie zielona, po wykiełkowaniu warto ustawić ją w jasnym miejscu. Jak posiać rzeżuchę? Rzeżuchę można posiać w uniwersalnej ziemi ogrodowej, na wacie lub na ręczniku papierowym . Jedyna różnica między tymi podłożami jest taka, że ziemia z korzeniami rzeżuchy jest odpadem zielonym, który można kompostować. Natomiast watę i ręczniki papierowe trzeba będzie z korzeniami wyrzucić do śmieci zmieszanych, komunalnych, więc ta metoda uprawy nie jest zbyt ekologiczna. Jak posiać rzeżuchę. fot. Poliuszko/Adobe Stock Jeśli rzeżucha ma wyrosnąć wysoka , należy bardzo gęsto posiać nasiona – dosłownie jedno przy drugim. Wtedy kiełkujące roślinki będą ze sobą konkurować i wyciągać się jak najbardziej w górę. Rzadziej posiana rzeżucha wyrasta niższa, ale nie mniej zielona. Wyrośnięta rzeżucha.fot. Poliuszko/Adobe Stock...

życzenia wielkanocne
Adobe Stock
Święta i uroczystości
Życzenia wielkanocne 2022: poważne, krótkie, religijne, śmieszne, oficjalne
Życzenia na Wielkanoc coraz częściej są rozsyłane mailowo i SMS-owo, dlatego przygotowałyśmy dla was ściągawkę z różnymi wzorami życzeń do rozesłania. Znajdziecie tu poważne, oficjalne, ale też krótkie i oryginalne oraz religijne życzenia wielkanocne.

Życzenia wielkanocne to piękna tradycja, którą należy pielęgnować. Najpiękniejsze życzenia świąteczne to takie, które napiszemy sami. Jeżeli jednak brakuje czasu lub po prostu nie za bardzo nam to wychodzi, przygotowałyśmy dla was najciekawsze propozycje życzeń na Wielkanoc, które można wysłać na kartce, SMS-ie lub mailem albo złożyć osobiście. Przedstawiamy najpiekniejsze życzenia na święta wielkanocne . Mamy różne propozycje, które ułatwią wam składanie życzeń: poważne, mądre, śmieszne, krótkie i religijne, ale też oficjalne – sami wybierzcie! Spis treści :  Życzenia wielkanocne poważne Mądre życzenia wielkanocne  Krótkie życzenia wielkanocne Religijne życzenia wielkanocne Ś mieszne życzenia wielkanocne Oficjalne życzenia wielkanocne Osobiste składanie życzeń wielkanocnych Życzenia wielkanocne poważne Ten rok przyniósł nam wszystkim wiele niepokojów. Nie chodzi tylko o wojnę w Ukrainie, ale również o dość niestabilną sytuację ekonomiczną w kraju. Dlatego składanie bardziej poważnych życzeń może być tym razem bardzo na miejscu. Oto kilka podpowiedzi. *** Spokoju w sercu i pokoju na świecie. Niech Wielkanocny czas odrodzi wszystko, co dobre.  Przegoni troski i smutki. Obudzi nadzieję na lepsze jutro. *** Zdrowych i smacznych świąt oraz ciepłej rodzinnej atmosfery przy wielkanocnym stole. Niech ta Wielkanoc będzie dla nas wszystkich zapowiedzią odrodzenia pokoju na świecie i nadzieją na lepsze, spokojne i pomyślne czasy. *** Niech dom będzie dla Was zawsze ostoją spokoju, a na stole nigdy nie zabraknie chleba. Niech Wielkanoc jednoczy i wzmacnia całą rodzinę. Niech nigdy nie zabraknie Wam tego, co w życiu najważniejsze: zdrowia, miłości i bezpieczeństwa. *** Z okazji Wielkanocy pragnę złożyć najserdeczniejsze życzenia wszelkiej pomyślności, zdrowia i smacznego...

Baranek wielkanocny: co symbolizuje, historia, ciekawostki
Adobe Stock
Aktualności
Baranek wielkanocny: co symbolizuje, historia, ciekawostki
Co symbolizuje baranek wielkanocny? Jakie znaczenie ma baranek paschalny z chorągiewką? Dlaczego od wieków towarzyszy nam podczas świąt wielkanocnych pod postacią figurki z ciasta, masła, marcepanu, cukru, czekolady lub... porcelany czy złota?

Od zarania dziejów, to właśnie cierpliwe i łagodne jagnięta, owce i baranki bardzo często stanowiły ofiary na przebłaganie bóstw czy bogów. Historia baranka wielkanocnego ma swój początek w Piśmie Świętym. Już w Starym Testamencie mowa jest o tym zwierzęciu jak o ofierze przebłagalnej za grzechy, składanej na ołtarzu.  Spis treści: Baranek wielkanocny: jakie ma znaczenie Baranek wielkanocny w Biblii – symbolika Baranek wielkanocny w polskich święconkach – historia Baranek wielkanocny – ciekawostki Baranek wielkanocny – jakie ma znaczenie Przez całe wieki chrześcijaństwa utrwalała się tradycja, według której baranek wielkanocny symbolizuje: ofiarę, łagodność (uległość), czystość, niewinność, niezasłużone cierpienie, triumf życia nad śmiercią. Przede wszystkim jednak baranek wielkanocny to symbol Jezusa, który ofiarował swe życie podczas męki na krzyżu a po trzech dniach zmartwychwstał. Zmartwychwstanie Chrystusa świętujemy w Wielkanoc, najważniejsze święto chrześcijańskie. Baranek jako symbol ofiary i związek z ogniem (łac. agnus – baranek, sanskr. agni – ogień) oznacza odnawianie się świata. Baranek wielkanocny w Biblii – symbolika „Baranek Boży” lub po prostu „baranek” bardzo często pojawia się na kartach Starego lub Nowego Testamentu. Między innymi: w Księdze Wyjścia, gdzie ofiarą są dwa barany (Wj 29,38-42) w Księdze Liczb, gdzie ofiarą w czas szabatu są jagnięta bez skazy (Lb 28,3-8) w Księdze Ezechiela, gdzie ofiarą jest sześć baranków bez skazy i jeden baran bez skazy (Ez 46,13-15) w Ewangelii św. Jana, gdy Jan Chrzciciel mówi: „ Oto baranek boży, który gładzi grzechy świata ” (J, 1, 29) w 1. Liście św. Piotra: „Wiecie bowiem, że z waszego, odziedziczonego po przodkach, złego...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj