pokrzywka u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie

Pokrzywka u dziecka: co ją wywołuje, jak leczyć zmiany na skórze?

Pokrzywka u dziecka to swędzące zmiany skórne podobne do oparzenia pokrzywą. Pokrzywkę wywołują różne czynniki: alergie, wirusy, bakterie, pasożyty i inne. W pozbyciu się wysypki mogą pomóc domowe sposoby, jednak zwykle należy udać się do lekarza, który przepisze odpowiednie leki.
dr Bartosz Pawlikowski, pediatra, lekarz
dr Bartosz Pawlikowski
Konsultacja merytoryczna

Pokrzywkę u dziecka może wywołać alergia, wirus, grzyb lub pasożyt. Zdarza się również, że wysypka pojawia się jako niepożądany odczyn poszczepienny lub wskutek bakteryjnego nadkażenia skóry. Pokrzywka przypomina bąble podobne do zmian powstających po ukłuciu owada lub po dotknięciu pokrzywą (stąd nazwa). Taką reakcję fachowo nazywa się wysiewem swędzących rumieniowo-obrzękowych zmian skórnych i bąblami pokrzywkowymi.

Spis treści:

 

Rewolucja w leczeniu azs? Opowiada dr Sophie Seite, biochemik i biolog molekularny (film)

Czy pokrzywka u dziecka jest niebezpieczna?

Sama pokrzywka, jako zmiana skórna, nie jest niebezpieczna dla dziecka. Niekiedy jednak może mieć charakter ostry. Dochodzi wtedy do wystąpienia dodatkowych objawów: obrzęku gardła, języka, czy krtani, co może prowadzić do problemów z oddychaniem – konieczne może być udzielenie dziecku pomocy w szpitalu.

Nie każda pokrzywka kończy się leczeniem szpitalnym. Wszystko zależy od wieku pacjenta, stopnia nasilenia choroby, a także wystąpienia innych objawów. Jeżeli jednak objawom towarzyszy obrzęk naczynioruchowy (na języku, w krtani), należy natychmiast udać się do lekarza, który przepisze dziecku leki przeciwobrzękowe i przeciwzapalne.

Akademia Młodych Rodziców
Akademia Młodych Rodziców
Skóra maluszka wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Wiemy, jak robić to najlepiej!

Pokrzywka u dzieci nie jest zaraźliwa. Żadna z jej form – ani ostra (która utrzymuje się do 6 tygodni), ani przewlekła (powyżej 6 tygodni), ani nawracająca (utrzymuje się ponad 6 tygodni, a po jakimś czasie powraca) – nie zagraża innym dzieciom i osobom dorosłym, z którymi dziecko ma kontakt.

Przyczyny pokrzywki u dzieci

Przyczyny występowania pokrzywki u dzieci są bardzo różne – niekiedy bardzo trudno określić, jakie czynniki ją wywołują. Znalezienie winowajcy pokrzywkowej wysypki u dziecka przypomina pracę detektywa. Zmiany skórne może bowiem wywoływać:

  • uczulenie (to najczęstsza przyczyna pokrzywki u dzieci),
  • choroba wirusowa,
  • choroba bakteryjna,
  • choroba pasożytnicza.
Lekarze szacują, że konkretną przyczynę pokrzywki udaje się określić jedynie w 20 proc. przypadków.

Jak wygląda pokrzywka u dziecka (zdjęcia)

Pokrzywka to choroba, która objawia się pojawieniem się na skórze dziecka bąbli przypominających te po oparzeniu pokrzywą – nieco wypukłe i swędzące zmiany występujące dość licznie na danym obszarze. Zmiany skórne mogą mieć średnicę od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów. Pokrzywka na skórze dziecka może mieć kolor:

  • różowy,
  • czerwony,
  • porcelanowy.

Pokrzywka u dziecka może pojawić się na dowolnej części ciała albo na całym ciele. Zdarza się, że wysypka znika i wraca znów po kilku godzinach, ale w innym miejscu. Zazwyczaj jednak szybko ustępuje. Najczęściej w ciągu kilku minut do kilku godzin nie ma po niej żadnego śladu. 

Tak może wyglądać dziecko z ostrą pokrzywką alergiczną (reakcja na składnik diety, leki lub atopowe zapalenie skóry):

Pokrzywka u dziecka
Adobe Stock

Zdjęcie dziecka z pokrzywką alergiczną (reakcja na leki, alergeny powietrzopochodne lub jad owadów):

Pokrzywka u dziecka
Adobe Stock

Rodzaje pokrzywki u dzieci

Wyróżniamy kilka rodzajów pokrzywki, w zależności od czynnika, który ją wywołał.

Konkurs „Narodziny rodziny”
Konkurs „Narodziny rodziny”
Jesteś rodzicem niemowlaka? Opisz swoją historię i wygraj wózek spacerowy!

Alergiczna pokrzywka u dziecka

Zmiany skórne tego typu to reakcja na kontakt z alergenem. Dziecko mogło go zjeść, dotknąć lub wchłonąć z powietrza. Najczęściej przyczyną pojawienia się pokrzywki alergicznej na skórze dziecka jest: 

Bardzo często atopowe zapalenie skóry – AZS – objawia się pokrzywką.

Czynnikami wywołującymi uczulenie i pokrzywkę u dziecka mogą być: 

  • składnik diety, np. mleko, białko, gluten, ryby, owoc, warzywo, konserwant, przyprawa;
  • kurz (i ukryte w nim roztocza);
  • sierść zwierząt, np. kota, psa;
  • kosmetyk, np. zawarty w nim konserwant lub składnik ziołowy;
  • detergent, np. pasta do zębów, proszek do prania, płyn do mycia wanienki;
  • pyłki roślin, np. brzozy, dębu, topoli, traw (zobacz kalendarz pylenia);
  • keki, np. penicylina.

Pokrzywka u dziecka z powodu infekcji

U dzieci bardzo często przyczyną pokrzywki są infekcje, w tym ukryte ogniska siejące. Dlatego warto przebadać dziecko laryngologicznie (w kierunku przewlekłego zapalenia migdałków) i stomatologicznie (w kierunku próchnicy). Bywa, że przyczyną pokrzywki na skórze dziecka jest zakażenie układu moczowego.

Pasożytnicza pokrzywka u dziecka

Nie zdziw się, gdy u dziecka z pokrzywką lekarz zleci wykonanie badania krwi i kału. Pokrzywka na skórze dziecka to może być objaw obecności pasożytów:

  • owsików,
  • lamblii,
  • tasiemca,
  • glisty.
Pasożyty nie tylko żywią się pokarmem przeznaczonym dla człowieka, ale również wydzielają toksyczne substancje, zatruwające organizm. Efekty tego widać na skórze w postaci pokrzywki.

Tak może wyglądać skóra dziecka z pokrzywką ostrą wywołaną infekcją (wirusową, bakteryjną) lub obecnością pasożytów:

Pokrzywka u dziecka
Adobe Stock

Pokrzywka jako niepożądany odczyn poszczepienny (NOP)

Rodzic przed szczepieniem powinien zostać poinformowany przez lekarza o możliwości wystąpienia reakcji po szczepieniu (najczęściej to gorączka i obrzęk w miejscu podania szczepionki)  i o tym, jak jej zapobiec. Zwykle wystarczy:

  • przykładać okłady w miejscu szczepienia,
  • podać środek przeciwgorączkowy.


Zgodnie z definicją za niepożądany odczyn poszczepienny może być uznana każda niepożądana reakcja, która pojawi się w 4 tygodnie po podaniu szczepionki, a przypadku szczepionki przeciw BCG – w ciągu 12 miesięcy od podania.

Gdy po szczepieniu u dziecka pojawi się pokrzywka, należy jak najszybciej powiadomić o tym lekarza. Jeśli będzie on podejrzewać NOP, konieczne będzie wypełnienie formularza zgłoszenia NOP i przekazanie go Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Zgłoszenia NOP są przesyłane do NIZP-PZH. Jeśli się potwierdzą, PZH występuje o wycofanie z obrotu danej serii szczepionki.

Pokrzywka u dziecka po ugryzieniu przez owady

Pokrzywka na skórze dziecka może się pojawić po spotkaniu z owadami:

  • osą,
  • mrówką,
  • trzmielem,
  • pszczołą,
  • szerszeniem.


Alergia na jad pszczoły może jednak wywołać nie tylko pokrzywkę, ale również zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny. Jednymi z mniej niebezpiecznych owadów są mrówki, ale to właśnie ich inwazję możesz przegapić, gdy dziecko bawi się w trawie lub na kocu. Mrówki mogą boleśnie pogryźć i zazwyczaj kończy się to pokrzywką. Samice mrówki mają silnie drażniący jad (kwas mrówkowy), który powoduje bolesne podrażnienie. Jego działanie jest miejscowe – nie wywołuje reakcji ogólnej organizmu. Jeśli dziecko zostało pogryzione przez mrówki, do jego skóry przyłóż zimny kompres.

Barwnikowa pokrzywka u dziecka

Barwnikowa pokrzywka u dziecka należy do grupy schorzeń zwanych mastocytozami. Ten rodzaj pokrzywki charakteryzuje się występowaniem:

  • wykwitów plamkowych i grudkowych,
  • nacieków w skórze lub innych tkankach (np. błonach śluzowych).


Pokrzywka barwnikowa zwykle pojawia się w pierwszych 6 miesiącach życia dziecka, rzadziej do 3. r.ż, jednakowo często u obu płci. W leczeniu pokrzywki barwnikowej w zależności od zaawansowania choroby stosuje się leki miejscowe (blokery kalcyneuryny, steroidy) lub ogólne (leki przeciwhistaminowe). Ważne jest, by w miarę możliwości eliminować czynnik sprzyjający uwalnianiu histaminy z mastocytów – to może być:

  • składnik diety,
  • stres,
  • zimna woda.

Pokrzywka od słońca, zimna lub ciepła

Wystąpienie pokrzywki na skórze dziecka może być reakcją na słońce, a dokładniej na różne długości fal widma słonecznego: UVA, UVB, UVC, światło widzialne. Ten rodzaj pokrzywki nazywa się fizykalną. Pamiętaj, żeby zawsze chronić niemowlę przed słońcem. Starsze dziecko i siebie też!

Czynniki, które mogą wywołać pokrzywkę fizykalną, to: 

  • światło,
  • ucisk,
  • wibracje,
  • nagła zmiana temperatury,
  • ciepło – fizykalna reakcja pokrzywkowa następuje po ogrzaniu określonej powierzchni ciała do ponad 40°C przez co najmniej 5 minut,
  • wysiłek fizyczny,
  • kontakt z wodą – bąble są małe, silnie swędzące, pojawiają się po kilku minutach od kontaktu z wodą i utrzymują się do 2 godzin.

Objawy przy pokrzywce u dziecka

Pokrzywka może (ale nie musi) występować z innymi objawami. Najczęściej należą do nich:

  • zmęczenie,
  • ogólne złe samopoczucie,
  • gorączka,
  • bóle głowy,
  • bóle i obrzęki stawów,
  • trudności z przełykaniem.

Pokrzywka u dzieci a objawy Covid-19

Zazwyczaj dzieci przechodzą zakażenie Covid-19 łagodniej niż dorośli lub czasem zupełnie bez objawów. Lekarze zauważyli jednak, że są przypadki, gdy zmiany na skórze są pierwszym lub jedynym objawem zakażenia SARS-CoV-2 u dziecka.

Pokrzywka przy zakażeniu koronawirusem najczęściej obejmuje kończyny lub tułów, rzadko towarzyszy jej świąd, znika po kilku dniach. Wysypka przy Covid-19 u dzieci występuje dwa razy częściej niż u dorosłych. Jednocześnie jest najbardziej charakterystycznym objawem zakażenia koronawirusem u najmłodszych.

Co robić, gdy dziecko ma pokrzywkę? Leczenie pokrzywki

Sposób leczenia pokrzywki u dziecka zależy od jej przyczyny. Ta trwająca kilka godzin ma zazwyczaj podłoże alergiczne. Leczenie ostrej lub przewlekłej postaci pokrzywki jest zdecydowanie bardziej wymagające – domowe sposoby nie pomogą. Leczenie polega z reguły na unikaniu kontaktu z alergenami. Lekarz przepisuje także doustne leki albo maści antyhistaminowe (czasem też likokortykosteroidy). W cięższych przypadkach niezbędna będzie wizyta u alergologa i wprowadzenie odczulania.

Wiele rodzajów alergii można wykryć przy pomocy testów (gdy organizm zetknie się z alergenem, produkuje określone przeciwciała w klasie IgE), ale trudno zrobić test na wszystko, z czym maluch miał kontakt. Zanim traficie do specjalisty, zastanów się, czy ostatnio dodałaś do diety dziecka coś nowego albo zmieniłaś jego krem lub balsam do ciała. 

 

Zobacz też:

wysypka u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie
Wysypka u niemowląt: jak wyglądają różne rodzaje wysypki?
Wysypka u niemowląt może być spowodowana przegrzaniem, ale też reakcją alergiczną, chorobą zakaźną, a nawet groźną dla życia sepsą. Sprawdź, jak rozpoznać objawy wysypki u niemowlaka, na czym polega leczenie wysypki i kiedy skontaktować się z lekarzem.

Wysypka u niemowląt to jeden z najczęstszych problemów malutkich dzieci. Skóra niemowlęcia jest bardzo niedojrzała, dlatego łatwo o jej podrażnienie. Niemowlęta miewają różne rodzaje wysypki: może pojawić się wysypka alergiczna, wysypka przy ząbkowaniu lub spowodowana przegrzaniem. W każdym z tych przypadków objawy wysypki są nieco inne i inne może być leczenie wysypki u niemowlaka. Rodzaje wysypki u niemowląt (zdjęcia): Potówki Trądzik niemowlęcy Prosaki Atopowe zapalenie skóry Pokrzywka Sepsa Ospa wietrzna Szkarlatyna Odra Różyczka Wysypka przy ząbkowaniu Potówki  Jak wygląda wysypka? To drobne pęcherzyki lub czerwone grudki. Potówki u niemowlaka mogą pojawiać się na całej skórze, ale najczęściej widać je pod pachami, na plecach, z tyłu głowy, na brzuchu, udach, w pachwinach. Potówki to wysypka wywołana przegrzaniem (zbyt ciepłym ubieraniem lub zbyt wysoką temperaturą w pokoju). Niemowlę nie potrafi dostosować się do temperatury otoczenia. Często potówki mają też te dzieci, które były leczone naświetlaniami na żółtaczkę. Jak leczyć potówki? Często przemywaj skórę (przegotowaną wodą), kąp dziecko w wodzie z dodatkiem emolientu (preparat, który nawilży i natłuści skórę, kupisz go w aptece). Do kąpieli warto dodać kilka kryształków nadmanganianu potasu (woda powinna być lekko różowa). Nie przegrzewaj niemowlęcia, nie ubieraj go za ciepło.  Potówki u niemowląt, fot. Adobe Stock Ważne! Jeśli zmiany nasilają się, koniecznie skontaktuj się z lekarzem (może on zalecić nawet leczenie antybiotykiem). Trądzik niemowlęcy Jak wygląda wysypka? Na skórze widać zaskórniki (białe lub czarne), wykwity grudkowe, krosty, rzadko torbiele. Zmiany skórne występują głównie na buzi, czasem też na klatce piersiowej....

wysypka u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie
Wysypka u dziecka: swędząca, na nogach, plecach, brzuchu i na twarzy [RODZAJE]
Wysypka u dziecka może mieć postać plam i plamek, często zdarza się także wysypka grudkowo-plamista oraz pokrzywka. Najbardziej dokuczliwa jest swędząca wysypka, zwłaszcza jeśli pokrywa całe ciało albo wrażliwe miejsca, jak brzuch czy twarz. Wysypkę u dzieci mogą wywoływać m.in. wirusy, bakterie i alergeny, pojawia się w przebiegu ospy, różyczki, bostonki, a także przy zachorowaniu na COVID. Krostki to też objaw alergii lub gorączki trzydniowej.

Wysypka u dziecka może mieć różną postać: od drobnych plamek po duże, swędzące zmiany rumieniowe. Najczęściej u dzieci pojawia się wysypka plamista i grudkowata, a rodzice obserwują zmiany na nogach, plecach, brzuchu i na twarzy, a czasem nawet na całym ciele. Warto znać rodzaje wysypki, które występują u dzieci, by łatwiej je rozpoznać i znaleźć przyczynę. Wysypkę u dziecka powodują zwykle  wirusy, bakterie lub pasożyty, zdarza się też wysypka alergiczna . Wysypka u dziecka: Rodzaje wysypki u dziecka: tabela porównawcza Wysypka alergiczna Wysypka plamista Wysypka grudkowa Wysypka plamisto-pęcherzykowo-grudkowa Wysypka bakteryjna Pokrzywka u dziecka Wysypka covidowa Wysypka u dziecka: najczęstsze pytania rodziców i odpowiedzi dermatologa Rodzaje wysypki u dziecka Wygląd wysypki u dziecka zależy od jej przyczyny. U dzieci wysypka pojawia się zazwyczaj z powodu popularnych chorób wieku dziecięcego, jak: trzydniówka : wysypka plamista w bladoróżowym kolorze występuje na nogach, brzuchu, twarzy i klatce piersiowej różyczka : drobna wysypka plamista pokrywa najpierw twarz, a potem tułów, ręce i nogi bostonka : wysypka plamista z czasem zmienia się w pęcherzyki na dłoniach, stopach i w buzi szkarlatyna : wysypka grudkowata pojawia się na przedramionach, w pachwinach i na szyi, a później na całym ciele ospa wietrzna : wysypka obejmuje całe ciało, ma postać czerwonych plamek i pęcherzyków Z kolei wysypka alergiczna może wyglądać jak czerwone wypryski, plamy lub swędząca pokrzywka i pokrywać całe ciało, ale najczęściej występuje w zgięciach łokciowych i kolanowych, za uszami, na twarzy. Wysypka u dziecka: tabela W poniższej tabeli znajdziesz różne rodzaje wysypki u dzieci oraz choroby, którym towarzyszą:   Choroba...

Objawy skazy białkowej u niemowlaka
AdobeStock
Zdrowie
Skaza białkowa - wysypka i objawy u dzieci [ZDJĘCIA]
Skaza białkowa i wysypka często występują razem - zwłaszcza u niemowląt. Do symptomów alergii pokarmowej u malucha należą drobne, czerwone krostki na policzkach lub za uszami - jednak mogą one rozejść się także na szyję, a nawet kończyny. Zobacz na zdjęciach, jak wygląda skaza białkowa u dziecka.

Skaza białkowa i wysypka z nią związana to częsta zależność  - jednak nie każda wysypka musi oznaczać alergię pokarmową. Podpowiadamy, jakie objawy u małych dzieci wskazują na to, że mają skazę białkową. Spis treści: Skaza białkowa - jak wygląda wysypka? - Skaza białkowa - wysypka [ZDJĘCIA] - Skaza białkowa a atopowe zapalenie skóry Skaza białkowa - objawy - Wstrząs anafilaktyczny jako objaw ostrej skazy białkowej - Mało charakterystyczne objawy alergii pokarmowej u niemowląt Skaza białkowa u niemowląt karmionych piersią Skaza białkowa u niemowląt karmionych sztucznie Skaza białkowa - jak wygląda wysypka? Symptomy alergii na mleko krowie mogą przybierać u niemowlaka różne nasilenie. Najpierw mogą się pojawiać jedynie drobne, czerwone krostki  na twarzy i głowie: na policzkach i za uszami, ale w przypadku ostrej skazy białkowej wysypka może pojawić się także na brzuszku, na dłoniach czy nóżkach. Silna skaza białkowa powoduje, że skóra u dziecka: jest sucha; zaczerwieniona; błyszczy się i łuszczy. Czy skaza białkowa swędzi? Tak, a czasem nawet może być bolesna. Dodatkowo, gdy zostanie podrażniona albo dziecko poci się lub stresuje, wówczas objawy stają się bardziej nasilone. Wysypka, która jest objawem skazy białkowej, pojawia się najczęściej u niemowląt w wieku 2-3 miesięcy . Ten problem raczej nie dotyczy noworodków, choć rodzice często każdy rodzaj krostek wiążą ze skazą nawet u kilkutygodniowych maluchów. Skaza białkowa - wysypka [ZDJĘCIA] Skaza białkowa a atopowe zapalenie skóry Ze względu na to, że skóra u dziecka ze skazą białkową wygląda, jakby była dotknięta atopowym zapaleniem skóry , rodzice często nie wiedzą, na którą z tych dolegliwości cierpi ich niemowlak. W obu przypadkach skóra jest błyszcząca, zaczerwieniona,...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj