leczenie zębów w ciąży
Fotolia
Zdrowie w ciąży

Leczenie zębów w ciąży: lista dozwolonych i zakazanych zabiegów dentystycznych w ciąży

Leczenie zębów w ciąży nie powinno być bagatelizowane przez kobiety ciężarne. Wizyty kontrolne u stomatologa są nie tylko możliwe, lecz wręcz wskazane – nieleczona próchnica czy inne choroby zębów i przyzębia mają negatywny wpływ na organizm matki oraz płodu.

Kobieta nie tylko może chodzić do dentysty w ciąży, ale wręcz powinna odwiedzić stomatologa w tym wyjątkowym czasie. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego pierwsze badanie stomatologiczne w ciąży powinno odbyć się w ramach obowiązkowych badań wykonywanych tuż po pierwszej ciążowej wizycie ginekologicznej (6–8 tydzień ciąży). Około 20. tygodnia ciąży należy ponownie skontrolować zęby. Regularne wizyty u dentysty w ciąży powinny odbywać się przynajmniej raz na każdy trymestr ciąży – wówczas pozwalają na wczesne wykrycie nieprawidłowości i właściwy sposób leczenia zębów. 

Leczenie zębów w ciąży:
1. 
Jak zmieniają się zęby i dziąsła w ciąży?
2. 
W którym trymestrze najlepiej wykonywać zabiegi stomatologiczne?
3. Które zabiegi stomatologiczne są wykonywane w ciąży?


4. Które zabiegi dentystyczne w ciąży są odradzane?


5. Dentysta w ciąży na NFZ

Jak zmieniają się zęby i dziąsła w ciąży?

Leczenia zębów w ciąży nie należy bagatelizować. Warto wiedzieć, że zmiany hormonalne, powstałe wskutek ciąży, są niekorzystne dla dziąseł, ponieważ mogą one krwawić, odsłaniać szyjki zębowe i rozpulchniać się. Wymioty podczas mdłości ciążowych mogą niszczyć szkliwo, a ciążowe zachcianki mogą sprzyjać rozwojowi próchnicy, która nie jest obojętna dla płodu, bo bakterie mogą przez łożysko dotrzeć do dziecka.  Dlatego jeśli kobieta w ciąży musi leczyć zęby, powinna bezwzględnie to zrobić. Należy zawsze poinformować stomatologa o ciąży. Zabiegi stomatologiczne w ciąży wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Można zęby borować, usuwać, a nawet wykonywać rentgen zęba, jeśli stomatolog użyje odpowiedniej ochrony na brzuch i piersi pacjentki.

W którym trymestrze najlepiej wykonywać zabiegi stomatologiczne?

Istnieje przekonanie, że zabiegi stomatologiczne najlepiej jest wykonywać w drugim trymestrze ciąży, ponieważ w jej początkowej fazie ryzyko poronienia jest większe, a w trzecim trymestrze długotrwałe leżenie na fotelu dentystycznym może się okazać niewygodne ze względu na ucisk żyły głównej dolnej oraz ryzyko zawrotów głowy i omdleń. Z tego powodu doradza się przełożenie – w miarę możliwości – wykonania niektórych zabiegów stomatologicznych w ciąży. Choć trzeba zaznaczyć, że rodzaj zabiegu oraz jego data jest uzależniana od indywidualnego przypadku. Dopiero po konsultacji ze stomatologiem ustala się szczegółowe leczenie zębów w ciąży. 

Należy jednak pamiętać, że kiedy pojawia się ból zęba, niezależnie od trymestru trzeba niezwłocznie udać się do dentysty. 

Jakie zabiegi stomatologiczne są wykonywane w ciąży?

  • Leczenie próchnicy – leczenie próchnicy w ciąży jest wskazane na każdym etapie jej trwania. Wszelkie choroby czy stany zapalne u ciężarnych niekorzystnie wpływają zarówno na zdrowie kobiety, jak i dziecka. Nieleczona próchnica zwiększa kilkakrotnie ryzyko porodu przedwczesnego, dlatego zalecane są regularne wizyty u stomatologa, które pozwolą zapobiec powstawaniu próchnicy i innych chorób przyzębia.
  • Zatrucie zęba w ciąży – jeżeli sytuacja tego wymaga, pacjentkom w ciąży przeprowadza się zabieg zatrucia zęba. Ten rodzaj leczenia zębów w ciąży pozwoli zmniejszyć ostry stan zapalny i umożliwi dalsze leczenie. Zatrucie zęba u ciężarnej jest w pełni bezpieczne.
  • Znieczulenie zęba – leczenie zębów w ciąży często wiąże się z podaniem znieczulenia, które jest odpowiednio dobierane do ciężarnej i inne niż u pozostałych pacjentów (dlatego zawsze należy informować o ciąży dentystę). W miarę możliwości odradza się podawanie znieczulenia w trakcie pierwszego trymestru. W tym okresie niewskazane jest stosowanie podtlenku azotu z uwagi na zwiększone ryzyko poronienia.
  • Leczenie kanałowe zęba w ciąży – wiąże się zwykle z wykonaniem RTG zęba i z tego względu kobietom w ciąży (o ile jest to możliwe) odradza się leczenie kanałowe w pierwszym trymestrze ciąży i zaleca przełożenie go na późniejszy etap. Promieniowanie może mieć negatywny wpływ na płód zwłaszcza w początkowej fazie ciąży. Ciężarne powinny wybierać gabinety stomatologiczne wyposażone w nowoczesny mikroskop endodontyczny lub elektroniczny endometr – pozwalają one na uniknięcie narażenia na promieniowanie rentgenowskie. Warto wiedzieć, że niektóre placówki są wyposażone w specjalistyczne osłonki na brzuch i okolice miednicy ciężarnej, a wykorzystywane tam aparaty rentgenowskie są nowszej generacji, dzięki czemu intensywność promieniowania jest mniejsza.
Pamiętaj, aby nie odwlekać leczenia kanałowego w czasie, ponieważ może przyczynić się do pogłębiania się stanu zapalnego nie tylko w obrębie miazgi zęba, ale jego przeniesienia na pozostałe tkanki, a nawet cały organizm. 
  • Usuwanie zęba – ze względu na konieczność zastosowania znieczulenia oraz ryzyko krwotoku, lepiej przełożyć zabieg na czas po pierwszym trymestrze ciąży. Warto jednak pamiętać, że nie wolno odwlekać usunięcia bolącego zęba na czas po porodzie, bo to silnie osłabia organizm ciężarnej i stwarza ryzyko infekcji u niemowlęcia (przede wszystkim wtedy, kiedy z zęba sączy się ropa lub zapalenie powoduje uporczywy ból). Niekiedy, gdy dochodzi do ostrego stanu zapalnego zęba, ciężarna powinna przyjmować bezpieczne w ciąży, zalecone przez stomatologa leki. 

Które zabiegi dentystyczne w ciąży są odradzane?

  • Prześwietlenie zęba w ciąży – zaleca się unikania promieniowania rentgenowskiego w ciąży z wymienionych wyżej powodów. Jeśli jednak sytuacja tego wymaga, można zrobić zdjęcie rtg zęba w ciąży, zachowując maksymalne środki ostrożności jak np. wykonanie cyfrowej wizualizacji zęba u kobiety w ciąży, co jest całkowicie bezpieczne dla rozwoju płodu.
  • Założenie aparatu ortodontycznego – jeżeli ciężarna założyła aparat przed ciążą, nic nie stoi na przeszkodzie, aby kontynuowała leczenie wad zgryzu. Odradza się jednak rozpoczynanie leczenia ortodontycznego w czasie ciąży – zęby kobiety są wtedy słabiej zmineralizowane, ponieważ osłabia je rozwijający się płód i podatniejsze na uszkodzenia. W początkowym okresie ciąży dość często występują także wymioty, które zawierają silnie stężone kwasy, niekorzystnie wpływające na szkliwo. To sprawia, że na aparacie wokół zamków pojawiają się białe otoczki, których nie można później się pozbyć.
  • Wybielanie zębów – z uwagi na wykorzystywane lampy promieniujące, kobietom ciężarnym odradza się wybielanie zębów w ciąży. Warto wiedzieć, że preparaty do wybielania zębów zawierają składniki, które nie były przebadane w kierunku ewentualnego wpływu na płód (jak np. rozjaśniający nadtlenek karbamidu), dlatego trzeba przywiązywać do nich szczególną uwagę i wykazać się ostrożnością – wszak chodzi tu jedynie o estetykę, a nie zdrowie zębów.
  • Zabiegi protetyczne –  w związku z tym, że pod wpływem hormonów ciążowych dziąsła są rozpulchnione i łatwiej krwawią, zalecane jest przełożenie zabiegów protetycznych na okres po porodzie.

Dentysta w ciąży na NFZ

Warto wiedzieć, że leczenie zębów w ciąży oraz w okresie połogu (do 6 tygodni po porodzie) jest darmowe. U dentysty nie wymaga się także posiadania ważnego skierowania do specjalisty. Warunkiem otrzymania świadczenia jest okazanie zaświadczenia od lekarza potwierdzającego ciążę oraz spełnienie innych wymogów określonych w ustawie o świadczeniach gwarantowanych przez NFZ pacjentom, w tym kobietom w ciąży.
Kobieta ciężarna może liczyć na bezpłatne zabiegi m.in. takie jak: 

  • badanie kontrolne w ciąży nie częściej niż 1 raz na kwartał (standardowo jest to 3 razy w ciągu roku kalendarzowego),
  • leczenie kanałowe w ciąży każdego zęba obejmujące terapię do 3 kanałów w zębie,
  • skaling w ciąży, czyli usunięcie złogów nazębnych z całego uzębienia, nie częściej niż jeden raz na 6 miesięcy,
  • refundowane znieczulenie,
  • białe plomby w zębach przednich górnych i dolnych. W pozostałym uzębieniu gwarantowane jest założenie tzw. szarych plomb.
Pamiętaj, aby regularnie odwiedzać dentystę w ciąży. Rozwój dziecka w okresie prenatalnym jest w znaczącym stopniu uzależniony od sposobu życia matki oraz jej dbałości o zdrowie. Zaniedbania higieny jamy ustnej mogą doprowadzić do poważnych uszczerbków nie tylko w uzębieniu matki, ale i zaszkodzić nienarodzonemu dziecku.

 

Źródło: Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz. U. 2017, poz. 193 j.t.)

Zobacz także:

Nie lecząc zębów możesz doprowadzić do przedwczesnego porodu

mat. pras. Colgate
Zdrowie w ciąży
Jak dbać o zęby w czasie ciąży?
Czy wiesz, że nieleczone stany zapalne zębów i dziąseł u przyszłej mamy mogą być przyczyną niskiej wagi urodzeniowej dziecka czy nawet przedwczesnego porodu? Jeśli chcesz uniknąć tego rodzaju kłopotów, dbaj o zęby w ciąży.

Regularne wizyty u lekarza, prawidłowa dieta i zapewnienie sobie odpowiedniej ilości snu i odpoczynku są w ciąży szalenie ważne. Ale nie tylko to! Przyszłe mamy powinny też szczególnie zadbać o zdrowie jamy ustnej. Dowiedziono, że zapalenie przyzębia prowadzi do wzrostu poziomu substancji biologicznie czynnych, które mogą mieć wpływ na przedwczesny poród lub niską wagę nowonarodzonego dziecka. Wizyta u stomatologa, który oceni stan zębów i w razie potrzeby je wyleczy, powinna być więc obowiązkową pozycją w kalendarzu przyszłej mamy (pamiętaj, by już na początku wizyty poinformować stomatologa o ciąży ! ). Zabiegi wskazane i niedozwolone Planowe zabiegi stomatologiczne najlepiej wykonać między czwartym a szóstym miesiącem ciąży. Jeśli nie jest to konieczne nie należy w okresie ciąży wykonywać zdjęć RTG, stosować środków znieczulających, przeciwbólowych oraz antybiotyków. W razie konieczności lekarz zastosuje taki lek, który bez obaw można stosować u pacjentek w ciąży . W wywiadzie ze stomatologiem należy udzielić wszelkich istotnych informacji, takich jak wcześniejsze ciąże, poronienia czy zażywane leki. W przypadku rozpoczęcia leczenia należy natomiast trzymać się ściśle określonych zaleceń – np. nigdy nie przekraczać przepisanej dawki leków . 4 zasady ochrony zębów w ciąży Jeśli wizyta kontrolna u stomatologa potwierdziła, że zęby nie wymagają leczenia, a jedynie szczególnej ochrony, po prostu przestrzegaj kilku zasad, dzięki którym do końca ciąży zachowasz zdrowe zęby: Szczotkuj zęby dwa razy dziennie. Należy czyścić zęby i język co najmniej dwa razy dziennie pastą zawierającą fluor. Codziennie stosuj nić dentystyczną. Należy codziennie nitkować zęby, czyszcząc miejsca do których nie dociera szczoteczka. Ogranicz spożywanie przekąsek bogatych w cukry lub skrobię. Przekąski bogate w cukry lub...

dentysta, gabinet stomatologiczny, na fotelu dentysty
Fotolia
Starania o dziecko
Jakie zabiegi stomatologiczne przed planowaną ciążą?
Mostki, koronki... Zdecydować się na taki zabieg stomatologiczny przed ciążą, czy czekać do porodu? A co z próchnicą? Odpowiada Konrad Zarod, warszawski lekarz dentysta, właściciel gabinetu "Alchemia Uśmiechu".

Muszę zrobić porządek z zębami, ale wiążę się to z długotrwałym leczeniem (prostuję zgryz). Nie miałabym wątpliwości, czy iść do stomatologa, ale planuję zajść w ciążę. Czy czekać z tym leczeniem do jej zakończenia? Basia Jeśli kobieta nie spodziewa się jeszcze dziecka, to odpowiedź jest prosta – przed poczęciem należy wyleczyć wszystkie zęby (tzn. próchnicę, stany zapalne w jamie ustnej). To lepsze rozwiązanie, niż narażanie się w czasie ciąży na dodatkowy dyskomfort spowodowany wizytami u dentysty. Kolejny argument za zdrowymi zębami u przyszłej mamy jest taki, iż niewyleczone zęby utrudniają... zajście w ciążę. Korony, mosty – przed ciążą czy po porodzie Inaczej jest, gdy w grę wchodzi leczenie protetyczne (czyli wykonywanie koron i mostów ) oraz implantologiczne – zalecałbym wstrzymać się z tym do porodu. Działania te muszą być dobrze zaplanowane, przeprowadzone z należytą starannością, a niejednokrotnie na efekt końcowy składa się kilka wizyt w odstępach nawet kilku miesięcy. W ciąży trudno o taki komfort. Leczenie stomatologiczne w ciąży Ciąża nie jest powodem, by rezygnować z leczenia zębów i odkładać to na czas po porodzie. Jeśli kobieta spodziewa się dziecka, a nie wyleczyła zębów przed poczęciem, to najpierw trzeba:  oczyścić zęby z kamienia i osadu – obecność kamienia i osadu powoduje stany zapalne dziąseł oraz podwyższa poziom bakterii we krwi, co ma negatywny wpływ na przyszłą mamę i płód;  usunąć ogniska próchnicy oraz stany zapalne. W czasie ciąży można też przeprowadzić inne zabiegi:  "założyć" wypełnienia oraz leczyć zęby kanałowo;  usunąć zęby – robi się to w przypadkach tego wymagających. Jedynym zastrzeżeniem jest rodzaj podawanego znieczulenia. U kobiet w ciąży nie należy podawać znieczuleń zawierających...

Fotolia
Zdrowie w ciąży
Co ciążowe mdłości mają wspólnego z zębami – wyjaśnia dentysta
Co stan uzębienia ma wspólnego z ciążą? Dlaczego leczenie zębów w ciąży jest takie ważne? Jakie są konsekwencje próchnicy dla kobiety w ciąży i jej dziecka? Na te i inne pytania przyszłych mama odpowiada lekarz dentysta Konrad Zarod.

Oprócz regularnych wizyt i badań lekarskich , stylu życia i odpowiedniej diety także stan twojego uzębienia ma ogromny wpływ na przebieg ciąży i zdrowie dziecka, którego się spodziewasz. Jeśli więc masz coś na sumieniu, umów się jak najszybciej na wizytę u dentysty – przestrzega nasz ekspert. Lekarze często podkreślają, że kobiety jeszcze przed poczęciem dziecka powinny mieć wyleczone wszystkie zęby. Dlaczego stan uzębienia jest tak ważny w ciąży? Badania naukowe nie pozostawiają wątpliwości – problemy zdrowotne w jamie ustnej utrudniają zajście w ciążę . Jeśli jednak w ciążę zaszła kobieta z niewyleczonymi zębami, powinna jak najszybciej umówić się na wizytę u stomatologa. Zdrowe zęby i dziąsła są bowiem jednym z czynników, które mają wpływ na przebieg ciąży i zdrowie dziecka. A wszystko dlatego że bakterie, wywołujące stan zapalny jamy ustnej , choroby jamy ustnej (np. próchnicę), dostają się z zęba przez łożysko do krwiobiegu i mogą zagrażać dziecku, utrudniając jego prawidłowy rozwój lub powodować przedwczesne skurcze. Potencjalny niebezpieczny dla płodu jest nawet pozornie niewinny kamień nazębny, który w rzeczywistości stanowi doskonałą pożywkę dla bakterii.     A jak na stan zębów i jamy ustnej wpływa ciąża?   Już w początkach ciąży jest utrudnione dbanie o stan uzębienia i jamy ustnej . Mdłości – na które w pierwszym trymestrze cierpi połowa kobiet spodziewających się dziecka – mogą uniemożliwiać dokładne szczotkowanie zębów, a częste wymioty prowadzą do niszczenia szkliwa zębów i erozji. Dodatkowym problemem są wahania hormonalne, które doprowadzają do przejściowych stanów zapalnych dziąseł. Stają się one zaczerwienione i obolałe, a to zniechęca przyszłe mamy do dokładnego mycia zębów . Nie należy również zapominać o zagrożeniach związanych z zachciankami...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz