brak koncentracji u dziecka
Adobe Stock
Wychowanie

Brak koncentracji u dziecka: przyczyny. Jak pracować nad koncentracją – ćwiczenia

Warto poznać przyczynę braku koncentracji u dziecka i wprowadzić ćwiczenia, które pomogą dziecku się skupić. Brak umiejętności skoncentrowania się może przełożyć się na problemy z nauką, relacje z rówieśnikami i ogólne samopoczucie.

Sama wiesz, jak trudno się pracuje, gdy nie możesz się skoncentrować: popełniasz błędy, zapominasz o tym, co istotne, jesteś niezadowolona ze swoich wyników. Tak mniej więcej czuje się dziecko, które ma problem z utrzymaniem uwagi. Problem z koncentracją przekłada się na naukę, bo w takich warunkach ciężko coś przyswoić. Dziecku może być również trudno nawiązywać bliższe relacje z rówieśnikami, może być poddenerwowane albo sprawiać wrażenie nieobecnego. Dlatego, zamiast czekać, aż dziecko z tego wyrośnie, warto zareagować i pomóc mu jak najszybciej. Istnieje wtedy większa szansa na to, że dziecko nauczy się lepiej koncentrować, a nauka nie będzie dla niego problemem.

Spis treści:

Trening uważności – ćwiczenie zmysłów

Brak koncentracji u dziecka: przyczyny

Umiejętność koncentracji pojawia się u dziecka z wiekiem. Można to zauważyć, gdy maluszek z czasem dłużej koncentruje się na danej zabawie, słuchanej książce czy oglądanej bajce. Z wiekiem koncentracja powinna stawać się coraz lepsza. Zaburzenia uwagi u dzieci najłatwiej zauważyć, gdy maluch zaczyna naukę w szkole. O deficycie koncentracji mówimy, gdy stopień koncentracji jest niedostateczny w stosunku do wieku. Sześcio-, siedmioletnie dziecko powinno mieć podzielną uwagę i umieć się dłużej skupić na jednej czynności bez rozpraszania się. O problemie mówimy, gdy dziecku trzeba powtarzać coś wiele razy, lub jest na tyle rozkojarzone, że nie jest w stanie wykonać powierzonego mu zadania.

Problem braku koncentracji u dziecka może mieć kilka źródeł. Może on wynikać z zaburzeń rozwojowych (np. ADHD, zaburzenie integracji sensorycznej, silna alergia) lub z temperamentu dziecka. Jeżeli twoje dziecko ma trudności z koncentracją, warto zastanowić się, z czego one wynikają. To niezbędne, by móc skutecznie pomóc przedszkolakowi. Przede wszystkim sprawdź stopień nasilenia problemu. Zwróć uwagę:

  • czy malec nie jest w stanie skupić się na czymkolwiek, czy tylko na zajęciach, których nie lubi, np. na rysowaniu? Jeśli tak, to nie masz się czym martwić, naturalnie odrzuca to, co go nie interesuje;
  • czy problemowi z koncentracją towarzyszy nadruchliwość i impulsywność (malec nie potrafi poczekać na swoją kolej, odpowiada niepytany, nie jest w stanie siedzieć bez ruchu, często biega jak nakręcony)? Takie objawy mogą wskazywać na zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD).


Warto zastanowić się, czy dekoncentracji dziecka nie wywołują konkretne czynniki. Być może malec:

  • rozprasza się pod wpływem dźwięków, wielości obrazów, intensywnych zapachów, a nawet… zbyt ciasnego lub drapiącego ubrania. Takie zachowania mogłyby wskazywać na nadwrażliwość sensoryczną (brak prawidłowej współpracy zmysłów dziecka). W takiej sytuacji odwiedź psychologa. Być może specjalista skieruje was na terapię sensoryczną;
  • jest rozkojarzony, gdy wokół pełno alergenów, na które reaguje uczuleniem – sprawdź, czy poza trudnościami z koncentracją nie ma też wysypki, biegunki, kataru, zaczerwienionych spojówek;
  • przeżywa trudne chwile – rodzice są w ostrym konflikcie, ktoś z bliskich choruje, dziecku zmieniono opiekunkę lub urodziło mu się rodzeństwo. Jeżeli twojego malca dotyka któryś z powyższych problemów, warto skontaktować się z psychologiem. Specjalista po przeprowadzeniu wywiadu z rodzicem, obserwacji dziecka i wykonaniu koniecznych testów ustali dokładnie, skąd wynika problem i jak można pomóc dziecku.

Objawy zaburzenia koncentracji u dziecka

Symptomami mogącymi świadczyć o tym, że dziecko ma problem z koncentracją, są m.in.:

  • brak umiejętności skupienia się na jednym zadaniu przez dłuższy czas,
  • popełnianie błędów przez nieuwagę,
  • brak reakcji na przekazywane komunikaty,
  • niedokładne wykonywanie poleceń,
  • niekończenie wykonywanych zadań,
  • brak właściwej organizacji pracy np. bałagan na biurku,
  • gubienie rzeczy przez rozkojarzenie,
  • problemy z zapamiętywaniem codziennych obowiązków,
  • łatwe rozkojarzenie się,
  • mierne wyniki w nauce.
Zaburzeniom mogą towarzyszyć także problemy emocjonalne, większa płaczliwość, a także wybuchy złości lub agresji, które wpływają na relację dziecka z otoczeniem.

Brak koncentracji u dziecka: ćwiczenia

Nie ma magicznej sztuczki ani tabletki, która pomoże dziecku skutecznie skupiać uwagę. Są za to konkretne ćwiczenia i wskazówki, które ułatwią mu pracę. Oto proste sposoby na trenowanie koncentracji:

  • Czego nie ma? Ustawiasz przed dzieckiem cztery małe zabawki, np. piłeczkę, misia, klocek, lalkę. Prosisz, żeby przyjrzało się im uważnie, a potem zasłoniło oczy. Zabierasz jedną zabawkę, a malec po odsłonięciu oczu ma zgadnąć, co zniknęło. Kiedy będzie dawał sobie dobrze radę z czterema zabawkami, możesz dorzucić kolejne dwie.
  • Co się zmieniło? Masz przed sobą te same cztery zabawki i gdy dziecko zasłoni oczy, zamieniasz miejscami dwie z nich. Dziecko musi znaleźć różnicę. Gdy to będzie zbyt łatwe, poszukajcie różnic, np. przestawiając coś w pokoju. Świetnym sposobem na trening utrzymywania uwagi jest i znajdowanie różnic między dwoma obrazkami.
  • Co to jest? Ty wskazujesz na jakiś przedmiot i podajesz jego nazwę, jednak co jakiś czas pokazujesz np. okno, a mówisz kwiat. Dziecko ma powiedzieć „źle”, jeśli przedmiot i nazwa nie będą się zgadzały. Potem możecie się zamienić – smyk będzie wskazywał podawane przez ciebie przedmioty. Czasem podaj coś, czego nie ma w pokoju, np. samolot.
  • Jeszcze chwila. Wydłużaniu uwagi sprzyja zachęcanie do kończenia rozpoczętego zadania. Kiedy brzdąc koloruje, ale wyrywa się do kolejnej zabawy, powiedz: „Pobawisz się kolejką, ale pomaluj jeszcze jeden kwiatek”. Jeśli dziecku się uda to zrobić, nie zapomnij go pochwalić.


U starszych dzieci sprawdzą się wszelkie łamigłówki, labirynty, memory, szachy i puzzle. Książki obserwacyjne, w których trzeba szukać nie tylko szczegółów, ale także znaleźć drogę, potrafią dzieci wciągnąć na dłuższą chwilę.

Jak pracować nad koncentracją u dziecka?

Są rzeczy niezależne od dziecka, które utrudniają mu koncentrację, na szczęście wpływ na nie mają rodzice. Jeśli więc twój smyk ma zająć się czymś, co wymaga wysiłku umysłowego, np. będzie malował lub słuchał czytanej przez ciebie bajki, zadbaj o to, żeby wszystko wokół sprzyjało koncentracji:

  • wyłącz telewizor i radio, cisza pomaga się skupić;
  • zabierz ze stolika rzeczy, które nie są wam w tym momencie potrzebne;
  • wywietrz pokój – brak świeżego powietrza usypia i dekoncentruje;
  • mów do dziecka spokojnym, opanowanym tonem, krótkimi zdaniami i dawaj jasne komunikaty, o co prosisz;
  • kiedy widzisz, że myśli dziecka zaczynają wędrować, powiedz: „Halo, słuchasz mnie?” albo „Adasiu, spójrz na rysunek”;
  • nie siadajcie do rysowania w pobliżu okna lub akwarium – czegoś, co przyciąga wzrok, zachęca, żeby tam zerkać;
  • organizuj krótkie przerwy, np. na napicie się wody, a po przerwie zachęć dziecko do dalszej pracy;
  • zminimalizuj dzienną dawkę elektroniki, nie bagatelizuj wpływu elektroniki na rozwój dziecka – zbyt dużo bajek czy gier na telefonie może negatywnie wpływać na koncentrację;
  • zadbaj o właściwą dietę, niedobór witamin i minerałów może mieć niekorzystny wpływ na pacę mózgu;
  • zadbaj o odpowiednią dawkę ruchu każdego dnia, szczególnie gdy dziecko idzie do szkoły i nagle musi dużo siedzieć przy biurku.


Zobacz także:

Jak się leczy ADHD?
AdobeStock
Zdrowie
Jak sie leczy dzieci z ADHD?
Jeszcze w latach 50-tych dzieci z ADHD uważane były za krnąbrne i złośliwe. Dziś już wiadomo, jak im pomóc.

ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi i koncentracji. U dzieci objawia się m.in.: słabą koncentracją, ponadprzeciętną ruchliwością, gadatliwością, łatwym denerwowaniem się, dokuczaniem innym dzieciom, problemami z zasypianiem. Problem tkwi nie w złym charakterze, lecz w genach, budowie mózgu, stężeniach różnych substancji chemicznych w organizmie. Czy ADHD to sfabrykowane zaburzenie? Gdy pod koniec życia prof. Leon Eisenberg, twórca terminu ADHD, w wywiadzie dla niemieckiego pisma "Der Spiegel" wyznał, że "ADHD jest cudownym przykładem sfabrykowanej dolegliwości ". Świat wstrzymał oddech, a wielu rodziców i specjalistów zaczęło mieć wątpliwości. Eisenbergowi chodziło jedynie o to, że lekarze zbyt łatwo "przypinają" dzieciom łatkę ADHD , zamiast ustalić, czy istnieją powody psychospołeczne, które mogą prowadzić do problemów behawioralnych przypominających ADHD. Zdaniem specjalisty także zbyt szybko w grę wchodzi farmakologia. Więc jak pomóc dzieciom, które rzeczywiście mają objawy nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi? Jak leczyć ADHD? W leczeniu ADHD wykorzystywane są dwie metody: oddziaływania terapeutyczne oraz farmakoterapia. Podstawą leczenia jest nadanie życiu osoby dotkniętej ADHD pewnej ścisłej struktury. By to osiągnąć, korzysta się z terapii indywidualnej, terapii rodzinnej, terapii par bądź też grupowej. Każda z nich daje zupełnie inny rezultat. Do form leczenia zaburzeń ADHD zalicza się: terapię behawioralną (zwaną modyfikacją zachowania, czyli wygaszanie złych nawyków, a wzmacnianie dobrych), nauczanie wyrównawcze (dodatkowe zajęcia, podczas których dziecko nabywa nowych nawyków, np. umiejętności organizowania pracy własnej), terapię mowy i języka (głównie praca z logopedą), terapię zajęciową (nacisk na prawidłowy rozwój motoryczny dziecka),...

Wpływ cukru na zachowanie dziecka
AdobeStock
Żywienie
Dziecko jest nadpobudliwe, bo je za dużo cukru. Prawda czy mit?
Za hiperaktywne zachowanie dziecka obwiniasz słodycze? Czy gdyby zjadało ich mniej, byłoby spokojniejsze? Przekonaj się, jaka jest prawda!

Wydaje ci się,  że winą, za to, że twój malec jest wulkanem energii, jest fakt, że zjada zbyt dużo słodyczy? Wielu rodziców uważa podobnie. Ale czy słusznie? Okazuje się, że…. wcale nie! To nie cukier odpowiada za nadpobudliwość dziecka. Zaskoczona? Już w latach 20. ubiegłego wieku łączono nadmierną aktywność z ilością spożywanego cukru. Teoria ta stała się niezwykle popularna w 1975 roku za sprawą książki dra Bena Feingolda „Dlaczego twoje dziecko jest nadpobudliwe”. Autor opisywał w niej chłopca, który uwielbiał słodkie przekąski i napoje (które dziecko za nimi nie przepada?), a później szalał, np. podczas przyjęć urodzinowych, spotkań rodzinnych czy wyjazdów na wakacje. Jak to jest z tym cukrem? W latach 70. XX wieku pojawiło się kilka badań, które sugerowały, że dieta o wysokiej zawartości cukru powoduje gwałtowne wydzielanie się insuliny , co z kolei wyzwala produkcję adrenaliny i nadpobudliwość. Kolejne badania wskazywały jednak na słabości tej teorii i podważały jej założenia. Zobacz też:   Nie cukier i nie złe wychowanie. ADHD ma inne przyczyny​ Cukier nie wpływa na zachowanie dziecka W 1994 roku grupa naukowców zbadała dzieci pod kątem wpływu cukru na ich zachowanie. Wyniki analizy zostały opisane w New England Journal of Medicine. Badanie polegało na tym, że eksperci oceniali zachowanie grupy dzieci, nie wiedząc, które z nich otrzymywały słodką żywność, a które spożywały produkty słodzone aspartamem i innymi sztucznymi środkami słodzącymi. Wyniki pokazały, że cukier nie wpływa na zachowanie dzieci ani ich funkcje poznawcze . W artykule wstępnym do badania napisano: „nie ma dowodów, że sam cukier może zmienić dziecko z normalną uwagą w dziecko nadpobudliwe”. Rok później analiza, która zgromadziła dane ze wszystkich opublikowanych badań na ten temat, doprowadziła do tego samego...

wady wzroku u dzieci, dziecko w okularach
Adobe Stock
Zdrowie
Wady wzroku u dzieci: objawy astygmatyzmu, krótkowzroczności i nadwzroczności 
Wada wzroku może przeszkadzać dziecku w czytaniu, pisaniu i utrudniać naukę w szkole. Dziecko z wadą wzroku może skarżyć się ból głowy i kłopoty z koncentracją. Astygmatyzm, krótkowzroczność i nadwzroczność u dzieci trzeba leczyć.

Wady wzroku u dzieci często trudno wychwycić, bo przedszkolak raczej nie powie, że niewyraźnie widzi. Oko dziecka potrafi dostosować się do warunków, jakie ma (to tzw. zdolność akomodacji). Dziecko może więc dobrze widzieć, pomimo że obiektywnie wada wzroku już jest. Tyle tylko, że jego oczy bardzo się przy tym męczą (stąd np. częste bóle głowy albo spore kłopoty z koncentracją ). Spis treści: Wady wzroku u dzieci - kiedy zbadać wzrok? Nadwzroczność (dalekowzroczność) u dziecka Krótkowzroczność u dziecka Różnowzroczność u dziecka Astygmatyzm u dziecka Jak chronić oczy dziecka? Jak dbać o oczy niemowlaka? Wady wzroku u dzieci - kiedy zbadać wzrok? Dziecko nie wie, że coś z jego wzrokiem nie działa, jak powinno. Będzie jednak robić wszystko, żeby wzrok nie sprawiał mu kłopotów. Nieleczona wada wzroku sprawi, że oglądając bajkę, usiądzie tuż przy telewizorze, powie, że nie lubi układania puzzli, będzie się krzywić na zabawy typu: znajdź 10 szczegółów, którymi różnią się dwa obrazki. Dlatego warto sprawdzić dziecku wzrok u okulisty: chociaż raz w wieku przedszkolnym i koniecznie zanim dziecko pójdzie do szkoły Nieleczona wada wzroku może spowodować szkolne problemy: kłopoty z czytaniem, pisaniem, nadpobudliwość. Można temu zapobiec! Nadwzroczność (dalekowzroczność) u dziecka Nadwzroczność to najczęstsza wada wzroku u dzieci. Zwykle dziecko już rodzi się z niewielką nadwzrocznością (około +2, +3 dioptrie), która potem z czasem maleje. Niestety, nie u wszystkich dzieci. Powodem dalekowzroczności jest to, że gałka oczna jest zbyt krótka lub rogówka zbyt płaska. Ostry obraz powstaje za siatkówką. Objawy nadwzroczności u dzieci Dalekowzroczne dziecko bardzo dobrze widzi obiekty od niego oddalone, ale niewyraźnie te rzeczy, które znajdują się blisko niego. Jak rozpoznać...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj