Jak napisać wypracowanie
Adobe Stock/sepy
Wychowanie

Jak napisać wypracowanie? Instrukcja krok po kroku

Aby napisać jak najlepsze wypracowanie, wystarczy pamiętać o kilku ważnych zasadach. Wbrew pozorom nie są skomplikowane. Wyjaśnione w oparciu o przykłady, są też łatwe do zapamiętania. Wyjaśniamy, jak napisać dobre wypracowanie krok po kroku.

Wypracowanie pisemne może mieć różne formy: rozprawki, charakterystyki postaci, recenzji, sprawozdania, opowiadania, listu, opisu (np. krajobrazu). Choć każde z nich ma pewne charakterystyczne cechy, można powiedzieć, że całkiem sporo je łączy. O czym warto pamiętać, chcąc napisać dobre wypracowanie? Jak je zacząć, rozwinąć i jak zakończyć?


Spis treści:

Jak skutecznie uczyć dziecko? [Wideo]

Jak napisać wypracowanie? Po pierwsze: kompozycja

Wypracowanie to forma wypowiedzi, która składa się z trzech części, czyli:

  • wstępu,
  • rozwinięcia,
  • zakończenia.


To zasada nr 1, o której warto pamiętać, zanim jeszcze zabierzemy się za pisanie wypracowania. Zwłaszcza że wiążą się z tym kolejne bardzo ważne kwestie – na przykład taka, że każda z części wypracowania rządzi się swoimi prawami.

Jak napisać wstęp wypracowania?

Wstęp to pierwsza część wypracowania. Mamy tu pole do popisu jeśli chodzi o nawiązanie do tematu, o którym piszemy. Wstęp nie musi być długi. Należy jednak pamiętać o proporcjach – idealnie, gdy stanowi około 15 proc. całości wypracowania (podobnie jak zakończenie).

Co powinno znaleźć się we wstępie do wypracowania:

  • Nawiązanie do tematu,
  • Zarys tego, o czym będziesz pisać (o jakich bohaterach, problemach, okolicznościach przywoływanych zdarzeń),
  • Możesz zawrzeć w wstępie pytanie lub cytat nawiązujący do tematu wypracowania.

 
Jak napisać rozwinięcie wypracowania?

To główna część wypracowania, w której mamy zadanie udowodnić, że:

  • Rozumiemy temat wypracowania,
  • Znamy teksty lub fakty, na które się powołujemy,
  • Potrafimy podać rzeczowe argumenty składające się na rozwiązanie problemu zawartego w temacie wypracowania.


Tyle. I aż tyle. Każdy z tych punktów wymaga bowiem czasem głębokiego namysłu i wiedzy na poruszany temat. Dlatego dobrym rozwiązaniem może okazać się plan, w którym – punkt po punkcie – uporządkujesz kolejność akapitów.

Co powinno znaleźć się w rozwinięciu wypracowania?

  • 3-4 zdaniowe akapity z rzeczowymi argumentami,
  • przykłady z literatury (historii lub wosu – w zależności z jakiego przedmiotu piszesz swoje wypracowanie),
  • pogłębiona refleksja (sięgaj po przykłady z pasujących do tematu tekstów kultury).  

Jak napisać zakończenie wypracowania?

Zakończenie wypracowania powinno zawierać podsumowanie pracy. Najlepiej, aby wnioski końcowe ująć innymi słowami niż w rozwinięciu. To dobry moment, by postawić przysłowiową kropkę nad „i” (np. błyskotliwym, zapadającym w pamięć stwierdzeniem).

Uwaga: Nauczyciel oceniając wypracowanie będzie zwracał uwagę nie tylko na zachowaną strukturę, która stworzy spójną, logiczną całość. Czytając wstęp, rozwinięcie i zakończenie – weźmie pod uwagę poprawność stylu, ortografii i interpunkcji.

Co powinno znaleźć się w zakończeniu wypracowania?

  • Syntetyczne podsumowanie wstępu i rozwinięcia
  • Wnioski nasuwające się w oparciu o wątki poruszone w rozwinięciu
  • Coś, co chciałbyś napisać czytelnikowi na „pożegnanie” czytelnikowi wypracowania – tak, by praca została mu w pamięci, zainspirowała do refleksji na poruszany temat.

Jak napisać wypracowanie na temat?

Nawet wzorowo napisane wypracowanie może zostać ocenione źle, gdy… nie dotyczy tematu. Dlatego tak ważne jest, by zanim zaczniemy pisać – zastanowić się nad poruszanymi zagadnieniami. Jeśli mamy kilka tematów do wyboru – najlepiej wybrać ten, który uważamy za najłatwiejszy.

W trzymaniu się tematu może pomóc wspomniany wyżej plan wypracowania. Patrząc na punkty gotowego planu – krytycznie oceń czy rzeczywiście ściśle wiążą się z tematem wypracowania. Pomogą ci w dyscyplinie trzymania się obranego kierunku redagowania pracy.

Bardzo ważne jest też, by pisząc wypracowanie, pamiętać o formie wypowiedzi pisemnej. W poleceniu za każdym razem wyraźnie mamy podane, czy chodzi o rozprawkę, charakterystykę, opowiadanie, czy inną formę wypracowania.
Chcąc napisać wypracowanie jak najlepiej, nie warto też „lać wody” tylko po to, by na siłę wydłużyć pracę.

Jak napisać wypracowanie: wzór

Jak zastosować wszystkie powyższe rady w praktyce? Pomoże w tym poniższy przykład.

Opis widoku z okna
Widok z mojego okna zależy od pory roku. Najpiękniejszy jest wiosną. Za sprawą starej jabłonki przypomina trochę widok z okna Ani Shirley. Podobnie jak wiśnia, którą widziała Ania z okna swej facjatki – nasza jabłoń kwitnie tak, że spod płatków właściwie nie widać liści. Na tym podobieństwa się kończą*.

*Tu kończy się wstęp. Mamy nawiązanie do tematu i... pewność, że uczennica – zgodnie z poleceniem – zapoznała się z fragmentem lektury. Znalazła „punkt zaczepienia”, którym okazał się wspólny element krajobrazu widzianego z okna bohaterki literackiej i ten, który widzi z okna własnego pokoju. 

Nasze drzewko nie dotyka okna, rośnie na samym środku ogrodu. Nie widać też żadnych sadów – posesję otaczają inne domy. Na wprost mojego okna, za ogrodzeniem właśnie trwa budowa niewielkiego bloku.
Kiedyś, wzdłuż tego ogrodzenia rosła ściana ze starych dębów. Niestety, pewnego dnia przyjechał specjalny podnośnik i wszystkie gałęzie zostały obcięte – pozostały jedynie te na samych czubkach drzew. Wygląda to dziwnie i nie rozumiem, dlaczego ktoś podjął taką decyzję. Z drugiej strony – cieszę się, że nie ścięto tych drzew.
Z okna nie widzę też strumyka, ani łąk pełnych koniczyny. Ale do ogrodu, o który dba babcia, bardzo lubią przylatywać sójki, szpaki, kosy i sroki. Z okna widzę dokładnie tych skrzydlatych gości. Prócz domów, z mojego okna widać też garaże sąsiadów. Z pewnością są one mniej malownicze niż stajnia i spichrz, które widywała Ania Shirley. Z okna mojego pokoju nie widać też morza… To niezwykłe, że bohaterka powieści L. M. Montgomery widywała morze codziennie, wyglądając przez okno.*

* Rozwinięcie zawiera elementy opisywanego widoku z okna. Nie brakuje nawiązań do lektury. Uczennica trzyma się tematu wypracowania, stara się jak najplastyczniej oddać to, co widzi z okna swojego pokoju. 

Widok, który pierwszego poranka na Zielonym Wzgórzu zobaczyła Ania, uchylając żaluzje – z pewnością zapierał dech w piersiach. Widok, który widzę ze swojego okna – towarzyszy mi, odkąd pamiętam. Choć zmienia się w ciągu roku i lat – chwilami nawet na niekorzyść (biedne dęby, nowy blok) – jest po prostu mój. I nigdy nie musiałam się bać, że go stracę… Tak jak Ania, która przez całe dzieciństwo traciła wszystko, co dla niej ważne*.

* Zakończenie zawiera podsumowanie oraz osobistą refleksję (uczennica nie zamieniłaby swego widoku z okna, nawet na ten, który widziała Ania Shirley). W pewnym sensie – prowokuje też czytelnika do zastanowienia się: jaki ma stosunek do tego, co widzi za swoim oknem. 

To już wszystkie najważniejsze informacje na temat tego, jak napisać dobre wypracowanie. Jedyne, co można dodać, to to, że z pisaniem wypracowań jest trochę jak ze sportem lub graniem na instrumencie: tylko trening czyni mistrza. 

Zobacz także:

dysplazja stawów biodrowych
Fotolia (kolaż SN)
Zdrowie
Dysplazja stawu biodrowego – jak ją leczyć? Kiedy minie?
Dysplazja bioderek wynika z niedojrzałości stawów biodrowych dziecka. Leczy się ją przez szerokie odwodzenie nóżek dziecka – służą do tego specjalne aparaty np. rozwórka Koszli.

Dysplazja stawu biodrowego (większa lub mniejsza) zdarza się dość często. Rodzi się z nią bardzo dużo dzieci. Ze względu na ryzyko dysplazji, każdy niemowlak ma badane bioderka tuż po narodzinach, a potem także na kontrolnych wizytach u pediatry. Jeśli lekarza coś zaniepokoi, kieruje dziecko do dalszej diagnostyki.  Na czym polega ta wada? Dysplazja stawów biodrowych to nic innego jak fizjologiczny niedorozwój bioderek . Staw biodrowy zbudowany jest z miednicy i kości udowej. W miednicy znajduje się spore zagłębienie, zwane panewką stawową, w której umieszczona jest główka kości udowej. W prawidłowo rozwiniętym stawie duża część główki tkwi głęboko w panewce. ​Dysplazja stawów biodrowych  to nieprawidłowe umieszczenie główki kości w panewce stawowej. Dzieje się tak, gdy panewka jest zbyt płytka lub ustawiona pod złym kątem, a staw biodrowy nie może pracować jak należy. Jeżeli dysplazja nie będzie leczona, panewka będzie coraz bardziej się deformować. Niemowlę z dysplazją stawu biodrowego będzie miało coraz większe problemy z odwodzeniem nóżek na boki, a gdy już nauczy się chodzić, kiwa się jak kaczuszka.  Problem dotyczy głównie niemowląt płci żeńskiej. Na 10 dziewczynek z dysplazją stawów biodrowych rodzi się tylko jeden chłopiec z tą wadą. W niektórych sytuacjach można poczekać, aż zniknie sama. Czasem jednak konieczne jest założenie specjalnego aparatu, np. rozwórki Koszli.​ Objawy dysplazji stawu biodrowego: dziecko nie jest w stanie odwieść szeroko nóżek można wyczuć, że nóżka podczas ruchu przeskakuje w biodrze (słychać „klik”) Przy takich objawach możemy  z dużą dozą prawdopodobieństwa mówić o dysplazji stawu biodrowego. W rozpoznaniu tej wady  nie bierze się pod uwagę ilości i ułożenia fałdek na pośladkach .  Dysplazja widoczna na USG Kiedyś...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj