czego boją się dzieci
ra2 studio/Adobe Stock
Wychowanie

Czego boją się dzieci? Ranking dziecięcych lęków

Każdy rodzić zastanawia się, czego boją się dzieci, jednak nie każdy zna prawdę. Dzieci czasami czują strach przed rzeczami, o których dorosły by nie pomyślał, że mogą budzić u dziecka niepokój. Sprawdź, czego najbardziej boją się dzieci.
dr hab. Aleksandra Jasielska
Konsultacja merytoryczna

Nie każde dziecko powie wprost, czego się boi. Z kolei rodzic nie zawsze jest w stanie stwierdzić, czego boją się dzieci, a strach u nich mogą wywołać całkiem zwykłe rzeczy i sytuacje.

Niemowlak wykrzywia usta w podkówkę na widok pani w czarnych okularach, dwulatek ucieka, gdy zobaczy psa, a debiutujący przedszkolak martwi się, czy mama zabierze go do domu. To normalne, że dzieci czegoś się boją. Strach towarzyszy wszystkim maluchom i służy lepszej adaptacji do świata. Na różnych etapach rozwoju dotyczy innych spraw, rzecz, postaci. Sprzyja mu bujna wyobraźnia połączona z dziecięcym brakiem wiedzy. Choć jest naturalny i pożyteczny, bo chroni przed niebezpiecznymi sytuacjami, nie lekceważ go. Nie zawsze dziecko jest w stanie samo sobie z nim poradzić.

Spis treści:

Histeria u dziecka – przyczyny, jak reagować?

Czego najbardziej boją się dzieci – ranking

Zapytano 1700 dzieci, czego najbardziej się boją. Aby się tego dowiedzieć, podsunięto im listę 14 rzeczy, które budzą strach i poproszono o zaznaczenie tych, które faktycznie wywołują u nich lęk. Tak powstała lista 5 najbardziej przerażających dla dzieci sytuacji, zdarzeń i rzeczy. Oto ona:

  1. Przerażające filmy i programy
  2. Koszmary senne
  3. Burze, huragany i inne niebezpieczne zjawiska pogodowe
  4. Wojna i akty terroryzmu
  5. Dźwięki, które dziecko słyszy w nocy

Czego jeszcze boją się dzieci? Poniżej o innych dziecięcych strachach i lękach mówią rodzice, a my tłumaczymy, dlaczego dzieci się boją.

Czego boją się dzieci - przyczyny różnych leków

Lęk przed ciemnością

Zosia nie chce spać po ciemku. Nawet przy zapalonej lampce pokazuje gałęzie za oknem i mówi, że tam ktoś stoi – Marta

Lęk przed ciemnością może wynikać z poczucia osamotnienia. Gdy dziecko zostaje w łóżeczku samo, jego wyobraźnia zaczyna pracować na wysokich obrotach, podsuwając różne straszne wizje – potwór za oknem, duch pod biurkiem, lew pod łóżeczkiem. Można zostawiać zapalone światło w pokoju albo spróbować oswoić dziecko z ciemnością, kładąc się z nim i pokazując, że w ciemnym pokoju nic wam nie grozi. Po pewnym czasie dziecko powinno się do tego przekonać.

Lęk przed owadami

Gdy do pokoju wpadła mucha, mój 3-latek uciekł do łazienki i siedział tam, dopóki jej nie wygoniłam. Syn tak się boi, że nie chce zasnąć przy otwartym oknie, choć tłumaczę, że muchy nocą nie fruwają – Iza 

U młodszych dzieci mogą pojawić się lęki, które dotyczą zwierząt, nie tylko tych powszechnie budzących strach, jak pająki czy węże, ale także zwykłej muchy. Dziecko blednie na jej widok? Czasem mogli przyczynić się do tego dorośli domownicy. Może w obawie o zdrowie dziecka mama nerwowo przeganiała muchę, która zamierzała usiąść na kanapce z pomidorem? Maluch mógł zrozumieć, że mucha to nie tylko zagrożenie epidemiologiczne, ale ogólnoludzkie. Sposobów reagowania i działania dzieci uczą się od dorosłych. Wiele dzieci, które nie zdają sobie sprawy z konsekwencji swoich zachowań, chętnie pobawiłoby się nawet tłustym pająkiem. I zapewne robiłyby to długo, ale zaprzestają tego, gdy widzą, jak rodzice wzdragają się na jego widok lub nawet uciekają.

Strach przed maskami

Na urodzinach córki znajomych pojawił się klaun. Kilkoro dzieci przywitało go płaczem, inne chowały się za nogi rodziców – Olga.

Wbrew powszechnym oczekiwaniom klaun nie wzbudza w dzieciach radości, ale obawę, a nawet strach. Przekonali się o tym brytyjscy naukowcy z Uniwersytetu w Sheffield, którzy ankietowali dzieci w wieku od 4 do 16 lat. Nawet wśród dorosłych jest sporo osób, które nie darzą tej postaci sympatią. Wszystkiemu winna zapewne przerysowana twarz klauna.

Podobną reakcję dzieci mogą budzić różnego rodzaju maski, także na spektaklach teatralnych, a nawet te, które przy dziecku zakładają sobie na twarz rodzice. Najmłodsze niemowlęta, widząc mamę, która zakrywa sobie twarz maseczką, odmawiają ssania piersi.

Lęk przed rozstaniem

Zuzia zaczęła chodzić na zajęcia do klubiku. Gdy inne dzieci wypychały mamy za drzwi, kurczowo trzymała mnie za rękę i nie wierzyła, że po nią wrócę. Od kiedy ją tam zapisałam, nie śpi spokojnie, ciągle chce być ze mną. – Kasia

Dzieci w wieku przedszkolnym wyobrażają sobie przerażające scenariusze: boją się rozłąki z rodzicem, samotności, tego, że mamie może się coś stać. To tzw. lęki wytwórcze, które podsuwa intensywnie rozwijająca się fantazja. Lęk przed rozłąką, czyli tzw. lęk separacyjny, może świadczyć o silnym przywiązaniu dziecka do rodziców, ale też zdradza, że maluch jeszcze nie miał okazji przekonać się, że mama znika, a potem wraca, tak jak obiecała. A może zaufanie dziecka zostało kiedyś wystawione na próbę? Gdy lęk jest silny, warto potrenować zostawianie dziecka np. pod opieką babci i dotrzymywać składanych obietnic.

Czy to strach czy lęk?

Zwykle używamy tych słów wymiennie, ale ich znaczenie odnosi się do innych przeżyć.

  • Strach przeżywasz, gdy coś ci naprawdę grozi. Na przykład w obliczu pożaru, samochodu, który raptownie przejeżdża obok, czy nagłego hałasu. Strach pomaga się uratować, mobilizuje do działania, ucieczki.
  • Lęk to emocjonalny niepokój wobec zagrożenia, które może być irracjonalne. Pojawia się wtedy, gdy nie masz wpływu na bieg wydarzeń. Dziecko nie odróżnia rzeczywistego zagrożenia od irracjonalnego, więc jednakowo boi się o bliskich, jak bazyliszka, który ukrył się w szafie w przedpokoju.

Jak radzić sobie ze strachem i lękiem u dzieci

Zrobić uuuu... mamie, by się wystraszyła, albo uciec z piskiem tacie, który nakrył głowę ręcznikiem – to ulubione zabawy dzieci i... sposób na oswajanie lęków. Od postawy rodziców dużo zależy.

  1. Nie umniejszaj dziecięcego strachu. Potwierdź, że coś może wydawać się straszne, ale warto próbować przestać się tego bać.
  2. Pokazuj dziecku, że zawsze jest wyjście z sytuacji, że można wpływać na to, co się dzieje. Czytaj bajki, których bohaterowie pokonują strach. Opowiedz o swoich strachach z dzieciństwa i jak sobie z nimi poradziłaś.
  3. Oswajaj strach poprzez zabawę, np. kładźcie misia do łóżeczka przy zgaszonym świetle. To okazja dla malucha, by popracować nad swoimi emocjami.
  4. Chroń przed nadmiarem sytuacji wywołujących lęk, by dziecko stopniowo mogło się z nimi oswajać.
  5. Starannie dobieraj gry komputerowe czy programy w TV, tłumacz dziecku, że telewizja to fikcja.
  6. Idź z dzieckiem do psychologa, jeśli lęk nie ustępuje, nasila się, malec skarży się na ból głowy, brzucha, ma biegunki, wymioty, wysypki. Nieleczone stany lękowe mogą prowadzić np. do rozwoju depresji.

Źródło: kidshealth.com, reuters.com

Przeczytaj też:

dziecięce strachy Zawadzka
Fotolia.com/redakcja
Wychowanie
Lekcja nr 5: Strachy, czyli o dziecięcych lękach
Dziecko boi się różnych rzeczy: potwora pod łóżkiem, wilka z bajki, nawet oschłej sąsiadki... Warto oswajać lęki przedszkolaka. Oto kilka ćwiczeń, które pozwolą nauczyć dziecko radzić sobie z własnymi strachami.

Lęk to naturalna reakcja, która chroni człowieka przed niebezpiecznymi sytuacjami.  W toku rozwoju dziecko doświadcza różnych lęków, charakterystycznych dla wieku . Warto znać  rozwojowe lęki, taka wiedza uspokaja i pozwala adekwatnie reagować na nie.   Dziecięce lęki to nie strachy na lachy! Niemowlak boi się większości głośnych dźwięków i gwałtownych ruchów. W okolicach 8. miesiąca życia zaczyna bać się obcych. Dziecko w drugim roku życia nadal boi się głośnych i nagłych dźwięków, hałasów (szumu wiatru, łomotu za ścianą, burzy). Kilkulatek często boi się ciemności, cieni na ścianie, nieznanych miejsc, zwierząt (szczególnie dużych), a także rozłąki z rodzicami (w rezultacie może pojawić się lęk przed rozstaniem i zasypianiem). Przedszkolak , u którego zaczyna rozwijać się wyobraźnia, może bać się "czarnych" charakterów. Czasami może obawiać się niektórych zwierząt, ale także złych czy dziwnie wyglądających osób. Nadal nie ustępuje lęk przed ciemnością. Dziecko w wieku szkolnym boi się już bardziej realnych rzeczy: bólu, skaleczenia, nieszczęścia, choroby, śmierci bliskich, zgubienia się. Większość lęków zanika w momencie, gdy dziecko uczy się, czego może się spodziewać w różnych sytuacjach i jak sobie z tym radzić.   Ćwiczenia, które pomogą dziecku pozbyć się lęków Strachy na lachy Rekwizyty: kredki, czyste kartki Miejsce: gdziekolwiek Poproś dziecko, by narysowało na kartce postać, której się boi , np. potwora spod łóżka. Następnie wspólnie nazwijcie tego "stwora", a potem zmień dziecięcy rysunek w taki sposób, żeby zmniejszyć strach malca, np. dorysuj klatkę dla ducha lub duży mur, którego stwór nie może pokonać. Możesz też porozmawiać z dzieckiem o bolącym zębie czy brzuchu potwora, jego smutku czy kłopotach. A następnie...

uśmiech dziecka
fotolia.com
Wychowanie
Jak pomóc dziecku panować nad emocjami? To zadanie dla ciebie
Twoje dziecko płacze, gdy koleżanka z piaskownicy nie chce mu podać rączki? Albo chowa się ze wstydu pod stół, gdy przypadkiem rozsypie cukier? Takie gwałtowne reakcje emocjonalne to jeden z etapów rozwoju dziecka.

Trudno nam zaakceptować, że dziecko ma prawo do swoich uczuć, a jeszcze trudniej wczuć się w jego położenie. Toteż zazwyczaj tego nie robimy. Wolimy przekonywać, że nic się nie stało, odwracać uwagę, albo wdać się w długie tłumaczenia, dlaczego maluch nie powinien czuć tego, co właśnie czuje. Dziecięcy bałagan uczuć Małe dziecko żyje w plątaninie niezrozumiałych dla siebie, bardzo silnych emocji. Dwu-, trzylatek nie umie jeszcze nad nimi panować, to raczej one panują nad nim. Łatwo przechodzi od śmiechu do łez i odwrotnie. W dodatku właśnie w tym okresie życia małego człowieka pojawiają się nowe, nieznane dotychczas uczucia – duma, wstyd, poczucie winy, zazdrość i zakłopotanie. I choć dziecko dość często je teraz odczuwa, jeszcze przez kilka lat nie będzie w stanie w pełni zdawać sobie z tego sprawy, ani tym bardziej o tym mówić. Jednak emocje muszą gdzieś znaleźć ujście. Ponieważ nie można o nich powiedzieć, dzieci znajdują inne sposoby na uwolnienie się od napięcia – obgryzają paznokcie, ssą kciuk, biją misia, zaczynają ponownie się moczyć. Czasem objawy emocjonalnego napięcia przyjmują postać dolegliwości fizycznych – bardzo częste są sytuacje, kiedy lęk przed pójściem do przedszkola powoduje bóle brzuszka, biegunkę a nawet wysoką gorączkę. Co pomaga dziecku w trudnych sytuacjach Tym, co pomaga dzieciom (dorosłym również) w trudnych sytuacjach jest wyrażanie emocji. Można to zrobić za dziecko, nazywając targające nim uczucia. „Widzę, że bardzo rozzłościł cię ten guzik, który nie chciał zmieścić się do dziurki. To denerwujące, kiedy nie udaje nam się zrobić tego, co chcemy” – podobne słowa pozwalają dziecku zrozumieć, co się z nim dzieje, gdy ma ochotę rzucić się ze złości na podłogę i często zapobiegają atakowi furii. Dzieci czują się bezpiecznie, słysząc o tym, czego...

Płaczący noworodek
© Halfpoint - Fotolia.com
Zdrowie
Nie da się ignorować płaczu dziecka – wiemy dlaczego!
Naukowcy odkryli, dlaczego dziecięcy płacz tak nas porusza! Sprawdź, co się dzieje z twoim mózgiem, gdy dziecko płacze.

Płacz dziecka jest ciężki do zniesienia dla osób dorosłych. Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, dlaczego tak się dzieje? Płacz, krzyk posiada "unikalne cechy" działające na mózg, dzięki którym rzeczywiście może wywołać strach u osób, które go słyszą – wyjaśnia David Poeppel, autor nowych badań opublikowanych w "Cell Biology". Niektóre dźwięki, takie jak budzik lub alarm samochodowy mogą podobnie działać na mózg i wyzwalać strach . Próbując dowiedzieć się, dlaczego właśnie te dźwięki powodują tak natychmiastowe i silne reakcje , naukowcy wykorzystali rezonans magnetyczny do monitorowania mózgów ludzi , którzy słuchali wielu różnych dźwięków - w tym płaczu. Eksperyment pokazał, że krzyk miał "wyjątkową zdolność" do wywoływania aktywność w jądrze migdałowatym, które ma kluczową rolę w powstawaniu strachu . Krzyki zostały ocenione przez słuchaczy jako szczególnie przerażające , powodujące najwyższy poziom aktywacji. Zobacz też: Rozpaczliwy płacz dziecka w nocy Dlaczego dzieci często płaczą? Poeppel podejrzewa, że dzieje się tak dlatego, bo dzieci mają silnie rozwinięty instynkt przetrwania . Płaczą, krzyczą, bo dzięki temu wywołują natychmiastową aktywację ciała migdałowatego rodzica lub opiekuna. To fascynujące dowiedzieć się o tym, co dzieje się z naszym mózgiem, gdy słyszymy dziecięcy płacz . Teraz wiem, że nazwanie mnie nadopiekuńczą matką, gdy biegnę do płaczącego dziecka, nie jest prawdziwe. Ja po prostu mam wtedy aktywne jądro migdałowate :) Płacz dziecka okiem matki: Niech Pani zrobi coś z tym dzieckiem, żeby przestało płakać!

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj