szczepienie przeciw pneumokokom
Adobe Stock
Zdrowie

Szczepienie przeciw pneumokokom – ile dawek, dostępne szczepionki, bezpieczeństwo

Szczepienie przeciw pneumokokom chroni przed wieloma groźnymi chorobami i ich różnymi powikłaniami, m.in. sepsą, zapaleniem opon mózgowych, zapaleniem płuc. Szczepienie przeciw pneumokokom znajduje się na liście szczepień obowiązkowych i jest bezpłatne.
dr Paweł Grzesiowski
dr Paweł Grzesiowski
Konsultacja merytoryczna

Szczepienie przeciw pneumokokom jest szczególnie ważne w przypadku małych dzieci, gdyż dla nich (oraz dla osób po 65. roku życia) zakażenia pneumokokami są najbardziej niebezpieczne. Ponad 25 proc. dzieci wychowywanych w domu i prawie 60 proc. dzieci chodzących do żłobka jest nosicielami tych bakterii. Szczepienie przeciwko pneumokokom od 1 stycznia 2017 roku znajduje się na kalendarzu szczepień obowiązkowych

Spis treści:

  1. Szczepionka przeciw pneumokokom: 10- i 13-walentna
  2. Pneumokoki – ile dawek szczepionki się podaje
  3. Szczepionka na pneumokoki: powikłania
  4. Gorączka po szczepieniu na pneumokoki
  5. Pneumokoki – co to jest
  6. Pneumokoki – objawy zakażenia
  7. Powikłania po infekcji pneumokokami

Szczepienia zalecane [Wirtualne Warsztaty]

Szczepionka przeciw pneumokokom: 10- i 13-walentna

W Polsce dostępne są dwa rodzaje szczepionki skoniugowanej przeciw pneumokokom:

  • Synflorix, czyli 10-walentna szczepionka (PCV-10), chroniąca przed 10 serotypami (odmianami): 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F, 23F. Jest to szczepionka obowiązkowa i bezpłatna, podawana w ramach Programu Szczepień Ochronnych
  • Prevenar 13, czyli szczepionka 13-walentna (PCV-13), chroni przed 13 serotypami: 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F, 23F, 3, 6A, 19A. Jest to szczepionka płatna, za wyjątkiem wcześniaków urodzonych przed 27. tygodniem ciąży - w ich przypadku szczepionka PCV-13 jest bezpłatna.


Podanie szczepionki w ponad 90 proc. eliminuje zachorowania wywołane serotypami zawartymi w szczepionce. To nie oznacza wyeliminowania wszystkich zakażeń pneumokokowych. W przypadku pneumokoków trzeba pamiętać, że jest ponad 90 typów (tzw. serotypów) tych bakterii. Tak więc, żeby zabezpieczyć dziecko w stu procentach, trzeba by stworzyć szczepionkę chroniącą przed wszystkimi serotypami. Na razie nie jest to możliwe. Zdecydowaną większość groźnych zakażeń wywołują jednak tylko niektóre serotypy, te najbardziej agresywne. I to właśnie one znajdują się w szczepionkach. 

Pneumokoki – ile dawek szczepionki się podaje

Dzieci urodzone od 1 stycznia 2017 dostają szczepionkę przeciwko pneumokokom w trzech dawkach, w tzw. schemacie 2+1:

  • pierwszą w 2. miesiącu życia,
  • drugą w 4. miesiącu życia,
  • trzecią (dawkę przypominającą) w 13. miesiącu życia.


W przypadku dzieci z grup ryzyka określonych w Programie Szczepień Ochronnych w 1. roku życia podaje się 3 dawki szczepionki przeciw pneumokokom oraz dawkę przypominającą w 2. roku życia (schemat 3+1). Szczepionkę przeciw pneumokokom podaje się domięśniowo, w bok uda u niemowląt, w ramię u małych dzieci.

Szczepionka na pneumokoki: powikłania

Możliwe powikłania po szczepionce na pneumokoki są opisane w ulotce do każdego preparatu, którym szczepi się dzieci. U niektórych małych pacjentów (u 2 proc. z nich) w ciągu 3 dni po jego podaniu szczepionki pneumokokowej obserwuje się łagodne odczyny poszczepienne: zaczerwienienie, obrzęk i bolesność w okolicy miejsca podania szczepionki. Rzadko zdarzyć się mogą: gorsze samopoczucie ogólne, utrata apetytu, wymioty, biegunka, częstszy płacz.

Gorączka po szczepieniu na pneumokoki

Gorączka po szczepieniu to jeden z najczęstszych odczynów poszczepiennych, wynikających z pobudzenia układu odpornościowego dziecka. Zwykle pojawia się w 1. dobie po szczepieniu i mija po 2-3 dniach. Po szczepionce na pneumokoki gorączka pojawia się rzadko i zwykle nie przekracza 39°C. Wyższa gorączka występuje bardzo rzadko – u mniej niż 0,5 proc. dzieci. W przypadku gorączki powyżej 38,5°C należy podać dziecku dozwolony lek przeciwgorączkowy, a jeśli będzie się utrzymywać powyżej 2-3 dni lub przekroczy 39°C, należy skonsultować się z lekarzem. 

Pneumokoki – co to jest

Pneumokoki (Streptococcus pneumoniae) są jednymi z najbardziej agresywnych bakterii. Dziecko może się nimi zarazić wszędzie, szczególnie łatwo zarazą się od innych dzieci w żłobku czy przedszkolu, ale także w domu – od rodzeństwa, rodziców, dziadków. Wiele małych dzieci jest nosicielami pneumokoków, które bardzo często występują u nich w nosie i gardle.

Zwykle zakażenia pneumokokami nie powodują niepokojących objawów, jednak w sprzyjających dla bakterii okolicznościach (stan po przebyciu grypy lub innej wirusowej infekcji układu oddechowego) może rozwinąć się choroba:

  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie zatok,
  • zapalenie płuc. 
     

Zdarza się jednak również, że bakterie przełamują obronę organizmu i przedostają się do krwi, powodując tzw. inwazyjną chorobę pneumokokową:

  • zapalenie płuc połączone z zakażeniem krwi
  • zapalenie otrzewnej
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  • zapalenie stawów
  • sepsę.

Pneumokoki – objawy zakażenia

Im młodsze dziecko, tym większe ryzyko zachorowania, a także cięższego przebiegu choroby. Najbardziej narażone na poważne zakażenia są dzieci do 5. roku życia, a szczególnie te najmłodsze, które nie skończyły jeszcze 2 lat. Pneumokoki mają specjalną otoczkę, chroniącą je przed układem odpornościowym, dlatego w początkowej fazie zakażenia dziecko nie ma takich objawów, jak gorączka czy wybroczyny. Pojawiają się wtedy, gdy zakażenie już się rozwinęło. Trudniej je wtedy pokonać. Objawy zakażenia pneumokokami mogą być różne, w zależności od tego, jaką chorobę wywołają te bakterie.

Jeśli jest to zapalenie ucha, jego objawem jest:

  • ból,
  • gorączka,
  • płacz,
  • niechęć do jedzenia.
     

W przypadku zapalenia płuc jest to:

  • gorączka,
  • dreszcze,
  • duszność,
  • kaszel.
     

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych objawia się:

  • gorączką,
  • bólami głowy,
  • światłowstrętem,
  • nudnościami,
  • wymiotami,
  • sztywnością karku.
     

Rozwój zakażenia może prowadzić do sepsy, wstrząsu septycznego i niewydolności wielu narządów organizmu.

Powikłania po infekcji pneumokokami

Powikłaniem infekcji pneumokokami może być:

Inwazyjna choroba pneumokokowa może zakończyć się śmiercią dziecka (śmiertelność w inwazyjnej chorobie pneumokokowej może przekraczać we wstrząsie septycznym 50%, a w zapaleniu płuc z bakteriemią dochodzi do 25%). W Polsce na inwazyjną chorobę pneumokokową zapada około 1 tys. dzieci, na świecie z powodu zakażenia pneumokokami umiera ok. 1,5 mln dzieci. 

Źródło: szczepienia.info

Sprawdź też:

Fotolia
Zdrowie
Szczepienia przeciw pneumokokom powinny być bezpłatne dla wszystkich niemowląt
W polskim kalendarzu szczepień brakuje szczepionki przeciw pneumokokom, która powinna być bezpłatna dla wszystkich dzieci. Część rodziców ją kupuje. Nie może być jednak tak, że szczepionkę przeciw bakteriom, które mogą zabijać, dostają tylko dzieci, których rodziców stać na zakup szczepionki.

Od kilku lat polscy eksperci proponują zmiany w kalendarzu szczepień, ponieważ obecnie jest on jednym z najgorszych w Europie. W kalendarzu szczepień brakuje: 1. obowiązkowych (bezpłatnych) szczepień przeciw pneumokokom, 2. bezpieczniejszej szczepionki przeciw krztuścowi (Polska jest ostatnim krajem w Europie, w którym dzieci dostają mniej bezpieczną szczepionkę przeciw krztuścowi), 3. nowoczesnych szczepionek skojarzonych. Najważniejsze jest jednak rozszerzenie obowiązkowych szczepień przeciw pneumokokom dla dzieci do drugiego roku życia. Polska, obok Rumunii, jest ostatnim krajem Unii Europejskiej, który nie wprowadził powszechnych szczepień przeciwko pneumokokom dla wszystkich niemowląt.   Co to są pneumokoki Te bakterie mają dwa oblicza. Mogą być obecne w gardle i nie powodować żadnych niepokojących objawów. Jednak w sprzyjających dla siebie okolicznościach wywołują poważne zakażenia w układzie oddechowym, np. zapalenie ucha środkowego, zatok, płuc, opon mózgowo-rdzeniowych i sepsę. O tym, kto zachoruje, często decyduje przypadek. Zakażenia pneumokokowe są najbardziej niebezpieczne dla dzieci do 2. roku życia, których układ odpornościowy jest jeszcze niedojrzały , z przewlekłymi chorobami oraz dla osób starszych, po 65. roku życia.   Pneumokoki: bakterie inne niż wszystkie Pneumokoki produkują wiele niebezpiecznych toksyn. Mają specjalną otoczkę, która chroni je przed układem odpornościowym, dlatego w początkowej fazie poważnego zakażenia dziecko nie ma gwałtownych objawów, jak gorączka czy wybroczyny. Te objawy pojawiają się wtedy, gdy zakażenie już się rozwinęło i konieczna jest szybka interwencja medyczna. Dzieci poniżej 2 lat mają nierozwinięty układ reagowania na pneumokoki, właściwie są wobec nich bezbronne.   Szczepionki: jedyna ochrona przeciw pneumokokom Jedynym sposobem ochrony przed pneumokokami są...

dziecko, niemowlak, termometr, choroba
Fotolia
Zdrowie
Uważaj na podstępne pneumokoki!
Pneumokoki to jedna z najczęstszych przyczyn zakażeń, mogących prowadzić do poważnych powikłań. Czym właściwie są pneumokoki, jakie choroby wywołują i jak się przed nimi chronić?

Zakażenia pneumokokami są najbardziej niebezpieczne dla dzieci do 5. roku życia oraz dla osób starszych. Wbrew pozorom bakteria ta wcale nie występuje rzadko – szacuje się, że jej nosicielami jest ponad 25% dzieci wychowywanych w domu i prawie 60% dzieci chodzących do żłobka. Czy można jakoś ochronić się przed pneumokokami? Na szczęście tak. Zanim jednak ułożymy strategię obrony, powinniśmy dobrze poznać wroga. Pneumokoki - co to takiego? Pneumokoki to bakterie z grupy paciorkowców. Najczęściej osiadają w nosie i gardle. U zdrowych osób nie wywołują chorób ani nie dają żadnych objawów, natomiast czynią te osoby nosicielami. Jak zatem dochodzi do rozwoju choroby? Najczęściej w wyniku innej infekcji, np. przeziębienia lub grypy. Ponieważ odporność organizmu jest wtedy osłabiona, bakterie mogą swobodnie się rozwijać. Szczególnie niebezpieczne są tzw. zakażenia inwazyjne, czyli takie, w których pneumokok przedostaje się do krwi i choroba pneumokokowa obejmuje cały organizm . Jak można zarazić się pneumokokami? Czy łatwo zarazić się pneumokokami? Niestety tak, bakteria przenosi się bowiem drogą kropelkową. Wystarczy więc bezpośredni kontakt z chorym lub nosicielem, wdychanie tego samego powietrza, picie z tej samej butelki, byśmy my również zostali nosicielami tej bakterii. Na zakażenie są szczególnie narażone dzieci, które często przebywają w dużych skupiskach ludzi, np. żłobku czy przedszkolu. Pneumokoki są najgroźniejsze dla dzieci do 5. roku życia. Ze względu na nierozwiniętą jeszcze w pełni odporność, najwięcej powikłań i ciężkich zakażeń inwazyjnych wywołanych pneumokokami notuje się u dzieci do 2. roku życia. Jakie choroby mogą wywołać pneumokoki? Choć pneumokoki oficjalnie noszą nazwę Streptococcus pneumoniae , czyli dwoinka zapalenia płuc, mogą wywołać także inne choroby, takie jak: Zapalenie zatok –...

Szczepienia
Fotolia
Zdrowie
Szczepienia przeciw pneumokokom – czy warto zaszczepić dziecko i kiedy to zrobić?
Zastanawiasz się, czy zaszczepić dziecko przeciwko pneumokokom? Nie wiesz, kiedy zacząć szczepienie i czy szczepionka w ogóle jest skuteczna? Przeczytaj wszystko, co każdy rodzic powinien wiedzieć o sczepieniach przeciwko pneumokokom.

Dyskusje na temat szczepień przeciwko pneumokokom co jakiś czas wybuchają ze zdwojoną siłą. Niestety zazwyczaj są mało merytoryczne, a za to pełne emocji. A rzetelną wiedzę  na temat tego, jak ochronić swoje dziecko przed groźnymi chorobami, powinien mieć każdy rodzic. Przeczytaj, jakie choroby mogą wywołać pneumokoki, jakie szczepionki są dostępne w Polsce przeciwko tej bakterii, jaka jest ich skuteczność i kiedy warto rozpocząć szczepienie. Czy choroby wywołane przez pneumokoki są groźne dla dziecka? Pneumokoki to bakterie, które często zamieszkują błony śluzowe nosa i gardła. U jednych osób nie dają żadnych objawów (takie osoby nazywamy nosicielami), u innych zaś odpowiadają za groźne choroby. Mogą wywoływać sepsę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie płuc z obecnością bakterii we krwi, choroby określane mianem Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej . Obarczone są one dużą liczbą powikłań w postaci niedosłuchu, padaczki, niedowładu, zaburzeń emocjonalnych oraz wysoką śmiertelnością. Wymagają często długiej hospitalizacji oraz leczenia i rehabilitacji. Drobnoustroje te mogą odpowiadać również za inne postacie zakażeń, które występują nieporównywalnie częściej niż Inwazyjna Choroba Pneumokokowa, takie jak: zapalenie ucha środkowego, zatok, oskrzeli czy płuc. Ponieważ pneumokokami można zarazić się bardzo łatwo (wystarczy kontakt z nosicielem), najskuteczniejszym sposobem, aby ochronić przed nimi dziecko są szczepienia. Przed czym tak naprawdę chroni szczepienie przeciwko pneumokokom? Szczepionka przeciwko pneumokokom chroni dziecko przed wszystkimi chorobami, za które odpowiedzialne są pneumokoki, w tym przed najcięższymi przypadkami Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej. Dodatkowo dzięki szczepieniom zmniejszamy także liczbę nosicieli tych bakterii oraz oporność pneumokoków na antybiotyki. Jakie szczepionki przeciwko pneumokokom są...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj