co to jest wielkanoc
drubig-photo/Adobe Stock
Święta i uroczystości

Co to jest Wielkanoc? A Wielki Post? Wytłumacz dziecku religijne znaczenie święta

Co to jest Wielkanoc? To przede wszystkim najważniejsze święto chrześcijańskie. Podpowiadamy, jak obchodzi się Wielkanoc i w jaki sposób ciekawie opowiedzieć dziecku o tym wyjątkowym czasie.

Co to jest Wielkanoc? Wiele dzieci na pewno zada nam to pytanie, a odpowiedź na nie może być skomplikowana. W przeciwieństwie do Bożego Narodzenia święto to niesie ze sobą spory ładunek trudnych emocji – jest w nim śmierć, cierpienie, smutek, ale i odrodzenie, radość. Wszystko owiane jest wielką tajemnicą zmartwychwstania Chrystusa. Warto jednak je odkrywać, włączając dziecko w uroczystości Wielkiego Tygodnia i czas je poprzedzający. Razem z nim poznawać znaczenie wielkanocnych symboli – każdy z nich niesie ze sobą potężną dawkę radości, optymizmu i nadziei.

Spis treści:

Święconka - symbolika pokarmów w koszyczku wielkanocnym [WIDEO]

Co to jest Wielkanoc?

Wielkanoc to czas upamiętniający mękę i zmartwychwstanie Jezusa, obejmujący cały tydzień, zwany Wielkim Tygodniem. Zaczyna go Niedziela Palmowa. Tydzień później wypada Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego, która jest pierwszym dniem świąt wielkanocnych. Drugim dniem świąt jest wypadający po niej poniedziałek, zwany lanym poniedziałkiem, który jest dniem wolnym od pracy.

Dlaczego obchodzimy Wielkanoc?

Obchody świąt wielkanocnych upamiętniają zmartwychwstanie Jezusa. Wielkanoc, a dokładniej Niedziela Wielkanocna, to dla Chrześcijan święto o największym znaczeniu, najważniejsze, gdyż upamiętnia śmierć, mękę i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, a więc odkupienie ludzkich grzechów.

Niedzielę Wielkanocną poprzedza Wielki Tydzień i Wielki Post. Jeśli nie wiesz, jak opowiedzieć dziecku o cierpieniu Chrystusa, pomocne będę wskazówki księdza Stanisława Dziekońskiego. Ten wykładowca na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, autor publikacji o tematyce katechetycznej i pedagogicznej, podkreślił w rozmowie z mamotoja.pl, że o wiele prościej wyjaśnić dziecku znaczenie świąt wielkanocnych, jeżeli rodzina jest praktykująca i dziecko na co dzień ma kontakt z religią.

Ale nawet jeżeli maluch w ograniczonym stopniu doświadcza na co dzień atmosfery życia religijnego, warto małymi kroczkami wprowadzać go w tę tematykę. „Wiele do zrobienia mają w tym względzie sami rodzice, stanowiący dla dziecka najwyższy autorytet” – podkreśla ks. Dziekoński.

To dobry moment, aby porozmawiać z maluchem o cyklach życia przyrody, o przemijaniu i odradzaniu się. Oto przecież chodzi w świętach Wielkiej Nocy – życie wygrywa ze śmiercią, po smutku przychodzi radość, po Wielkim Piątku - Noc Zmartwychwstania.

Jak obchodzimy święta wielkanocne?

W Wielkim Tygodniu odbywają się w kościołach specjalne nabożeństwa. O 6:00 rano w Niedzielę odprawiana jest msza rezurekcyjna, będąca pamiątką zmartwychwstania Jezusa. Tego dnia z tradycyjnych grobów Chrystusa, budowanych jak szopki bożonarodzeniowe w kościołach, znika figura martwego Jezusa, która była eksponowana przez piątek i sobotę.

Obchody Wielkiej Nocy odbywają się też w domach wiernych. Przyniesieniu do domu poświęconej palemki w Niedzielę Palmową, szykowanie i święcenie święconki w Wielką Sobotę, oraz wspólny posiłek – wielkanocne śniadanie w Niedzielę.

W większości rodzin świąteczny jest też obiad niedzielny. Dla dzieci organizowane jest szukanie jajek wielkanocnych, a w części rodzin po prostu dzieci obdarowuje się słodkościami w niedzielny poranek. Zwyczaj ten często nazywa się „zajączkiem”.

Poniżej omawiamy sposób, w jaki obchodzi się poszczególne wydarzenia związane z Wielkim Postem, który poprzedza Wielkanoc, oraz z Wielkim Tygodniem.

Co to jest Wielki Post? 

Wielki Post jest okresem w życiu chrześcijan, który służy przygotowaniu wiernych do przeżycia świąt wielkanocnych. To czas pokuty, zadumy i nawrócenia. Rozpoczyna się w Środę Popielcową, a kończy w Wielki Czwartek przed wieczorną Mszą Wieczerzy Pańskiej. Trwa 40 dni – na pamiątkę 40-dniowego postu Chrystusa na pustyni.

W czasie Wielkiego Postu ludzie wierzący:

  • zachowują większą wstrzemięźliwość w jedzeniu i piciu;
  • częściej modlą się;
  • uczestniczą w nabożeństwach Drogi Krzyżowej (odprawianych w piątki) oraz w Gorzkich Żalach (odprawianych w niedziele);
  • biorą udział w rekolekcjach parafialnych;
  • przystępują do sakramentu pokuty i pojednania;
  • unikają udziału w zabawach klubowych i dyskotekach.


Zadania na Wielki Post dla dzieci, czyli tzw. postanowienia wielkopostne mogą obejmować np. ograniczenie jedzenia słodyczy czy niezdrowych przekąsek lub wieczorne codzienne modlitwy przed pójściem spać.

Postanowienia wielkopostne dzieci nie powinny jednak być zbyt rygorystyczne: nie możemy wymagać od dziecka, aby stosowało ścisły post, który może być dla niego niezdrowy. Choć możemy zaprzestać organizowania przyjęć w okresie Wielkiego Postu, nie można zupełnie odmówić dziecku zabawy lub rozrywek.

Ustalcie razem z dzieckiem, w jaki sposób chcielibyście uświęcić Wielki Post i wspólnie trzymajcie się wyznaczonych celów.

Początek Wielkiego Tygodnia: Niedziela Palmowa

„Usłyszawszy, że Jezus przychodzi do Jerozolimy,
wzięli gałązki palmowe i wyszli na jego spotkanie...”
(J. 12, 12-13)


Wielkanocną atmosferę odnajdziesz na wiosennym spacerze, na który warto wybrać się z dzieckiem w sobotę, aby poszukać gałązek na palemkę, z którą pójdziecie do kościoła. Chrześcijańskie symbole wielkanocne, takie jak palmy, mogą być zrobione własnoręcznie – między innymi z bazi, forsycji, bukszpanu, witek brzozy. Są one symbolem odradzającego się życia. 

Wybierając się z dzieckiem do kościoła w Niedzielę Palmową, aby poświęcić palemkę, pamiętaj o opowiedzeniu historii Jezusa Chrystusa witanego przez tłum palmowymi gałązkami. Możecie też udać się na uroczystą procesję, symbolizującą wjazd Jezusa do Jerozolimy. To pomoże dziecku lepiej wyobrazić sobie wydarzenia, o których mu opowiadasz.

Wielki Tydzień: wielkie zamieszanie

„Nie troszczcie się zbytnio i nie mówcie:
Co będziemy jeść i co będziemy pić? Czym się przyodziejemy?”
(Mt. 6, 31-32)


Domowa krzątanina powoli wprowadza całą rodzinę w uroczysty nastrój. Warto włączyć malucha w świąteczne przygotowania. To okazja do poznania wielkanocnej tradycji, do rozmowy o życiu Chrystusa i do budowania niezwykłej więzi między wami. Dzieci lubią pomagać, więc będzie to dla nich również niezła frajda. Mogą próbować:

  • zetrzeć kurz z telewizyjnego ekranu;
  • poskładać równo ściereczki;
  • a starsze – odkurzyć swój pokój lub wynieść śmieci.


Jeszcze więcej satysfakcji i radości sprawi twojemu dziecku pieczenie wielkanocnych bab i mazurków. Wałkowanie pachnącego ciasta, rozbijanie jajek do masy i wylizywanie garnka po czekoladowej polewie – takie rzeczy pamięta się do końca życia.

Podobnie jak wspólne malowanie pisanek. Choć na bazarkach pełno pyszniących się kolorami jajek, warto zdobić je samodzielnie. Warto też przy tej okazji wspomnieć dziecku, czego symbolem jest wielkanocne jajko? Oznacza ono nowe życie i odrodzenie, czyli prawdziwy sens Wielkanocy.

Wielki Czwartek i Wielki Piątek: smutek i zaduma

„Skażą go na Śmierć i wydadzą poganom:
a ci będą z niego drwić i pluć na niego; ubiczują go i zabiją.
Lecz po trzech dniach zmartwychwstanie...”
(Mr. 10, 34)


Małe dziecko nie musi pościć, rezygnować z ulubionej zabawy lub dobranocki. Warto jednak ostatnie dni Wielkiego Tygodnia przeżyć w atmosferze skupienia i powagi. Jeżeli pójdziesz w tym czasie z dzieckiem do kościoła, zwróć jego uwagę, że nawet jego wnętrze wygląda smutno – nie ma nigdzie kwiatów, a obrazy i krzyże są zasłonięte.

W Wielki Czwartek w kościołach odprawiana jest msza upamiętniająca ostatnią wieczerzę Jezusa z uczniami i ustanowienie Eucharystii. To uroczystość rozpoczynająca liturgię tzw. Triduum Paschalnego. W Wielki Piątek odprawiana jest uroczysta droga krzyżowa. tego dnia nie jest odprawiana msza.

Wielkoczwartkowe i wielkopiątkowe uroczystości mogą być dla kilkulatka bardzo interesujące i inspirujące – np. w Wielki Czwartek w niektórych parafiach ma miejsce obrzęd obmycia przez księdza nóg wybranym wcześniej osobom na wzór tego, co czynił Jezus swoim uczniom.

Na dziecku duże wrażenie może zrobić symboliczny grób Chrystusa. Cisza i nastrój zadumy panujące w kościele, wystrój ołtarza, grób – to wszystko może pobudzić dziecko do zadawania rodzicom pytań dotyczących tajemnicy męki i śmierci Chrystusa.

Uwaga! Zanim zdecydujesz się zabrać dziecko do kościoła, warto pamiętać, że liturgia – zwłaszcza Wielkiego Piątku - jest długa. Dziecku może być zimno – pomieszczenia kościelne często nie są ogrzewane.

Wielka Sobota: święconka

„Ja jestem chlebem żywym, który z nieba zstąpił:
jeśli ktoś będzie spożywał ten chleb, żyć będzie na wieki.”
(J. 6, 51)


Pójście do kościoła ze święconką to zawsze spore przeżycie dla malucha. Dzieci bardzo lubią ceremonię święcenia pokarmu i czują się ważne oraz bardzo dumne, gdy mogą nieść koszyczek i odsuwać serwetkę tuż przed pokropieniem go święconą wodą. Wyjaśnij dziecku znaczenie święconki i jedzenia wkładanego do koszyka:

  • chleb symbolizuje ciało Chrystusa;
  • jajko jest symbolem życia;
  • sól chroni przed zepsuciem;
  • wędlina zapewnia zdrowie i dostatek;
  • chrzan wszelką siłę i fizyczną krzepę.


Rada! Gdy po powrocie do domu dziecko nie może się już doczekać spróbowania święconego jajka, lepiej nie stawiaj koszyczka na wielkanocnym stole i nie wystawiaj na próbę jego cierpliwości. Najlepiej postawić koszyczek tak, aby maluch go nie widział i wytłumaczyć, że „święcone pokarmy jemy w niedzielę”. Będzie to przy okazji dobra lekcja czekania i cierpliwości.

W sobotę w kościołach nie jest sprawowana liturgia, wierni jedynie adorują grób Chrystusa. Po zachodzie słońca rozpoczyna się liturgia Wigilii Paschalnej, która należy już do liturgii wielkanocnej. W tym czasie odnawia się przyrzeczenia chrztu.

Niedziela Wielkanocna: Alleluja!

„Nie bójcie się!
Szukacie Jezusa Nazareńskiego ukrzyżowanego.
Powstał z martwych; nie ma go tu!”
(Mr 16, 6)


„W zmartwychwstaniu Chrystusa widzimy pełniej, że śmierć nie jest dla nas końcem, ale pewnym etapem przejścia w nowe, szczęśliwe życia. Te prawdy zostają obwieszczone w Wigilię Paschalną, sprawowaną w sobotni wieczór. Byłoby dobrze, gdyby rodzice przełożyli je dzieciom w prostych słowach” – proponuje duchowny.

Na przykład tak, jak pisał dla najmłodszych ksiądz Jan Twardowski („Pacierz z Księdzem Twardowskim”): „Wszyscy wiemy, że trzeciego dnia Pan Jezus odwalił ciężki kamień i wyszedł z grobu. Poprzewracali się ze strachu żołnierze stojący na warcie. Stał się największy cud. Pan Jezus przychodzi do nas ukryty, ale żywy”. Kilkulatek to zrozumie. Dla niego wszystko jest możliwe – umarł, ale ożył, cóż w tym niezwykłego?

W Niedzielę Wielkanocną odprawiana jest uroczysta msza rezurekcyjna, zwykle o 6:00 rano. Organizowana jest także procesja rezurekcyjna. Triduum Paschalne kończy wieczorne nabożeństwo w niedziele wielkanocną, podczas której śpiewa się psalmy.

Pamiętajmy, aby w atmosferze ostatnich przygotowań do świątecznego stołu nie zapomnieć o życzeniach wielkanocnych i modlitwie, a może nawet odczytaniu fragmentu Ewangelii opowiadającej o zmartwychwstaniu Jezusa. Na stole, oprócz „święconki” powinien znaleźć się także wielkanocny baranek.

Zobacz też:  

mazurek wielkanocny dla dzieci
Adobe Stock
Gotowanie z dziećmi
Jak zrobić mazurek wielkanocny dla dzieci [WIDEO]
Zobacz na naszym filmie, jak zrobić mazurek wielkanocny dla dzieci. Masę kajmakową możesz zmodyfikować według własnego pomysłu i potrzeb dziecka, np. nie dodając do niego składników, na które maluch ma alergię.

Mazurek wielkanocny dla dzieci nie musi różnić się od tego szykowanego dla dorosłych. Przepis może być ten sam – spód mazurka to po prostu kruche ciasto robione z samych naturalnych składników. Na ciasto można wyłożyć tradycyjną masę kajmakową albo roztopioną czekoladę. I masa, i kajmak mogą zawierać drobno pokrojone bakalie z wyłączeniem tych, których dziecko nie lubi albo na które ma uczulenie. Jak zrobić mazurek wielkanocny dla dzieci Przygotowanie mazurka dzieli się na dwa etapy: szykowanie i pieczenie ciasta oraz przygotowanie i wyłożenie na ciasto słodkiej masy, którą na koniec się dekoruje. Masę kajmakową można zrobić samodzielnie albo kupić gotową w sklepie. Niestety te sklepowe nie dorównują tym domowym. Na szczęście są i domowe sposoby na przygotowanie kajmaku z mniejszym wysiłkiem niż podają tradycyjne przepisy – już nie trzeba godzinami stać przy garnku i w nim mieszać. Robienie i pieczenie ciasta dla dzieci nie zajmuje dużo czasu. Składniki na ciasto do mazurka:     •    300 g mąki,     •    200 g masła,     •    100 g cukru,     •    3 żółtka. Przygotowanie ciasta do mazurka: do miski wsyp mąkę, dodaj cukier, masło i żółtka. Zagnieć wszystko szybko dłońmi, aż do uzyskania jednolitej, gładkiej kuli. Blachę o wymiarach ok. 25x35 cm wyłóż papierem do pieczenia. Rozprowadź ciasto równomiernie na całej powierzchni (odrywając po kawałku z kuli i wygniatając jak plasteliną lub wałkując wałkiem). Placek powinien być cienki. Warto odłożyć sobie część ciasta i zrobić z niego brzegi mazurka: wałeczki z ciasta ułóż na brzegach ciasta dookoła formy i lekko dociśnij do spodu. Można na nich zrobić ozdobne paseczki – nagniatając brzeg widelcem i odciskając w nim zęby sztućca....

wielkanocne kolorowanki do druku
Fotolia
Święta i uroczystości
Wielkanocne kolorowanki do druku (11 obrazków dla dzieci)
Wielkanocne kolorowanki umilą dziecku oczekiwanie na święta. Mamy aż 11 obrazków do kolorowania o tematyce związanej z symbolami Wielkanocy. Wszystkie przygotowane do druku. Są wśród nich kurczaczki, pisanki, zajączek, wielkanocne jajka, które spodobają się każdemu dziecku. Kolorowanki wielkanocne dla dzieci to świetna zabawa. Koniecznie sprawdź nasze propozycje.

Wielkanocne kolorowanki pomogą wprowadzić dziecko w tematykę świąt. Podczas kolorowania obrazków z wielkanocnymi motywami lub  malowania pisanek  można rozmawiać o tradycjach wielkanocnych. Kiedy będziecie kolorować zajączki i wielkanocne kurczaczki z pisankami, można opowiadać dziecku wielkanocne ciekawostki  o koszyczku, potrawach, które jemy podczas wielkanocnego śniadania, dlaczego jajko i pisanki stały się  symbolem Wielkanocy . Wybierz jedną z naszych 11 kolorowanek świątecznych .  Aby ją wydrukować, wystarczy kliknąć w wybrany obrazek .  Wielkanocne kolorowanki do druku: Kurczak ze spadochronem Kurczak na spadochronie w kropki Zajączek wielkanocny – kolorowanka Symbole wielkanocne – kolorowanka z pisankami Kurczak wielkanocny w pisance Radosny kurczak Wielkanocny kurczaczek lecący w koszyczku  Kwoka z pisklętami i pisankami Kurczaczek na górze pisanek Kurczaczek w koszyczku Wielkanocny zając do druku Kolorowanki wielkanocne – kurczak ze spadochronem Wesoły kurczak leci na pasiastym spadochronie zrobionym ze skorupki jaja. Rysunek  idealny dla młodszych dzieci, gdyż nie wymaga wielkiej precyzji w kolorowaniu. Kolorowanka kurczak na spadochronie w kropki Kurczak swobodnie spadający ze spadochronem wykonanym ze skorupki jaja. Obrazek nieco bardziej pracochłonny,  niż poprzedni, ale ciągle w zasięgu możliwości każdego przedszkolaka! Zajączek wielkanocny – kolorowanka Sympatyczny zajączek – bardzo prosta kolorowanka na Wielkanoc. Bardziej uzdolnione manualnie dzieci mogą mu dorysować dodatkowe elementy , np. wzorzystą koszulkę. Symbole wielkanocne – kolorowanka z pisankami Przy okazji kolorowania tego rysunku możesz wytłumaczyć dziecku, skąd wziął się...

symbole adwetowe
Adobe Stock
Święta i uroczystości
Symbole adwentowe – co oznaczają?
Najpopularniejsze symbole adwentowe to: kalendarz adwentowy, lampiony oraz wieniec. Każdy z nich wprowadza do domu atmosferę oczekiwania na święta. Dowiedz się, jakie jest znaczenie tych symboli adwentowych.

Symbole adwentowe mają swoje znaczenie religijne. Pełnią jednak jeszcze jedną funkcję: umilają oczekiwanie na święta! Wielu dzieciom czas przed świętami dłuży się niemiłosiernie. Ale to wcale nie musi być pełne zniecierpliwienia wyczekiwanie Wigilii. Świąteczna atmosfera może towarzyszyć nam już od początku grudnia, kiedy to zapalimy w domu świecę na adwentowym wieńcu. Jest to jeden z czterech najbardziej znanych symboli adwentu. Dzięki nim twój maluch zrozumie, że święta to także czas oczekiwania, któremu towarzyszy magiczny okres przygotowań. To dzięki temu Boże Narodzenie jest tak wyjątkowe. Sprawdź, jakie jeszcze są symbole adwentu. Jakie są symbole adwentowe? Adwent ma pomóc chrześcijanom przygotować się do dnia narodzin Jezusa Chrystusa. Jest to szczególnie piękny okres liturgiczny. Przemawia za tym bardzo rozbudowana w naszej tradycji symbolika. 4 najpopularniejsze symbole adwentu to:   Wieniec adwentowy Lampiony adwentowe Kalendarz adwentowy Roraty Znaczenie symboli adwentowych: wieniec adwentowy Wieniec adwentowy symbolizuje jedność rodziny, która duchowo przygotowuje się na przeżycie świąt Bożego Narodzenia. Kształt wieńca oznacza także, że Bóg jest wieczny (nie ma ani początku, ani końca). Wykonuje się go z gałązek drzew iglastych, które są zawsze zielone – to oznacza życie wieczne, jakie otrzymają wszyscy, którzy wierzą w Chrystusa. Wieniec adwentowy to świetny pomysł, aby pomóc dziecku w czekaniu na święta i odliczaniu czasu, jaki pozostał do... otrzymania prezentów. To prosty stroik ze świerkowych gałązek, z czterema świecami, ozdobiony kokardkami, dzwoneczkami, suszonymi pomarańczami lub szyszkami. Co oznaczają 4 świece adwentowe na wieńcu? Symbolizują cztery niedziele pozostałe do Bożego Narodzenia. Należy zapalać po jednej w kolejne niedziele adwentu, gdy zgaśnie ostatnia – twój maluch w...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj