Tradycyjne potrawy wielkanocne są obecne w wielu domach już od rana. Świętowanie Wielkanocy rozpoczyna się bowiem wspólnym, rodzinnym śniadaniem. W zależności od regionu Polski w każdym domu mogą pojawić się inne dania. Jednak podobnie jak w przypadku potraw wigilijnych, zawsze pojawiają się te, których symbolika jest silnie zakorzeniona w naszej kulturze.
Jakie są najpopularniejsze tradycyjne potrawy wielkanocne?

WIDEO…

player placeholder

Jakie są potrawy wielkanocne? Lista tradycyjnych dań na stole wielkanocnym:

  1. Jajko w każdej odsłonie
  2. Chrzan
  3. Biała kiełbasa
  4. Pasztet
  5. Żurek czy barszcz biały?
  6. Sałatki (jarzynowa i inne)
  7. Półmisek wędlin
  8. Baba wielkanocna
  9. Mazurek

Potrawy wielkanocne: jajko w każdej odsłonie

Czy to pisanki, kraszanki, barwione farbką, malowane przez dzieci, w majonezie czy jaja faszerowane – jajka muszą być obecne na wielkanocnym stole. Znaczenie jajka jest wyjątkowe – to symbol odradzającego się życia, płodności, budzącej się po zimie przyrody i zwycięstwa nad śmiercią.

12FZ0f-116018-8663724
Zobacz także:

Potrawy wielkanocne: chrzan

Chrzan to obowiązkowy, dodający wyraźnego smaku element wielkanocnych dań. Często jest on spożywany jako dodatek do zup, mięs, pasztetów, jajek, sałatek. W przekazach ludowych chrzan utożsamiany jest z krzepą, siłą witalną i zdrowiem. W tradycji Kościoła jest on znakiem pokonania męki i śmierci Zbawiciela.

534OOR-123475-d527e9f
Adobe: davros

Potrawy wielkanocne: biała kiełbasa

Biała kiełbasa to dość nowa potrawa na polskim stole, ponieważ przybyła do Polski z Niemiec dopiero pod koniec XIX wieku. O jej powstaniu zadecydował przypadek. Pewnemu gospodarzowi zabrakło baranich jelit i do zrobienia kiełbasy wykorzystał wieprzowe. Bał się jednak, że delikatniejsze osłonki popękają podczas gotowania, więc delikatnie sparzył kiełbasy wrzątkiem. I tak powstała biała kiełbasa

Symbolika białej kiełbasy jest taka sama jak wszystkich mięs i wędlin: dobrobyt, bogactwo oraz zdrowie.

EeYYQV-123476-af4c06e
Adobe: Patryk Michalski

Potrawy wielkanocne: pasztet

Domowy pasztet wykonany zgodnie z tradycyjną recepturą powstaje na bazie różnych mięs i podrobów. W tradycyjnej, szlacheckiej kuchni robiono pasztety o konsystencji półpłynnego musu, nierzadko na słodko. Mięsny, obficie wypełniony bakaliami pasztet był symbolem dobrobytu, bogactwa, obfitości i dobrego życia.

HHmgBK-123477-d00cadb
Adobe: npls

Potrawy wielkanocne: żurek czy barszcz biały?

Często żurek i barszcz biały oznaczają tę samą zupę i nazwy używane są wymiennie. W niektórych regionach są to jednak dwie różne zupy. Barszcz biały przygotowywany jest na zakwasie pszennym i wywarze mięsno-warzywnym. Natomiast tradycyjnie żurek jest zupą postną gotowaną na żytnim zakwasie. Chociaż istnieją odstępstwa od tej zasady, w północno-wschodniej Polsce żurek powstaje na bazie zakwasu owsianego.

Zobacz przepis na żurek wielkanocny dla dzieci.

imgNPSIHJ-fdbb815
AdobeStock

Sałatki (jarzynowa i inne)

Trudno wyobrazić sobie tradycyjny wielkanocny stół bez sałatek. W wielu domach króluje sałatka jarzynowa, choć podczas śniadania wielkanocnego mogą pojawić się również inne sałatki. Wszystko zależy od smaków, jakie pamiętamy z dzieciństwa oraz aktualnych upodobań.

imgki36Ih-d08343c
AdobeStock

Półmisek wędlin

Tradycja nakazuje, by na wielkanocnym stole, po długim poście pojawiły się rozmaite wędliny. Szynka, polędwica, kiełbasy, schab na zimno (np. pieczony z suszonymi śliwkami i morelami)... Coraz więcej osób przed Wielkanocą zajmuje się wędzeniem domowych wędlin lub zamawia je u znajomych, którzy zajmują się tradycyjnym wyrobem wędlin.

KUXlGu-124476-5b9259f
Adobe Stock

Potrawy wielkanocne: baba wielkanocna

Ciasta wielkanocne to także tradycyjne dania. A wśród nich królują babki. Baby wielkanocne to tradycja pochodząca ze wschodu. Na polskich stołach baby pojawiły się w XVII wieku. Dawniej pieczono baby w Wielki Piątek w piecu chlebowym. Istniał przesąd mówiący, że baby mogą piec tylko kobiety, a obecność chłopa sprawi, że baba opadnie. To zła wróżba na cały rok. Tradycyjny wypiek bab, jak i sama baba, były oznaką precyzji, kunsztu, wysokiego poziomu umiejętności oraz słodyczy życia i dobrobytu.

Zobacz prosty przepis na babkę wielkanocną.

imgZ4e17l-815b8f8
AdobeStock

Potrawy wielkanocne: mazurek

Tradycja pieczenia mazurków pojawiła się w Polsce w XVII wieku. Najprawdopodobniej zwyczaj ten pochodzi z Turcji. Słodki przysmak miał być nagrodą dla tych osób, które były wytrwałe w postanowieniach przez cały post. Dlatego też tradycyjne mazurki są nie tylko słodkie, ale też bogato dekorowane. Co ciekawe, nie istnieje jedna, tradycyjna receptura, a w każdym domu mazurki mogą prezentować się inaczej.

Zobacz przepis na mazurek czekoladowy dla dzieci.

NkHtDy-123480-a4af956
Adobe: pbd Studio

Inne tradycyjne potrawy wielkanocne to:

Źródło: Ewa Ołubiec-Opatowska, Ewa Czarniecka-Skubina: Żywieniowe tradycje świąteczne: dawniej i współcześnie. Zeszyty Naukowe Uczelni Vistula, nr 54(3)/2017, s. 74-89.

Zobacz też: