zespół Aspergera
Fotolia
Wychowanie

Zespół Aspergera - rozpoznanie, diagnoza, leczenie

Zespół Aspergera to zaburzenie rozwojowe ze spektrum autyzmu. Jego objawy widoczne są najczęściej ok. 3 roku życia. Jak wygląda diagnoza i leczenie osób z zespołem Aspergera ?

Zespół Aspergera jest zaburzeniem rozwoju, które nie ujawnia się u dziecka od razu po urodzeniu. Czasami niemowlaki wykazują pewne jego symptomy, ale objawy jednoznacznie wskazujące na zespół Aspergera widoczne są zwykle dopiero u 3-latków. Po czym poznać, że dziecko może cierpieć na tę formę autyzmu i jak wygląda leczenie? Podpowiadamy!

Spis treści:
Cechy zespołu Aspergera
Objawy zespołu Aspergera
Diagnoza zespołu Aspergera – na czym polega?
Zespół Aspergera Test
Terapia dziecka z zespołem Aspergera  
Problemy rodziców dziecka z zespołem Aspergera 
Przydatne informacje o zespole Aspergera  

Cechy zespołu Aspergera

Zespół Aspergera to całościowe zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu. Do charakterystycznych cech zespołu Aspergera należą:

  • upośledzenie umiejętności komunikacyjnych,
  • trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych,
  • niechęć do zmian,
  • specjalistyczne  zainteresowania,
  • zachowania rutynowe.

Objawy zespołu Aspergera

Objawy zespołu Aspergera początkowo nie łatwo zaobserwować. Do 2. roku życia dzieci z zespołem Aspergera rozwijają się najczęściej prawidłowo. Część z nich jednak już w niemowlęctwie nie nawiązuje satysfakcjonujących kontaktów z mamą czy tatą, często płacze, jest niespokojna i absorbująca. Objawy zespołu Aspergera stają się coraz bardziej widoczne wraz z upływem czasu, a problemy narastają, osiągając swoje apogeum w szkole, o ile do tego czasu dziecko nie otrzymało diagnozy i nie rozpoczęło terapii.

Objawy zespołu Aspergera u dziewczynek i chłopców mogą się różnić

Jest wiele objawów tego zaburzenia ze spektrum autyzmu, a objawy Aspergera u dziewczynek mogą różnić się od tych u chłopców. Do najbardziej typowych i uniwersalnych objawów autyzmu tego typu zaliczamy m.in.:

  • niechęć do zmian;
  • problemy z nawiązywaniem relacji z innymi ludźmi;
  • upośledzona empatia;
  • późny rozwój mowy;
  • specyficzne i obsesyjne zainteresowania;
  • zaburzenia motoryki;
  • zaburzenia integracji sensorycznej;
  • gwałtowne i emocjonalne reakcje;
  • huśtawki nastroju.

Należy jednak pamiętać, że każde dziecko z zespołem Aspergera jest inne. Jedno może być nadpobudliwe i agresywne, drugie wyciszone i wycofane, a trzecie (najczęściej dziewczynki) może maskować zaburzenie imitując zachowania kolegów i koleżanek, co odbywa się dużym kosztem emocjonalnym i najczęściej prowadzi do poważnych problemów ze zdrowiem psychicznym.

Diagnoza zespołu Aspergera

Diagnoza zespołu Aspergera rozpoczyna się zazwyczaj od wizyty u psychologa, a przy nasilonych niepokojących zachowaniach (np. agresywnych lub lękowych) u psychiatry. Do psychiatry nie trzeba mieć skierowania. Problemy szkolne dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu skutkują często skierowaniem do poradni psychologiczno-pedagogicznej.Niezwykle istotne jest, aby trafić z dzieckiem do dobrych specjalistów.


Zespół Aspergera bywa błędnie diagnozowany jako:

  • ADHD;
  • zaburzenia lękowe;
  • zaburzenia zachowania;
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsywne;
  • fobia społeczna;
  • depresja;
  • schizofrenia dziecięca.

Wymienione wyżej zaburzenia i choroby rzeczywiście często współwystępują z zespołem Aspergera. Trudności z postawieniem odpowiedniej diagnozy wynikają często z wysokiego ilorazu inteligencji dzieci z zespołem Aspergera, który pozwala im do pewnego stopnia dopasowywać się do otoczenia. Jednak w efekcie dużego wysiłku, którego wymaga od dziecka to dostosowanie się  i maskowanie odmienności, u dzieci z zespołem Aspergera często rozwijają się inne zaburzenia (np. lękowe) czy choroby (depresja). To kolejny powód, dlaczego tak ważna jest odpowiednia diagnoza i wprowadzona wcześnie pomoc terapeutyczna.

Zespół Aspergera - test

Test na zespół Aspergera jest bardzo ważny w diagnozie choroby. Popularnym testem na zespół Aspergera, ułatwiającym rozpoznanie zaburzeń typu autystycznego, w tym ZA, jest test AQ (z ang. autism spectrum quotient). Test składa się z 50 pytań obejmujących zagadnienia z zakresu umiejętności społecznych, zdolności do łatwego przerzucania uwagi, przywiązywania uwagi do detali, komunikacji i wyobraźni. Jeśli odpowiedź wskazuje na występowanie cech autystycznych, za pytanie przyznawany jest 1 punkt. Test AQ mogą wypełniać rodzice dziecka lub starsze dziecko.

Zespół Aspergera u dorosłych - test 

Test AQ jest skutecznym narzędziem w diagnozie Zespołu Aspergera. Warto wiedzieć, że może być używany nie tylko przez młodzież i dorosłe osoby w imieniu swoich dzieci, ale jest także wypełniany przez dorosłych podejrzewających u siebie Zespół Aspergera. Pamiętaj jednak, że test na zespół Aspergera zarówno u dorosłych, jak i u dzieci nie zastępuje diagnozy lekarskiej.



Terapia dziecka z zespołem Aspergera
Jeśli dziecko zostanie właściwie i wcześnie zdiagnozowane, ma szanse na normalne funkcjonowanie dzięki odpowiedniej terapii, która pomoże mu rozwijać zaburzone funkcje. Musisz jednak pamiętać, że najważniejsza terapia odbywa się w domu – to rodzice dzieci z Aspergerem wykonują najwięcej pracy terapeutycznej, wyjaśniając dziecku świat, tłumacząc zawiłości relacji społecznych, dając narzędzia do radzenia sobie z trudnymi emocjami.

W pracy z dzieckiem z zaburzeniami rozwojowymi ze spektrum autyzmu przydatne są techniki behawioralne i systemy motywacyjne. Jasne ustalenie zasad obowiązujących w domu (szkole, u babci itd.) jest niezbędnym warunkiem skutecznej pracy z dzieckiem z zespołem Aspergera.


Na zespół Aspergera nie ma lekarstwa. Nie jest chorobą lecz zaburzeniem rozwojowym.


Leczenie zespołu Aspergera polega więc na nauczeniu dziecka funkcjonowania w świecie, zrozumienia i zaakceptowania obowiązujących w nim norm, zasad i zachowań i odbywa się poprzez:

  • terapię grupową, na której dziecko uczy się umiejętności społecznych;
  • terapię indywidualną, na której dziecko uczy się radzenia sobie z emocjami, lękami itd. oraz rozwija umiejętności społecznych.

Leczenie farmakologiczne w przypadku zespołu Aspergera bywa potrzebne w przypadku nasilonych niepożądanych objawów, np. lęku czy agresji lub w przypadku wystąpienia depresji.

Problemy rodziców dziecka z zespołem Aspergera

Diagnoza autyzmu wywraca świat do góry nogami, napawa lękiem i żalem. To naturalne, że myślisz: „dlaczego ja?”, „dlaczego moje dziecko?”. Po chwili jednak wiesz, że musisz przystąpić do działania, pomóc dziecku i rodzinie. Zespół Aspergera u dzieci wpływa na funkcjonowanie całej rodziny – rodziców, rodzeństwa, krewnych. Najważniejsze dla rodzica dziecka, u którego stwierdzono zaburzenia ze spektrum autyzmu, jest zrozumienie, jak funkcjonuje twoje dziecko i nauczenie się, jak z nim postępować.

Istnieją różne formy pomocy dla rodziców dziecka z ZA, ale rodzic każdego autystycznego dziecka musi liczyć się z nieprzyjemnymi sytuacjami w domu i poza nim: nieprzychylnymi uwagami obcych ludzi, skargami nauczycieli, docinkami rówieśników dziecka. Musi znaleźć w sobie siłę i mądrość, które pozwolą mu być dla swojego dziecka najlepszym przewodnikiem po świecie, pocieszycielem, gdy kolejny raz cierpi z powodu odrzucenia przez kolegów, nauczycielem najprostszych pozornie reakcji i zachowań.

Przydatne informacje

Polecam następujące źródła z przydatnymi informacjami na temat ZA. Były dużą pomocą przy pisaniu artykułu, są też kopalnią wiedzy dla rodziców dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu:

  • "Codzienność dziecka z zespołem Aspergera okiem rodzica i terapeuty", Agnieszka Borkowska, Beata Grotowska, wyd. Harmonia 2011,
  • Polskie Towarzystwo Zespołu Aspergera: asperger.org.pl
  • Fundacja SYNAPSIS: synapsis.org.pl
     

Zobacz też:

Tożsamość płciowa: kiedy dziecko kształtuje swoją seksualność? Wyjaśnia seksuolog kliniczny

Dziecko z autyzmem jak postępować
AdobeStock
Wychowanie
Jak postępować z dzieckiem z autyzmem?
Dziecko z autyzmem wymaga innego postępowania niż jego zdrowi rówieśnicy. Kluczowa jest terapia, która może polepszyć funkcjonowanie dziecka z autyzmem w przedszkolu, szkole czy w domu. Pomocy można też szukać w internetowych grupach wsparcia.

Autystyczne dziecko nie uśmiecha się do rodziców, odmawia pieszczot, nie reaguje na polecenia. Nie toleruje w swoim otoczeniu żadnych zmian. Rodzicom takiego dziecka nie jest łatwo, ale muszą pamiętać, że mogą (i powinni!) szukać wsparcia u lekarzy, terapeutów i innych rodziców dzieci autystycznych. Spis treści: Dziecko z autyzmem: jak postępować? Zachowanie dziecka z autyzmem ma wpływ na rodzinę Funkcjonowanie dziecka z autyzmem w przedszkolu i szkole Formy pomocy dla dziecka z autyzmem Dziecko z autyzmem: jak postępować? Zaburzone zachowania autystycznego dziecka (czyli typowe objawy autyzmu ), dezorientują rodziców i wzbudzają w nich poczucie winy. Jak sobie wtedy radzić? Choć to niełatwe, wychowując takiego malucha, staraj się myśleć pozytywnie: Dziecko biernie przyjmuje twoje pieszczoty? Staraj się nie brać sobie tego do serca. Badania naukowe przekonują, że autystyczne dzieci są przywiązane do rodziców, tylko nie potrafią tego okazywać. Czujesz się winna, że nie potrafisz pomóc dziecku, gdy krzyczy i nie pozwala do siebie podejść? Pamiętaj, wcale nie jesteś złą mamą! Problemy z rozpoznawaniem potrzeb i trudnych emocji dzieci mają też rodzice zdrowych dzieci. Jak uspokoić dziecko z autyzmem? Dziecku autystycznemu trudno jest opanować emocje, ponieważ nie ma zdolności samoregulacji . Warto więc zadbać o to, by wyeliminować z jego otoczenia wszelkie bodźce, które wywołują w nim frustrację. Jeśli jakiegoś elementu nie da się usunąć, trzeba pomyśleć o takim zmodyfikowaniu go, by przestał tak bardzo przeszkadzać. Niekiedy niezawodne w wyciszaniu emocji dziecka jest stosowanie stymulacji sensorycznej np. za pomocą kołdry obciążeniowej albo dźwięku białego szumu . Można też próbować odwrócić uwagę dziecka od problemu, np. śpiewając jego ulubioną piosenkę albo podsuwając mu ulubioną książeczkę....

autystyczne dziecko
Fotolia
Wychowanie
Objawy zespołu Aspergera u dzieci w różnym wieku
Sprawdź, jakie są objawy zespołu Aspergera u niemowlaka, małego dziecka i przedszkolaka i dlaczego ważna jest wczesna diagnoza tego zaburzenia ze spektrum autyzmu.

Zespół Aspergera to zaburzenie rozwojowe ze spektrum autyzmu . Aspergera zwykle diagnozuje się w przedszkolu lub we wczesnych klasach szkoły podstawowej. Niektóre objawy zespołu Aspergera, np. słaby kontakt ruchowy, niechęć do przytulania, opóźniony rozwój mowy, można już rozpoznać u niemowląt.   Spis treści: Symptomy zespołu Aspergera Objawy zespołu Aspergera u niemowlaka Objawy u 2-3 latków Objawy u przedszkolaków Objawy u uczniów Diagnoza i leczenie   Symptomy zespołu Aspergera Maluchy z tym zaburzeniem ze spektrum autyzmu mogą mieć zaburzenia w rozwoju mowy , np. wyrażają się w sposób typowy dla osób dorosłych, a jednocześnie mają problemy ze zrozumieniem słów. Czasem nie reagują na swoje imię. Inne objawy zespołu Aspergera: nadwrażliwość na bodźce dźwiękowe , zapachowe lub dotykowe ; słaba koordynacja ruchowa (np. niezgrabny, sztywny chód); sztywność zachowań - upór i nieustępliwość lub pasywność i wycofanie; fiksacje (kurczowe trzymanie się wyuczonych mechanizmów przystosowania). Objawy zespołu Aspergera u niemowlaka Pierwsze objawy autyzmu , w tym zespołu Aspergera, mogą pojawić się już w okresie niemowlęcym . Niemowlęta z tym zaburzeniem: mogą być lękliwe i płaczliwe ; mogą wykazywać nadmierne lub niedostateczne reakcje na bodźce dźwiękowe, zapachowe, dotykowe; mogą być nadruchliwe i bardzo absorbujące . Niemowlęta z zespołem Aspergera cechuje niechęć do przytulania , nawet do najbliższych im osób - przy próbie przytulenia prężą się i płaczą. Inne objawy zespołu Aspergera u niemowląt: słaby kontakt wzrokowy z otoczeniem; często reagowanie strachem przed obcymi; brak zainteresowania przedmiotami - niemowlę z Aspergerem nie wyciąga rączek po zabawkę, nie jest zainteresowane pokazywanymi mu przedmiotami. Ranking zabawek...

Smutny chłopiec, dziecko
Fotolia
Zdrowie
Jak zdiagnozować zespół Aspergera?
Twoje dziecko zachowuje się w sposób, który Cię niepokoi? Martwisz się, że nie potrafi znaleźć sobie przyjaciół? Nie potrafi zrozumieć żartów, przenośni, ironii? Być może ma zespół Aspergera. Sprawdź, jak diagnozuje się to zaburzenie.

Diagnozę zespołu Aspergera stawia zespół specjalistów - psycholog, psychiatra, neurolog, czasem pedagog z poradni psychologiczno-pedagogicznej . Zaburzenie diagnozuje się na podstawie rozmów z rodzicem, obserwacji i rozmowy z dzieckiem. Rodzice i nauczyciele wypełniają także testy na zespół Aspergera. Przygotowania do diagnozy zespołu Aspergera Dziecko z zespołem Aspergera nie potrafi we właściwy sposób odbierać informacji za pomocą zmysłów - może być nadwrażliwe lub podwrażliwe sensorycznie . Jeśli coś cię niepokoi w zachowaniu dziecka, koniecznie wybierz się do specjalisty, wczesna diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu jest bardzo ważna dla dobrego rozwoju dziecka. Do wizyty u specjalisty lepiej się przygotować: przypomnij sobie, jak zachowywało się dziecko od najmłodszych lat; pomocne w odświeżeniu pamięci z pewnością będą domowe zbiory zdjęć , nagrania z uroczystości rodzinnych, wspólnych wakacji, przedstawień szkolnych; wspomnienia dotyczące dziecka spisz na kartce , by podczas wizyty u specjalisty nic ważnego ci nie umknęło. Warto wiedzieć: Dlaczego przedszkolak może być milczący? Diagnozowanie zespołu Aspergera - jakie badania? Diagnozowanie zespołu Aspergera jest procesem żmudnym i długotrwałym - może trwać kilka tygodni, a nawet miesięcy. Czasami zdarza się, że prawidłowa diagnoza zostaje postawiona dopiero po kilku latach odwiedzania różnych specjalistów. Podczas tego procesu powinny zostać wykonane testy na zespół Aspergera : badania słuchu i wzroku, badanie neurologiczne (EEG, ewentualnie tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny), badanie genetyczne, morfologia krwi , testy psychologiczne , ankiety, na które odpowiadają zarówno rodzice lub opiekunowie dziecka, jaki i jego nauczyciele. Jak rozpoznać zespół Aspergera?), Objawy zespołu Aspergera to m.in.: trudności w...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko
Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!
Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka
Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz