alergia pokarmowa u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie

Alergia pokarmowa u niemowląt – jak rozpoznać i jak leczyć?

Alergia pokarmowa u niemowląt zdarza się często, bo układ odpornościowy małego dziecka jest jeszcze niedojrzały. Część winy za najczęstsze alergie pokarmowe mogą ponosić geny. Leczenie alergii u niemowląt nie jest proste i wymaga zaangażowania rodziców, a także pomocy lekarza. Wyjaśniamy, jakie są objawy alergii pokarmowej, jak wygląda wysypka oraz kiedy trzeba zrobić testy na alergie pokarmowe.
Aleksandra Symonides
lek. Aleksandra Symonides
Konsultacja merytoryczna

Alergia pokarmowa u niemowląt nie jest łatwa do zdiagnozowania, a jeszcze trudniej ją wyleczyć. Szacuje się, że na alergię pokarmową cierpi sześcioro dzieci na 100 – z czego większość to niemowlęta. Uczulenie wynika z niedojrzałości układu pokarmowego i odpornościowego niemowląt, chociaż dużą rolę odgrywają także czynniki genetyczne. Warto znać objawy alergii pokarmowej, by nie pomylić jej z innymi dolegliwościami.

Spis treści:

Rewolucja w leczeniu azs? Opowiada dr Sophie Seite, biochemik i biolog molekularny (film)

Czym jest alergia pokarmowa u niemowląt?

Alergia pokarmowa u niemowląt pojawia się zwykle u dzieci karmionych mieszanką modyfikowaną, ale mają ją także niemowlęta karmione piersią. Alergia pokarmowa to po prostu nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego dziecka wyzwalana przez alergen. Może mieć podłoże genetyczne. Alergia pokarmowa u niemowląt pojawia się najczęściej w 2.-3. miesiącu życia albo w okresie rozszerzania diety. 

Najczęstsza alergia pokarmowa u niemowląt to uczulenie na białko mleka krowiego (zwane potocznie skazą białkową). Nawet niewielkie ilości tego białka mogą wywołać bardzo ostre objawy u dziecka. Alergia na białko mleka krowiego może iść w parze z uczuleniem na mięso wołowe i cielęce. Inne częste alergie pokarmowe u niemowląt to alergia na jaja kurze, ryby i owoce morza, orzechy, pszenicę.

Pierwsze objawy alergii pokarmowej u niemowlaka

Objawy alergii pokarmowej bywają bardzo uciążliwe. Na szczęście u przeważającej większości dzieci dolegliwości ustępują przed 5. urodzinami. 

Pierwsze objawy alergii pokarmowej u niemowląt to:

  • bóle brzucha,
  • zmiany na skórze,
  • biegunki,
  • kolki,
  • wzdęcia,
  • ulewania i wymioty.


Alergeny pokarmowe bywają przyczyną dolegliwości układu oddechowego (kataru, kaszlu, sapki). U małych dzieci podatność na zapalenie alergiczne błony śluzowej wyściełającej drogi oddechowe jest duża. Ponadto niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym pozbawione są zawartych w mleku matki przeciwciał chroniących je przed infekcjami, a także przed alergią. Błona śluzowa uszkodzona procesem infekcyjnym jest skuteczniej atakowana przez czynniki uczulające.


Alergia pokarmowa może też wystąpić u dziecka karmionego piersią (zdarza się u ok. 0,5-1 proc. dzieci). Objawy uczulenia na mleko matki mogą być bardzo różne. Zwykle pojawiają się:

  • problemy skórne,
  • problemy ze strony przewodu pokarmowego,
  • problemy ze strony układu oddechowego,
  • ulewania bądź kolki.

Alergia pokarmowa u niemowlaka: objawy skórne

Gdy skóra dziecka staje się sucha, pojawiają się m.in. na policzkach czerwone, szorstkie, łuszczące się ogniska, tzw. policzki lakierowane. Zmiany atopowe zlokalizowane są również na rączkach, nóżkach, w zgięciach łokciowych i kolanowych. Każda zmiana na skórze u dziecka, nawet najbardziej niewinnie wyglądająca wysypka, wyprysk czy pokrzywka, powinna być skonsultowana przez dermatologa, który potwierdzi bądź wykluczy alergię pokarmową.

Uwaga: wiele zmian skórnych, które pojawiają się u noworodków i niemowląt, często mylnie wiążemy z alergią pokarmową, podczas gdy mamy do czynienia np. z potówkami czy trądzikiem niemowlęcym. Jeśli masz wątpliwości, skonsultuj się z lekarzem.

Jak leczyć alergie pokarmowe u niemowląt?

Najskuteczniejszą metodą leczenia alergii pokarmowych jest eliminacja z diety pokarmów uczulających. Nigdy jednak nie należy kończyć pochopnie karmienia piersią. Karmiąca mama powinna natomiast zrezygnować z pokarmów najczęściej powodujących uczulenia – może to jednak zrobić wyłącznie pod okiem lekarza, rozsądnie układać swoją dietę i stosować suplementację. Kiedy karmiące matki, których dzieci miały alergię, stosowały dietę eliminacyjną, objawy choroby całkowicie ustąpiły aż u 86 proc. dzieci, a u 13 proc. uległy znacznemu złagodzeniu (badania przeprowadzono w Klinice AM w Białymstoku).

U dzieci alergicznych karmionych sztucznie wycofanie z diety mleka modyfikowanego zazwyczaj przynosi szybką poprawę. Czasem, w okresach zaostrzenia się choroby, konieczne może się okazać podawanie leków, o czym jednak decyduje lekarz.

Mieszanki dla niemowląt z alergią na mleko krowie

Dla dzieci karmionych butelką, u których stwierdzono alergię, przeznaczone są mieszanki o wysokim stopniu hydrolizy. Mleko modyfikowane dla alergików, zwykle dostępne na receptę, często różni się smakiem od mleka modyfikowanego. Jeśli jednak niemowlę otrzymuje taką mieszankę jako pierwszą, zwykle się do niej przyzwyczaja. Dzieciom, które nie mają jeszcze objawów alergii pokarmowej, ale w wywiadzie rodzinnym stwierdzono takie przypadki, lekarz zaleca podawanie mieszanki HA.

Zapobieganie alergii pokarmowej u niemowląt

Jeśli twoje dziecko jest w grupie ryzyka wystąpienia alergii pokarmowej, stosuj się do tych zaleceń:

  • Karm piersią: to najlepsza ochrona przed alergią.
  • Jeżeli nie możesz karmić piersią, podawaj dziecku mleko modyfikowane HA (hypoalergiczne).
  • Rozszerzaj dietę dziecka zgodnie ze wskazaniami pediatry.
  • Silnie alergizujące pokarmy: mleko, cytrusy, ryby, soję wprowadzaj do diety dziecka po konsultacji z lekarzem. Nie opóźniaj jednak ich wprowadzania, jeśli lekarz tak nie zdecyduje.
  • Nowe pokarmy podawaj ugotowane; wprowadzaj je pojedynczo, co 2-3 dni.
  • Nie wprowadzaj nowych produktów w czasie infekcji wirusowych (przeziębienie, biegunka) u dziecka oraz tuż po infekcji.

 

Jeśli jeszcze nie wybraliśmy mleka modyfikowanego HA (hypoalergicznego) my polecamy poniższe:

Testy na alergie pokarmowe u niemowląt

Jeśli maluch ma objawy alergii pokarmowej, warto jak najszybciej wykonać test na alergię. U dzieci, które nie ukończyły 1. roku życia, badanie wykonuje się u matki, a wynik jest podstawą stosowania diety eliminacyjnej w czasie karmienia piersią oraz rozszerzania diety dziecka. Kiedy dziecko skończy roczek, badanie wykonywane jest już z jego własnej krwi. Ceny testów alergicznych różnią się od metodyki i liczby badanych składników.

Zobacz też:

Kawa a karmienie piersią
Fotolia
Karmienie
Kawa a karmienie piersią: czy pić kawę podczas laktacji, jaka kawa dla karmiącej mamy?
W temacie „kawa a karmienie piersią” mamy dwie informacje: zła brzmi – karmiąca mama powinna unikać kofeiny, dobra – naukowcy dopuszczają picie kawy podczas laktacji pod warunkiem, że dawka kofeiny będzie ograniczona. Nadmiar kofeiny wpływa na samopoczucie dziecka i może zakłócać jego sen. Karmiąca mama zamiast zwykłej czarnej kawy może wybrać kawę bezkofeinową, zieloną lub inkę.

Kawa a karmienie piersią to temat, który budzi wiele wątpliwości. Nie wszystkie młode mamy wiedzą, że nie powinny pić kawy w dowolnej ilości podczas laktacji. Niewielka porcja niezbyt mocnej i doprawionej mlekiem kawy dziennie nie powinna stanowić problemu, ale nadużywanie kofeiny może być niekorzystne dla dziecka.  Spis treści: Czy karmiąc piersią, można pić kawę Czy kawa przenika do mleka? Kawa rozpuszczalna a karmienie piersią Kawa bezkofeinowa a karmienie piersią Kawa a karmienie piersią – kawa zbożowa Kawa zielona a karmienie piersią Wpływ kawy na dziecko Czy karmiąc piersią, można pić kawę? Jeśli nie możesz żyć bez kawy, jedna, maksymalnie dwie filiżanki niezbyt mocnej kawy dziennie (najlepiej z mlekiem) muszą wystarczyć. Picie kawy w nieograniczonej ilości nie jest wskazane. Dopuszczalna ilość kofeiny w diecie karmiącej mamy to do 300 mg na dzień . W tym roku w czasie Światowego Tygodnia Karmienia Piersią kofeina nawet znalazła się na liście trzech produktów, których kobiety karmiące powinny unikać. Kawa nie jest najlepszym napojem dla karmiącej nie tylko z uwagi na zawartość kofeiny. W okresie laktacji kobieta jest narażona na niedobory niektórych składników mineralnych.  Nie warto więc pogarszać sprawy piciem zbyt dużej ilości kawy, która: wypłukuje z organizmu witaminy z grupy B i witaminę C, utrudnia przyswajanie wapnia, potasu, cynku, podnosi ciśnienie krwi. Czy kawa przenika do mleka mamy? Kawa jako taka – nie przenika do matczynego pokarmu, ale kofeina zawarta w kawie przenika do krwi matki, z niej dostaje się do pokarmu, a wraz z nim do organizmu dziecka. Do pokarmu kobiecego przedostaje się ok. 1 proc. kofeiny , którą ma we krwi karmiąca mama. Ponieważ kofeina działa pobudzająco, może wpływać na dziecko. Niektóre niemowlęta są na nią...

dieta mamy karmiącej
Adobe Stock
Karmienie
Dieta matki karmiącej: co można, a czego nie wolno jeść? (tabela i przepisy)
Dieta matki karmiącej musi być zdrowa, urozmaicona i pełnowartościowa. Produkty spożywane przez karmiącą powinny być także bogate w witaminy i składniki mineralne. Opisujemy zasady diety podczas laktacji, polecamy najlepsze przepisy dla mam karmiących piersią noworodka lub starsze niemowlę.

Dieta matki karmiącej powinna opierać się na piramidzie zdrowego żywienia. Nie musisz eliminować ze swojego jadłospisu żadnych produktów, jeśli twoje dziecko nie ma alergii i jest zdrowe (inaczej wygląda jednak dieta matki karmiącej dziecko ze skazą białkową : wtedy nie wolno ci jeść wybranych pokarmów). Niezależnie od rodzaju twojego menu, w czasie laktacji potrzebujesz więcej kalorii niż przed ciążą. Warto zadbać, aby potrawy matki karmiącej piersią były zróżnicowane i bogate w składniki odżywcze. Podajemy też przepisy na dania, na których może opierać się zdrowa dieta podczas laktacji. Spis treści: Jaka dieta dla matki karmiącej Dieta matki karmiącej: co można jeść Dieta matki karmiącej: tabela Dieta matki karmiącej: czego nie jeść Kaloryczność diety matki karmiącej Dieta eliminacyjna matki karmiącej – kiedy Przepisy dla matek karmiących piersią Suplementy diety dla karmiących Jaka dieta dla matki karmiącej? Zasady prawidłowej diety matki karmiącej są takie same jak każdej zdrowej diety. Jeśli karmisz piersią, sięgaj po produkty bogate w witaminy i składniki mineralne. Podczas laktacji jest to ważniejsze niż kiedykolwiek. Najwięcej cennych składników odżywczych zawierają świeżo przygotowane dania skomponowane z różnorodnych produktów. Karmiąca mama potrzebuje: żelaza – zawiera je mięso, ryby, żółko jaj, rośliny zielone wapnia – jego źródłem jest mleko, jogurt, ser żółty, sezam, migdały, suszone figi jodu – dostarczają go ryby morskie, mleko, wody mineralne, warzywa, owoce selenu – znajduje się w mięsie, rybach, jajach, kaszach, ciemnozielonych warzywach cynku – jest w kukurydzy, roślinach strączkowych, orzechach. Kiedy karmisz piersią, odżywiaj się zdrowo i komponuj jadłospis zgodnie z...

szczepienie na covid a karmienie piersią
Adobe Stock
Aktualności
Matki karmiące MOGĄ szczepić się na COVID-19: „Ryzyko czysto teoretyczne”
Wszystkie szczepionki, które podawane są osobom dorosłym, mogą być również podawane kobietom karmiącym piersią. Dotyczy to także szczepionki na COVID-19.

Nie ma przeciwwskazań do szczepienia kobiet karmiących piersią na koronawirusa. Eksperci zalecają, by każda kobieta podjęła decyzję indywidualnie, po przedstawieniu przez lekarza korzyści oraz ryzyka związanego z podaniem szczepionki przeciw COVID-19. Szczepienie na COVID-19 a karmienie piersią Szczepionki mRNA Comirnaty i Moderna oraz szczepionki wektorowe AstraZeneci nie były testowane na kobietach karmiących piersią , bo w tej grupie nie prowadzi się badań klinicznych. Specjaliści podkreślają jednak, że okres karmienia piersią nie jest wymieniony jako przeciwwskazanie w Charakterystyce Produktu Leczniczego tej szczepionki. I choć nie wiadomo, czy szczepionka przenika do kobiecego mleka (brak badań), to ryzyko działań niepożądanych u dziecka jest czysto teoretyczne. „Szczepionka mRNA zawiera tylko informację genetyczną o syntezie białka S wirusa SARS-CoV-2. Biorąc pod uwagę rodzaj szczepionki (szczepionka syntetyczna) oraz znany mechanizm jej działania, ryzyko niepożądanych zdarzeń u dziecka karmionego piersią przez zaszczepioną matkę jest znikome. Podobna sytuacja dotyczy również szczepionki wektorowej przeciw COVID-19 oraz innych dostępnych na rynku szczepionek” – czytamy na stronie szczepienia.pzh.gov.pl. Wszystkie (poza wyjątkiem, żywa szczepionka przeciw żółtej gorączce) mogą być podawane kobiecie w okresie laktacji. UWAGA: Eksperci nie zalecą przerywania karmienia piersią w celu poddania się szczepieniu. Szczepienie na COVID-19 u kobiet karmiących: jak jest na świecie? Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zezwoliła na podawanie szczepionki na koronawirusa firmy Pfizer/BioNTech wszystkim, którzy ukończyli 12 lat, również kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Eksperci zalecają jednocześnie, by pozostawić decyzję o zaszczepieniu kobiecie.  Do niedawna brytyjskie wytyczne były surowsze: tamtejsze instytucje nie zalecały szczepień na...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko
Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!
Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka
Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz