GRY
 
 

Niedobór żelaza – jakie są przyczyny i objawy niedoboru żelaza?

Niedobór żelaza może prowadzić do rozwoju niedokrwistości, dlatego tak ważna jest szybka diagnoza, a co za tym idzie szybkie wdrożenie leczenia. Polega ono głównie na usunięciu przyczyny niedoboru żelaza oraz na suplementacji tego pierwiastka.

Zmęczona kobieta, odpoczynek, relaks
fot. Fotolia

Jakie mogą być przyczyny niedoboru żelaza?

Najczęstszą przyczyną niedoboru żelaza jest długotrwałe krwawienie (ocenia się, że jest to 80% przypadków), np. z przewodu pokarmowego (w tym wrzody, żylaki przełyku), z dróg rodnych, z dróg oddechowych, z powodu urazów, a także stosowania leków upośledzających krzepliwość krwi.  
Przyczyną niedoboru żelaza może być również upośledzenie wchłaniania (zespół złego wchłaniania), niewystarczająca podaż tego pierwiastka w diecie (małe dzieci, wegetarianie). Niedobór żelaza jest też charakterystyczny w czasie ciąży, karmienia piersią, a nawet pokwitania.
U niemowląt, dzieci i młodzieży za niski poziom żelaza odpowiada najczęściej uboga w ten pierwiastek dieta lub… pasożyty układu pokarmowego. Natomiast u dorastających dziewczynek i miesiączkujących kobiet comiesięczne, obfite krwawienia.

Warto wiedzieć: Gdy dziecku brakuje żelaza...
Redakcja poleca: Przepis na zupę z buraczkami i fasolką
Zupa z buraczków z fasolką to świetny pomysł Moniki Mrozowskiej na wartościowy obiad bogaty w żelazo i kwas foliowy.

Jak się objawia niedobór żelaza?

Najczęstszymi objawami niedoboru żelaza są:
  • osłabienie,
  • męczliwość psychiczna,
  • słaba tolerancja wysiłku fizycznego,
  • częste infekcje,
  • zawroty i bóle głowy,
  • szumy w uszach,
  • mroczki przed oczami,
  • senność,
  • wzmożona drażliwość,
  • zaburzenie koncentracji uwagi,
  • pogorszenie pamięci.
Dodatkowo mogą wystąpić:
  • suchość skóry,
  • zajady,
  • problemy z włosami, z paznokciami (łamliwość, rozdwajanie itp.)
  • dolegliwości żołądkowe – spowodowane spadkiem kwaśności soku żołądkowego.

Jakie badania zleca się w przypadku niedoboru żelaza?

Podstawowym badaniem jest morfologia krwi (w celu oznaczenia stężenia żelaza) oraz wywiad lekarski, w celu wykluczenia przyczyny związanej z ubogą w żelazo dietą lub obfitymi miesiączkami.
Dodatkowo lekarz może zlecić badanie endoskopowe przewodu pokarmowego, badanie kału (na obecność krwi) oraz badania wykluczające inne źródło krwawienia (układ moczowy i oddechowy).  

Jak się leczy niedobór żelaza?

Najważniejszym elementem leczenia jest ustalenie przyczyny niedoboru żelaza oraz suplementacja tego pierwiastka.  W większości przypadków (około 90%) wystarczy doustne przyjmowanie tabletek z żelazem. U dorosłych odpowiednią dawkę ustala się przeliczając 2-3 mg elementarnego żelaza na kilogram wagi ciała. Natomiast u dzieci 4,5-6 mg/kg.
Suplementację żelaza najczęściej należy stosować przez 6 miesięcy (jeśli jest dobrze tolerowana). Objawy nietolerancji można zmniejszyć, podając mniejszą dawkę lub zażywając lek razem z posiłkami, lub zmieniając preparat. W takich przypadkach niezbędne jest wydłużenie czasu leczenia.
Pozajelitowe preparaty żelaza zaleca się osobom z zaburzeniami wchłaniania. Żelazo można również przyjmować w postaci – niestety ten sposób wiąże się z dodatkowymi dolegliwościami, m.in.: bólem w miejscu zrobienia zastrzyku, powstawaniem siniaków itd.  

Jak zapobiegać niedoborom żelaza?

W przypadku honorowych krwiodawców, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, wcześniaków, wegetarian zaleca suplementację żelaza w postaci tabletek lub wzbogacenie diety w produkty o bardzo dużej i dużej zawartości żelaza.
W przypadku przyjmowania tabletek z żelazem warto pamiętać, by nie popijać ich mlekiem, mocną herbatą lub kawą. Warto również pamiętać o tym, że suplementacja żelaza może przyczynić się do ciemnienia zębów (w przypadku płynnych preparatów), zabarwienia stolca na kolor czarny. Stałe przyjmowanie tabletek z żelazem może również wiązać się z pojawieniem się nudności, wymiotów, bólu brzucha, biegunki lub zaparć.

Polecamy: Zaparcia w ciąży - czy to wina żelaza?
Doładuj
Przeładuj