Sepsa – czym jest, co ją powoduje, jak ją leczyć?

Co to jest sepsa?

Sepsa, zwana też posocznicą, nie jest chorobą - jest ogólnym zakażeniem całego organizmu. Jest to nagła i gwałtowna reakcja organizmu na zakażenie wirusowe, bakteryjne lub grzybicze. Zbyt późno zdiagnozowana lub źle leczona może zakończyć się śmiercią. 
Sepsa może dotknąć każdego, a na dodatek na sepsę nie można się zaszczepić. Z powodu sepsy (ale nie na sepsę) można umrzeć w ciągu nawet kilkunastu godzin.

Dowiedz się więcej: Objawy sepsy u dzieci

Co wywołuje sepsę?

Jej przyczyną jest najczęściej infekcja bakteriami z grupy pneumokoków lub meningokoków. W Polsce i Europie najczęściej występują meningokoki grupy B i C. Jest ich kilka rodzajów. Żyją u nas w gardle i w nosie. Szacuje się, że ich nosicielami jest jedna piąta Polaków. W zamkniętych środowiskach jednak dużo więcej. Bakterie mogą żyć w nas miesiącami, nie dając żadnych objawów. Przenoszą się drogą kropelkową, czyli podczas kichania lub kaszlu, przy pocałunku, piciu z tego samego naczynia. Najłatwiej zarazić się nimi zimą i na wiosnę, gdy kaszlemy i kichamy znacznie częściej.

Chorobę mogą wywoływać także inne bakterie, wirusy i grzyby, które przedostają się do krwi i rozsiewają się po całym organizmie, dając gwałtowne objawy. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową i przez bezpośredni kontakt, np. picie z jednej butelki.

Czytaj też: Rotawirusy - objawy zakażenia

Jakie są objawy sepsy?

Wczesne objawy sepsy przypominają banalną infekcję dróg oddechowych czy problemy żołądkowo-jelitowe. Gdy zakażenie przechodzi do krwi, następuje gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia dziecka i występują:

- bardzo wysoka temperatura, powyżej 38,5°C, która nie spada po lekach przeciwgorączkowych;
- światłowstręt, dreszcze, pocenie się;
- apatia, dziecko nie interesuje się otoczeniem, słabo reaguje na bodźce, dużo śpi, nie chce jeść, wymiotuje, ma sztywny kark;
- wysypka w postaci wybroczyn. Początkowo pojawiają się małe ciemnoczerwone kropeczki różnej wielkości. Czasem zlewają się w większe plamy, które nie znikają po uciśnięciu.

Czytaj też: Grypa - 5 charakterystycznych objawów

Kto jest najbardziej narażony na zakażenie?

Nie wszyscy, którzy złapią meningokoka, zachorują. U niektórych wywoła on zapalenie opon mózgowych, zapalenie gardła, płuc, ucha czy stawów. Najbardziej narażone na sepsę są osoby o obniżonej odporności takie, które niedawno chorowały, leczyły się antybiotykami, przeżywają stres, są osłabione.

Jak leczy się sepsę?

Chory z podejrzeniem posocznicy musi być leczony w szpitalu, bo wymaga specjalistycznej opieki. Wybór kuracji zależy od przebiegu choroby i rodzaju drobnoustroju, który ją wywołał. Konieczne zwykle jest podawanie antybiotyku, który niszczy bakterie. Niestety, zdarza się, że posocznicę wywołują bakterie oporne na antybiotyki i w takim przypadku rokowanie jest złe.

Od wydolności układu odpornościowego zależy, czy bakterie we krwi doprowadzą do uogólnionej infekcji o charakterze sepsy. Rozpoczęcie leczenia w pierwszym stadium choroby daje znacznie lepsze rokowania, dlatego tak ważna jest znajomość objawów. Gdy tylko się pojawią, jak najszybciej trzeba przewieźć dziecko do szpitala.

Czytaj też: 6 pytań o witaminę D
 

Czy da się uniknąć sepsy?

Nie ma jednej szczepionki przeciw sepsie, bo nie opracowano dotychczas jednej szczepionki przeciw wszystkim bakteriom. Spośród dostępnych na rynku szczepionek antybakteryjnych można wymienić i polecić szczepionki:

- haemophilus influenzae typu B (HiB) – obowiązkowe (bezpłatne) dla niemowląt, a jeśli chcesz zaszczepić starsze dziecko powyżej roku, potrzebna jest 1 dawka, cena: ok. 45 zł; 

- pneumokoki – szczepienie zalecane (płatne) dla niemowląt od 6 tyg do 6 msca życia - 4 dawki, dla niemowlat w wieku 7-11 mscy 3 dawki, dzieci w wieku 12-23 miesięcy – 2 dawki, dzieci od 2-5lat - jedna dawka(dotyczy jedynie szczepionki 13-walentnej). Cena za jedną dawkę szczepionki pneumokokowej wynosi 200–350 zł.
- meningokoki – szczepienie zalecane (płatne); dla niemowląt 3 dawki, 1 dawka dla dzieci powyżej roku, cena: 120–160 zł.

Warto pomyśleć o szczepieniu szczególnie wtedy, jeśli dziecko ma o obniżoną odporność organizmu, przyjmuje leki immunosupresyjne albo cierpi na chorobę przewlekłą.

Czytaj też: Zapalenie oskrzeli - przyczyny, przebieg i leczenie